Literarishe bleter · 1929-04-24 · 17-18 (24.4.1929) · p. Seite 347

ןײם 347 קיסעד^די׳שע 3?עסער ג*ם. 18—17 (1—260) ■% ס ס 1 ן ׳עעיעע? רי םאװיעטישנ־ ײדישע פדעםע אין ליכמ פזן איד זעלבסט־דעקלאםע סיאיז נעקוםען אזוי װײס, אז דער סאםקװער ״עפעס״ האט געכװזט אײנאררנען פאר זיך א נעאט־לאטער-ע. פון נרוים נחת טוט םען ראם ני׳עט. סיהאט ארױסנערופן אוםצוםרידנקײט אין רוםלאנד אבער ראם איז םווי כא סוןז פצויז אן איינפאאיק ״העראאיש״ םיטא נעװײנאעך פ<ײבט אבער װידער באויז רער שװערער װענ: םאר- גרעםערן דעם טיראזש און נעטון װערט עס םירוב מיט די אאט- באקאנטע מיטאען; םיאיז פעורר םיט ארטיקאע;, םינעםט אן אוי,י< טיטיננען רעזאאוציעם װענן שטיצן רי פארטײ-ארגאנען, מיזאםאט אבאנענטן א. אז. װ. — אאץ װי עס םירט זיך בײ אזעאכע פרעםע- אקציעם אויך בײ אונז. םונדעםטײענן אבער, נישט נעקוקט דארויף, האט די פרע- סע-קאםאפניע םאר רער ײדישער צײטוננ אין ראטנםארבאנר םארט א רײ זײער-אינטערעםאנטע שטריכן, אויף װעאכע סיאיז כראי זיך אפצושטעאן צואיב זײער םפעציםישן גרונדטאן און זײער נײער פארם. אין די דאזיקע פרעםע-קאמפאניעס װערט ארײנ- נעאײנט םיא אויפםערקזאםקײט און זארנ- םעאטיקײט. רער צונאנג צו דער נעשטאא- טונג םון רי טעקםטן און איאיסטראציעם איז א גאנץ מאדערנער, און אעבעד־קער דער צײכנוננ װערט אפנענעבן דאס גע- העריקע ארט און זי שפיאט אפיאו װי בײ די אופות-עואם א ראמינירנדע ראאע, בעת דער באנאײטנדיקער טעקסט דאקעגן איז קורץ און שאאגפערטיק. שוין א קאײנע זאכאוננ פון די דא- זיקע צײטוננ - רעקאאםעס ניבן אונז א אינטערעםאנטן אײנבאיק אין רי םענטא- איטעט םון דער ײדישער פרעסע אין רוס־ אאנד. עס זענען אוימענטישע דאקופענטן, װעאכע װײזן אונז די ספערע, אין װעא- כער זי ארבעט, רי שאאנײערטער, םיט ײעאכע זי אפערירט און די געםיאן צו װעאכע זי אפעאירט. װאם עם פאאט אויף קורם-כא אונזער אײנעם אין די ראויקע רעקאא- םעם, איז רער פאקט, װאם רי צײטוננ, װעאנדיק צוציען און װערבירן, אויבט נישט אירע אינו-יװידועאע פאך-טעאות אאם צײטוננ, װי אםשא, רײכע און שנע- אע אינםארםאציעם, גוטע פובאיציסטישע און איטערארישע כחות, אעבעריקע כרא- ניק א. אזי װ״ כנחונ שבעואם. סיקאן זײן, אז ראם איז םון ענױות, אדער אויך צואיב דעם, װאם םיײיא נישט זינדיקן קענן אטת. יעדנםאאס דאם װעזן םון דער צייטוננ אאם א זעאכע םיט אירע םפע- ציםישע םונקציעם און אויםנאבן װערט איננאנצן איגנארירט, די צײטונג כשאעציזח עחזיסטירט נישט. דאם אײנ- קודם כא א קורצע דערקאערוננ: אין דאזיקן ארטיקא, װי איז אאע ענאעכע רעקאאמע-קינםטאערישע אדער רעקאאפע-סעכנישע אבקאנדאוננען, ׳ינטהאאט נישט אין זיך דער באנריף ״רעקאאםע״ אדער ״זעאבםט-רעקאאםע״ (אין רײטש: ״אײנן-רעקאאסע״) עפעם װאם םון גנאי ארער םארװורף. םיאיז ז > םשוט רער שם-הכואא םאר יערע מין פר$פאנאנדע - טע- טיקײט, װעאכע שטעאט זיך א װעאכן נישט םיאיז ציא םון אי - דעאאן ארער טאטעריעאן כאראק- טער אין אונזער פאא באצײכענען םיר דערטיט רי טעקםטן אוז די צײכנונגען, װאם רי םאװיעטיש- ײדישע פרעםע ברענגט אין ריינםט פון רער קאפפאניע צו װערבירן פאר זיך נײע אבאנענטן. די חװיקע קאםפאניעם נײען גארנישט אראפ פון דעם טאנ ארדנוננ. די אאגע םון דער ײדישער פרעםע אין ראטן-פארבאנד איז, װײזט אוים, א שװערע, איר פארשפרײטונג, אםי ערך, א מיניפאאע. רער שאעכטער םאטעריעאער םצב רופט זיך אפ שעדאעך אויםן אינ- האאט פון דער צ״טונג, און ראם ברעננט צו א פארקאענערונג פון ט״אזש. כרי צו פארטײדן די םאאנן פון אט רעם כשוף-קרײז, מוז די סאװ׳עט־ש-ײרישע צײטוננ, הגם זי װערט םובסידירט פון דער םאוכה, פירן א הארטן קאפף םאר איר עקזיםטענץ, ד. ה. פאר פא־נרעםערן די צאא פון אירע אבאנענטן, װארום אן עװענטועאע הבנםה פון אנאנםן קוםט כםעט נישט אין באטראכט. דאס רוםישע ײדנטום איז, װײזט אויס, איצט נישט אזוי אהוט נאך א צײטוננ, װייניקםטנם נאך א ײדישער, הגם פארן קרינ איז רוםאאנד געװען א ז״ער נוט אפזאץ-נעביט פאר דער ײרישער פרעםע פון װארשע און פעטערבורנ. םענאעך, אז רא זענען שואדיק פארשײרענע םיבות-. ־־ שװערע םאטעריעאע אאנע פון רער ײדישער באפעאקערונג, רי א־פצ־ברידנקײט םון די בירנעראעכע אעזער -קרײזן, אדער די פאר- נ־עסערטע קאנקורענץ .םון דער רוםישער פרעםע. אזוי אדער אנ־ יערש: א םאקט איז, אז די צײטונגען װעאכע טיר דערהאאטן, םאכן ־־נס א״נדתק, װי זײ קעםםין שװער פאר זייער קױם. נומ. 1. דער .שטערף-װעג נומ. 8.