Literarishe bleter · 1929-05-17 · 20 (17.5.1929) · p. Seite 390

וײם 0^3 *?'םסר$ר'7ב7נ בלבבבר נוב. 20 /263> כ ר א ב י 9 םט$םער אק קתסם ₪ דאנער״צטיק, דעפ 9־מן, איז פארגעקומעז דער געזעגענונגש־אװנט פון די ״ווילנער״ פא~ זײער אפפארן פון וואר״כע. דאש כעאטער איז געװען פול געפאקמ. ןוען סיװארמ געװען זומענ דיק אזא עולם, וואלמן די ״װילנער״ פאר״דפארצ אװעקפאדן. — כיזענען אויפגעפירמ סצענע: פון די אלע נייע פיעסעס. דער עולם האמ מימ רויימיקע אפראדיסמענטן אויפגענומען די?ווי* *לפילייר. ןןןן אויך נעלי קעסמאן האמ דאנער־צמיק זיך אפגעזעגנמ מימ א גרויסן עולם אין קאמינסקי* מעאםער. זי ־אם זיך ךעדװאדבן דא א גרויסן נאמען. סיװאדם געװען א ױילר, נעלי קעסמא; זאל באזובן א ריי *צמעם אין פוילן. ןןןן אין ״סקאדא״־מעאטער גייט ״מיס־ײדע גע״• וווו נאך דעס ״פרילינגס־סאלאן״, װאס איז איעמ אפן אין דעם לאקאל פון דער געזעל־גאפצ צו פאר״כפרײטן קונסמ ייי יידן (וואר״גע, קרו־ לעווסקע 51), וועם איינגעארדנמ ווערן די אויס* *סצעלונג פון פ. פרידמאנס בילדעד און צײכנונ־ גען. םיװעלן אויסגעימטעלט וןערן 0<> בילדער און א צייסנונגען. פ.פרידמאן וועמ אויס־מטעל; ־י יילדער, װאס װייזן זײנע עמאפן די לעצמע 5 יאר. פ. פרידמאן איז באקאנמ אונזערע לעזע־ דורך זײנע צײבנונגען פון די מעאמער־אויפ־ פירןנגען אין וואר־מע. ןןןן דער מעאמער־קאמימעמ אין ריגע האס בא״מלאסן איבערצוגעבן די טעאטעי־פירונג אויפן קומענדיקן סעזאן יולױם אדלערן. ןןןן אידא קאמינסקא און זיגמונט םורקאו־ האבן לעצטנס געזופילט אין קראקע. ןןןן אין בוקארעימט האט זיך געגרינדעמ א פארבאנד פון יידי־מע ארטיסטן. אין דער פאײ־ װאלטונג זענען אויסגעקליבן: י. גאלדנבע־; מ. רוייג״גמײן, י. סאנדי סאמועל, ח. קרוצעי• פ. סעגאל, א. בערקאװיט־מ, י. יאקובאווימ׳צ, י זאלאצאריאוו און ״ממולעװיט״מ. אלס ערנמיםגיי־ דער זענען אייסגעקליבן: דער דיבטער יעקב ״ממערנבערג, אדװ. ל. ברוקער און ע. בלומענ־ פעלד ןןןן דער מאסקװער ײדײדער מלוכה־מעאטע־ איז ארויסגעפארן אויף נאסט״צפילן קײן קיעװ ןןןן דארא װײסמאן און אנסול *מאר, װעלנע האבן גאסטראלירט אין לאדז עטלעבע חד״גזים האבן פארלאזט לאדז און װעלן גאפטראלירן אין װילנע, ביאריסטאק א. א. ןןןן אויה דעם ״פרילינגס־סאלאן״ אין װאריכע חאבן אויסגעמזטעלט זייערע ארבעםן די קינסט־ לער: א. בלייפוס, ״ט. צעגטנער״מװער, מ. עליא* װיטימ, *צ. פײננבוים, *ב. פינקל־מטײן, י. גא־ באװיט׳מ, א. גומערמאן, א. הער־מאפט, ת. קאהאן ז. קאמיגסקי, נ. קאז״מען, י. מערזער, ר. מונד־ יאק, מ. אלעי, ל. פינקוסעװיט״מ, ב. ראבינאװיט״מ י. רײנער, ל. רײנער, ב. ראלניצקי, י. ראמבויב י. ראז״מאניעצקװב. רינעצקי, נ. ״בפיגעל, י. מרעפ לער, מ. מרעמבאמ״מ. י. מיקאמ״מינסקי, סב אוזז־אנסקי, ה. ראבינאװימימ. י ר ע ד.: נ ח ם ן ם בערג־־־־לידער. אין דעם זעלבן פארלאג דרוקמ זיד אין דער ביבליאמעק פון דער אוקראיני״דער לימעראמור: וו. װינימ״מענקא — בחבים פונס קירפאמן מעפיסמאפעל (ראמאן); אסמאפ װי־מ־ :יא — *ממײבלען (זאמלוננ הומארעסקעס פונם יאריממן אוקראיני״מן הומאריכמ); ל. קװימ־ קא און װ. פעלדמאן — זאמלונג פון נײער אוקראיני״מעי־ ליטעראמור. ןןןן אין נױ־יארק איז אפגעהאלטן געווארן אן איגעמײנע פארזאמלונג פון ײדי״מן פען־ קלוב, אויף װעלכער סיאיז געװײלט געוןארן א נײע פארװאלטוננ. דוד פינסקי איז ווידער אויסגעװײלמ געוןארן אלס פרעזידענם, ה. ליי־ װיק—װיצע־פרעזידענמ״ אפי־ים אויערבאך — פעקיעטאר, לעאן קאבײן און א. גלאנץ־לעיעלעס — פא״װאדמונגס־מימנלידער. ןןןן אין פאילאג א. ״בקליאר דער״מײנמ אינגיבן ב. דאװרעניעװס נײסמער ראמאן ״א ״מטורמי״מ לעבןי/ איבערגעזעצמ פון יאך. ןןןן אין פאײאג ״מורעס״, װאר״מע, דער״מײנמ אינגיבן סמעפאן צװײגס װערק ״דאסמאיעװ־ סקי, נימ״מע, מאיסמאי״ (עםײען). ןןןן דײי יאמ״כקאװסקי־פארלאנ הײבמ אן אױיסציגעבן פון ױלי אן ה. י. ז* חודש־ז־בוד־ נאל פאר לימע־אמור, קונסמ, קרימיק און װיכג־ *באפמ א. נ. ,.בי״יקן״, ״ דעם 7־מן מאי איז אין װילנע פארגעקו־ מען א צוזאמענמיעפעני״מ פון די דזורמיקע :אדיסמן האבן אפגעגעבן א ןייזימ די פוילײמע •מיײבער. נאך דער װאיעמער, הארציקער באגרי־ סוננס־רעדע פון סעקרעמאר פון לימעראמן־פארײן דעם דיבמער װימאיד הויעװימ״מ, האמ מאקס עריק געהאלמן א רעפעי־אמ א. ד. מ.: ״די גע־ ״מיבמע פון דער ײדי״מער לימעראטור״ און פנהס קאן—״דאב ײדי״מע קוימזר־לעבן אין ווילנע״. כהאמ זיך נאך ךי רעפעיאמן אנמװיקלט די יממ״עב, אין װעלבן סיהאבן גענומען אנמײל די פוידי״מע און ײדי״מע •מי־יפט״מטעלער. םיט א דאנק־װאיט פ־ן בער האראװיץ פאר דער ד״אר־ ציקעי אויפנאמע, האט זיך דער אװנ־ט גע״מלאסן. ןןןן אין וןידנע איז פארגעקומען אן אלגע־ מײנע פארזאמלוגג פון די מיטגלידעי פון דער היסטארי״מ ־ עטנאגראפי״מער נעזעל״מאפט, אויף װעלבער מ״מה ״מאליט האט אפנענעבן א באריבט װעגן דעס אנכקײארכױו, װאס איז אנגעקומעז אין װילנע. די לעזעי פון די ״ליט. בלעטער״ לענען באקאנמ;עןוארן מיט די מאטעריאלן פונם ארניװ פון דעס ארמיקד פון מ. ״מאלים אין די ןןןן דוד העימאן האמ לעצמנכ רעצימירמ איז פאדקכ־אונױוערסיבעמ ״קולמור־ליגע״, װאר״מע די דראמע פון אהרן צײמלין ״יעקב פראנק״ און האמ זיך זײער פאזימיוו ארויסגעזאגמ װעגן דעי סצעני״מקײמ פון דעם ווערק. ןןןן אין פארלאנ ב. קלעצקין זענען אפגע־ דרוקמ פ. ״מילערס באןווסמע די־אמעס: װילהעלס מעל, אינמײגע און ליבע, די ױגגפרוי פון אר־ לעאן. ־־־ די מעג װעמ דער״מײנען די פעי־מע ד־־אמע. די דיאמעס זענען איבערגעזעצט דורך פאלק הײלפערין.?יעעד־עעןר אק קולםור ןןןן מימ א צײמ צוריק האמ דער נױ־יארקער ״הײמי״מער װינקל״, צווײג 8־1 פון ײדי״מ־ נאציאנאלן ארנעמער־פאיבאנד, אנגעהויבן צו זאסלען א פאנד פאי א ליטערארי״מער פיעמיע, די פיעמיע זאל געגעבן װערן ווי א פאדקם־ סהגה פאר דעס בעבםן ײדי״מן בוך, װאכ איז גע־מאפן געווארן אין אמעריקע אין יאי־ 1928, אין דעם יאר, װען עס איז אויפגעקוכען דעי פלאן פון דער פי־עמיע. איצט איז דאס געדט— פינף הונרעיט דאלאי־—״מוין אויפגעזאמלט און אינגיבן װעט מען װיסן, װער עס באקומט די פ^עמיע דעי״ ריבטעי־ ־ קאמיטעט בא״מטײט פ־ן די פאדגנדע ״מי־יפט״מטעלעי: ה. לײװיק, ד״ר א. םוקדוני, ב. צ. גאדדבערג, יעקב מילך און קלמן מרמר. א חוץ זײ, נײען אין דעס קאמי־ טעט אר״ן צו אײן פאר״מטײער פון דער פאר־ װאלטונג פון דעם ײדי״מ־גאציאנאלן ארבעטער־ פאי־באנד און פון ״הײמי״מן װינקד״. ןןןן פיץ היר״מבײן און אכחר ״מומיאט״מע״ האבן פארלאזט ראמנפאלבאנד און זענען אפגע״ פארן קײן פינלאנד. אינגיבן וועלן זײ קומען קײן פוילן. ₪ אין נױײארה איז נע״מטאיין דער דראמא־ טורג און ז״מורנאליסט ז. קארנבייט, מיטארבע־ טער פון ״פאױועוטס״. װןן אדע ײדי״מע איבעיזעצער, װאס װוינען אין פוילן (חוץ װילנע אין װידנער געגנט), װערן אויפגעפאדע־ט צו ״מטעדן זיך אין פאר־ בינדוננ מיט דעי וואי״מעװער גױפע פון ײדי״מן פען־קלוב יועגן אנ״מליסן זיך אלס מיטגלידער סון דעי איבעיזעצעי־סעקציע בײם קלוב. אויך די איבערזעצעי פון ײדי״מ אין אנדערע״מפראכן װעדן געבעטן צד פאר״מטענדיקן זיך מיט דער װאר״מעװער גױפע פון ײדי״מן פען־קלוב. אדרעס: ליטעי־אטן־פאדײן, װאר״מע, טלאמאצקע 13, װ. 4. ןןןן אין סעװאסטאפאל איז באגאנגען זעלבסט־ מאיד דער יונגער ײדי״מער דיבטער יא״מע גאלד־ מאן, װעלבער האט די לעצטע יארן געארבעט אין ״אקטאנערי/ י. גאלדמאן איז גענוירן אין 1905 אױס װאר״מע, ער האט ױנגלװײז נע־ איבעט אין װאר״מע און דערנאך אריבער קײן מינסק״ וװ ער האט געדעבט די לעצטע יאין. דער יונגער דיבטער איז געװען ״מטארק באדיבט בײ די םינסקער טוער און ״מריפט״מטעלער. סיאיז אײנגעארדנט געװארן אין מינסק א טרויער־ פארזאמדוננ נאך י. נאלדמאנען, און די אלע אנטײלנעמער האבן נערעדט מיט נרייס אבטונג און פיעטעט צו דעם ט־אני״מ־אומנעקומענעם. י. נאלדמאן איז לעצטנס געװעז קיאנק און געפארן זיך הײלן קײן סעװאסטאפאל. וןה אין ט״כערנאװיץ הײיש אן צו דער״מײנען א נײע צײטונג פאר פאליטיק, װירט״מאפט און קולטור א. נ. ״ט״מערנאװיצער בלעטער״. ןןןן ד. ט״כארנג האט געהאלםן אין יוילנע א פארטיאג א. ד. ט.: ״צו דעי באיאקטעריסטיק פון דער יידי״צײי־ ליטעיאטור אין ראכנפארבאנד״. ןןןן אין מלובה־פארלאנ פון אוקראינע דער־ *מײנען אינגיבן: ס. װינער — אלי פאריקס אונטערגאנג (ראמאן),ח. גילדין—ירונעס (דער־ צײלונגען), פ. סארקי״מ ~ לידער, ע. פינינ־ ז י? י י