Literarishe bleter · 1929-04-19 · 16 (19.4.1929) · p. Seite 326

?יםער8ר'שע 3?טסער נ^ס. 6/ (259) זײב 326 פדצעם בדיװ *יז דעדעם װי באװוסם, האם פרץ געימריבן זייזןר זעלמן ברױו. דעריבער זענען פאר אונז באזונדער אנ־ געלעגם די פרץ־ברױו, װאס עס געדונגט גו בא־ כןומען. פרץ געהערט צו די גײסםרײבסםע און קאכפליצירטסםע פערזעניעבקײטן אין די לעצםע תקופות. זײנע װערק װעקן בײ אונז דעם אינ־ םערעס, די בענקיםאפט צו זײן פערזענלעכקײמ, — און זײן פערזענדעבקײט •צםארקם דעם ניי־■ גיר, רופם צו זיין •םאפן. פרץ אין לעבן, פרץ אין *םאפן, — ווער סון זײ איז אינםערעסאנםער, גײסברייבער? ברױו פון א *םרײבער זענען אפםנזאד דער בריק, וואם פירט פון דעם מענם־ם צום װערק, פון *םאפער צום *םאפן. נאך פיל מן און צײמ איז נ. מייזילן גע־ לונגען אויפצוקלויבן 180 ברױו און ברױלעך, װאס פרץ האם געיסריבן צו זײנע פרײנמ, צו?ןריפט׳םטעדער, צו אינסטימוציעם אין לוימ פון 26 יאר. די עריםמע בריװ זענען פון יאר 1888 — צו •םלום־עליבם, נאך איידער פי־ץ איז מפורסם געווארן מים זיין ערשפן ײדישן װערק, — ״סאניש״. די בריוו פון די ערשםע, י*רן זענען געשריבן אין העברעיש, קומען אין בוך און אריגינאד מיט א װערטלעבער איבער־ זעצונג אין ײדיש. די לעצטע ברױו זענען געשריבן אין יאר 1914, װען פרץ איז געװען דער געקרוינטער ״רבי״ פון דער נײער יידישער לימעראםור. אין דעפ בוך קומט ארײן א באזוכדער טייל: ״רעדעס פון י. ל. פרץ״. פרצעס רעדעם, וועלבע ער האט געהאלםן אין פארשײדענע צײטן, ביי פארשיידענע געלעגנחײמן, און האבן אין זייער צײט זיך קונה־שם געװען. םיאיז דער ערשמער פרוװ אויפצוזאמלען די רעדעס. א־ן די 15 קא־ פיטלעך ווערמ געגעבן אן איבערעכמ איבער פרצן דעם רעדנער און עס זענען אויך געבראבט בא־ ריבטן און רעדעס גופא פון פרצן. צו די בריװ און רעדעס זענען צוגעגעבן פיל דערקלערונגען און ארײנפירן, וואס ווארפן א ליבט אויף די פארשײדענע מאמענמן, װעל־ בע װערן יארירם אין די בריוו און רעדעס. פארן יידישן לייענער, וועםען סיאיז םײער פרץ, איז דאס בוך ״פרצעס ברױו און רעדעס״ א גרויסע מתנה. צום בוך זענען צוגעגאנגען *בילדער און פאקסימיליעס. דאס בוך האלט איבער 300 זײמן. םארלאנ לעטראינגל ■מריז הו-*ש ##דקו־ף .*ור<ד״ װאר#ן ,רים דירשינין: * ײרן קינםסלער םןנןגראפיעם: מ. ג א ט י ע אויזשעו זשאל. ■רײז 3.50 זי. שןרענםאל ױלױם פאסיזץ — ■רײז 3,50 זל• — פיט ״יי ײיחןדוקעיעם. צו די לײנעד און מיבליאטעקן שארלאג .אח־סםר,, װאישע ד׳ר א• קאראלניה געקליבענע שדיפטן איו 5 בננדער ד׳ר א. ק*־*י<יר, איז אינ ד םו; די שישעשע ״דישע ש־ײזגןד. 8ון די •ידישע און *לװעלםלןבן שרלשםשםןלןד און ו ן־- זענלעכקיסן גים ער אונז א ד־י;וף׳דו־ר- נעטר*כםן און םיין-נןםײרנטן •א־טדןםן. 1 ב*נד: דןןם פוך שון װאיייןז—י זי• (•*דסרעסן סזן ןד״נזד *ון ד*נק*ד) 11-111 ב*נד: דדם בוך שון בלןםןר-3! זל. (2 ב*נד*ד, *•ריכן *ון בילדננר) עאנד־• װ־דעדשםדוכן און װידערקלאננען — 13 'י (2 ב*נד*ר *םײען) שרײז פין אלע 5 בענדער—,33 גילרן אין פ־אכט-באנד, ״ —,44 ״ שױן דןרשינען אהרן צײטלין. יעקב פראנק (דראםע אין זעקם ■ילדער) פא לאג ב• הלעצקיז פלערלײ פרײז 5.50 ...און דןזס איפעריקע 1.80 םלחםה ײדי• ם. רזקןװםקי 2.25 סעראר ״ . 1.60 ישו הנוערי , נ רןזפןרין 80 4 >ינס*ר ר*ר ד*י1*בי* 1ון ם.ר**ןװסקי. ביבליאטעק מארק ראקאװםקי װארשע נידוט יעד״ר ביבדיאמעקאי איז מחויב און איז אים־גטאנד *ו זיין באהאװנמ אין דעם אלעפ, װאב עס דערשײגם אין ײדיש. ובפיכ דער ײדי?ןער ביבליאםעקאר, װאס אי־בעם אין דער ביבליאםעק בײ זײער שװערע באדיגגונ־ גען. דעב ײדישן ביבליאםעקאר קומם אפם אויס צו םראגן אלײן די לאבם פון באזארגן די אלע נויםן אין דער ביבליאםעק ארן םיאבםן כסדר װי צו דעקן די דדינגגדיקע הוצאות. דעריבער מוז דער לײעגער באהילפיק זי־ן דעס ביבליא־ םעקאר אין דעס פרם פדן יאזארגן זײן ביבליא־ םעק מים די װיבםיקסםע ײעיק. װאש דע־שײ־ נען אדיפן ײדישן ביבעי־־מארק. דע- ײדייבער לײעגער דארף זארגן, אז אין זײן ביבליאטעק זאלן זיך געפ־נען אלע נײ־ דערשינענע ביבער. דע,־ לעזער לײענם די צײ־ םרנגען, לייענם די מדדעדת דרעגז נײע ביכער, באדארף ער אינפארמידן דעס בייליאםעקאר, די ביבליאםעק־פארװאלםדנג, אדן מאנען בײ זײ, אז $ם די ביבער זאלן אנקרמען אין דער ביב־ ליאםעק. סיזעגען דא פאלן, ררען גדםע, ערנסםע ײדשע ביבער דערגײען אין דעי־ ביבליאםעק ערשם אין עםלעבע תדשים אררם נאך דעס, װי זײ זעבען דערשיגען. דעיפון לײדם דער לעזער, לײדם דער פארלאג. עס לײדם אדיך די ביבליאםעק, װײל דער לעזער געפיגם כישם דאים װאש עם אינ־ םערעסירט אים. דער ײדישעי־ לײעגער באדארף שםײן אויף דער װאך אדן זען, אז יעדעס נײ־דעישינען ברך זאל זײן אין זײן ביבליאםעק. כיאיז איצם ארויס א נײער ביבער־קאםאלאג פדן קאאפ. ״ביכער״, װאס װערם אומזיכם גע־ שיקט צו די ביבליאםעקן. װענדעט זיך צום קאאפ. ״ביבער״ נאך דעם נײעש קאטאלאג. סארלאג 1. קיעפקין, װארשע ןרשם דןרשינןן ראביה אנאט טאגאר די הײפ און די װעלט (רןםאן) רייש שרה רײזען ■רייז 7,50 זל.