Literarishe bleter · 1929-05-24 · 21 (24.5.1929) · p. Seite 412

?יסעד^די^ע ב?עעעד נ1ם. 21 (*16) זײס 1!4 א| בייבלייאגדאפיישעד חודש־י■ איבעדזיבם ב־ב״י ױלעמטז קאאפעדאםיװ ״ניכעד״ װאדשע, נאדעװהי בוך! העלפמ־סיפ, אז דאם ״דײםע בוך זאל אריבער פון די ביכער־פזןליזועס פון רעם פ א ר לעגער זום ביכער־שאנק פון דעם לייע־ נ ע ר ■ וועט דער לעזער טון זיינע פליכטן בנוגע זװם בוך, וועט דער פארלעגער בכח זיין זװ דערפילן זיינע אויפגאבן בנוגע בו דער יידײטער ליטעראטור. ססריסג 1. ק9?*קין. װ>ד<7 ןר*ם דןרעןנןן 8 נײער רןםאן שמואל איזבאן מ א ם ן •רייז 10 נללרן * דאם ערשםן װןרק אין ײדיש *ון װ בערענט פ ר ו כ נ ע ראםאז יייש יונה שםער •רײז 10.76 נילדן ג• הויפטמאן דער אײבגעזובקעבער גלאק איבערגןדינטןט: ט ש ה נ ם ך ל ר ■רײז 4 זל. ראבידראנאם טאגאר די הײם און ױוועלט (רעםיין) לייי• שרה רײזען נ םרייז 7,60 זל. די אויפגאפן פדגם פאדלעגעד און די פליכטן פונם לײענעד רויף פון די לעצמע פאר יאר איז אין דער הינ״ זיכם זייער פיל אויפגעכװן געווארן: די ײדי־ יםע ליםעראםור איז יארײבערם געװ*רן םים א 10—15 פול׳דםעכדיקע אויסגאבעס פון די פאפולעי־סםע ײדישע און נישם־ײדישע שריפם־ שםעלעי הן ביבליאםעקן״ הן פרױואם־קויפער האבן די סעגלעכקײט צו פארשאפן זיך די בעס־ צע װערק פון ײדישן און װעלם־שאפן אין גאנצע, פדלששענדיקע אװסגאבעס. דער קאאפעראםיװ ״ביכער״ האם מים זײן אייגענער איניציאםיװ אויסגעארבעם ספעציעלע לוקסוס־בענדער פאר די װיבםיקסםע שרײיער און אזוי־ארוב דערהויבן דאס ײדישע בוך צו דער מדרגה, אוים וועלכער דאם ביד שםײמ בײ די קולםיערעלע םעלקער. אזעלכע מיני ביבליאםעקז, שײן געבונדן, זענען איצם דורכן קאאפ. ״ביכער״ פארשפרײם אין א ריי לענדער. די װערק פון שלום־עליבם, םענדעלע, פרץ, דינעזאן, סיעקםאר, אבסקי, י. אפאםאשו, די פילאלאגישע שריפםן און פיל אנדערע באיםײנען איצם די ײדישע הײזער אין פארשײדענע לענדער. מעז באקומם דרך־ארץ פאד דעד ײדישער לימעראםור, װען אזא מין ביכער־שאנק שטײמ אין א שטוב. מען חידושט זיך, װאס אויף ײדיש זענען דא אזעלכע אויסנאבעס. דאס װעקם אכםונג און רופם אמיס פאראינםעדעסירונג צום ײדישן בוך. דאש ײדישע בוך איז א צירונג און אויך אן ענין פון פיאפאנאנדע פאר רער ײדישער קולםור. דאס זענען די אדיפגאכן, װעלכע װעדן מער־ װײניקער אויסגעפילם דורך די בעסערע פאר־ לאגן. די פליכםן פונפ לעזער איז — מיטצוהעלפן אין זײן קרײז, בײ זײנע היימישע, בײ זײנע באקאנםע, — דאס בעסערע ײדישע בוך זאל צו־ קומען צו זײ, עס זאל ארײנדרינגען צו זײ אין שםוב. דאס ײדישע בוך נוימיקט זיך אין דער הילף פון די פרײנם פון דעם ײדישן װארמ. פיר- םראפאגאנדע פאר דעפ בעסערן ײדישן עס איז איבעריק צו דעיצײלן פאי־ דעם ײדישן לײעגער״ בײ װעלכע שװעיע באדינ־ גונגען עס װערם געשאפן דאס ײדישע בוך. אין דעס הינזיסם איז דאס בוך ענדלך צו דעם ײדישן םעאםעי. צו ךער ײדישער שול, צו דער ײדי־ שעי־ מאיערײ. עס זענען נישםא קײן שום שםי־ צעס מצד די זעלבסם־פארװאיםוגגען און װא־ סעיע־סיאיז י׳ייכע געזעלשאפםן. װעז מיר װאלםן געד״אם א געדיכםע נעץ פון ײדישע פאלקס־שולן, מיםלשולן, אוניװערסיטעםן, װאלט ממילא געװען שטאדקער די פאדערונג אויף דעס ײרישן בוך, אויף דעס יידישן לערנבוך. אינזעי־ע ײדישע ביבדיאסעקן ארבעםן סים קדיפן אזוי־פיל ביבעד, װיפיל זײ באדארפן׳ װיפיל זייעי־ע לעזער פארלאנגען. דאס אלץ י־ופט זיך אפ ױדיף דעס ײדישן פארלאגס־װעזן. דעי טיראזש פין בוך איז דעריבער אזא קלײנער. אז א בוך זאל אװעק אין א 2*־3 םויזנם עקז., איז א זעלםנקײם. אין דורסשנים, װי שיאיז באוװסם, װערם א ייד־ש יוך פאנאנדערגעשיקט (עס הײםט נאך נישם, אז עס װערם אזוי־פיל פארקויפם!) אין עםיעגע הונדעים עקזעמפלארן. און בײ אזא קדײנער פארשפי־ײםונג איז זײער שװער אונ־ םעי־צונעמען;דעסערע אויסגאבעס. מען װארפם זיך דעריבער אויף אײנצלנע, צופעליקע ביכלעך, — מען מײנם, אז דאס אדער יעגץ ביכד װעם ״גײז״. וועם ״ציען״. נאר אייניקע פארדאגן קאנעז זיך דערדויבן, :ישם געקוקם אויף די אלע שװערע יאדינגונ־ גען, פארצונעםען גרעפעי זאמדונגען פין װערלו׳ גי־עסעי־ע אויסגאבעס פון עםדעכע בענדער. די פארלאגן, װאכ זענען אנגעשלאסן אין קאאפעראםױו ״ביכער״, האין זיך געשטעלם די אויפגאבע ארויסצוגעבן אלע װערק אדעי ג ע ק ד י ב ע נ ע וו ע ר ק פון די אנגעזעענסםע עלםערע און הײנםצײםיקע יידישע שרייבער, פײ אריגינעלע, סײ איבערגעזעצ־ אזיי־אייס װערם די ײדישע פארדאגס־ אי־בעם סיסםעראםיזירם און ארגאניזירפ. אין