Literarishe bleter · 1929-04-12 · 15 (12.4.1929) · p. Seite 297

זײס 297 ליערכדעדי^ע ב?כבםר נוס. 15 (258; ׳א עפענוגג פוץ ארטור שיקס אױםשטעלונג זונטאג, דעם 7־מן ה. ה. איז פארגעקומען די פײעי־רעבע עפע־ נונג פון די קינסטלערי״גע ארבעםן שון באקאגםן יידי״םן קינסטדער אײ טור רויק. גלײכגײטיק איז אויד פאיגעקומען דער חנונה־ הביתפונס :יי־ עס לאקאד פון דער ײדישער קונסט־געזעריםאפט. ביז אהעי, ווי נאקאנט, פלעגן די אויסיטטעלונגען פון דער ײדייטער קונסט־געזעל־טאפט פארקו־ מען אין הוין* פון דער גמינע״ אויף גזיכאװסקע 20. דער ניייער ל*קאל געפינט זיך אין צענטעי, און איז פיל ליכטיקער״ באקוועמעי, ווי דער פריערדיקער. די לעזער פון ״ליט. בלעטער״ װײסן װעגן ארטור •היק. עוריק מיט א פא1־ װאכן, אין נומע־ *1, ה*בן מיר געבי־אכט א ״טמועס מיטן קינסטלער װעגן זיינע ארבעצ;. צוריק מיט א פאר יאי האבן מיר גע־ בלאכט א אפהאנדלונג װעגז א• ~י?ז אין אויך געכי־אכש אײניקע רע־ פי־אדוקציעם פון זײן ״מגלת אסתר״. איטור *טיק האט אויסגעיצטעלט 55 ארבעטן, פון זיי 42 זײטן־ בלעםער פדן זײן קונםט־אי־בעט, די אירוםטראציעם צום ״קאליתזעי־ סטאטוט״, װאס האבן *טוין קונה יטב געװען אין דעי קינסםלערישעי־ וועלט. 21 צײכנונגען זענען אוײ* ״מאטיװן פון דער הגדה״. א. ~יק איז דעי מײסטער פון םיניאטור, ער פארמאגט א װוגרערכאי־ע פרעציזע הא:ט צו צײכענען די אײדלסטע, פײנסטע נױאנסן אין א פולקומענער פא־ס. דער״קאלײטער סטאטוט״ האט בדעה צו װײזן, װי זינט עטלעכע הונדערמ י>ןי איז געגאנגען דאס צוזאמענלעבן און צוזאםענארבעטן פון פאליאקן און ײדן. בײ א. *טיקן איז מער געװיבט און אויפמעיקזאמ־ קײט געלײגט אויף די פאליאקן. לײדער, װי א. *טיק פארענטפעיט זיך איז אים נײטט געלונגעז *צאפן אייך א ײדייטע איבערזעצונג פון דעס סטאטוט. א באזונדערע אפיטאצונג װעגן •סיקס קונסט־א־בעטן װעט קו;מען אין די נאענטסטע נומערן. מידארף דא באמעיקן, אז די אײנארדענער האבן זיך באמיט צו פארטו־טן די ״ײדיתזע אפ׳םטאמזנל, פון דעד קונסט־אויס׳טטערונג. איז עס צוליב די הויבע געסט, װאס מיהאט געװאלט זען אין די ווענט פון דער ידי״טער אויסיטטעלונג? אזוי צי אזוי׳ אבער דאס איז נייטט דעי־ װעג פון ״אויסםיינען״ זיך. די קונסט־געזעל־טאפט מ*ז אבטונג געבן אוין* אט די ״קלײניקײטן״. צום טױט פון פדײנדל דײז ײי מיר הא:ן זזוין געשריבן, איז דע= 7־טו מערץ אוי1> :>זײ>)־ ליפעי 57 אראפגעפאלן פון א פענפטער פון פערמן אדע־ רריטן זומאק יערד, ירייגדל רייז פון ד״ײיץ. די אומגליקלינע איז אין א •געד, ארומ געהומאינן. דער דאזיקער פאל האמ געמאנמ אין די יידיהוע ליטעיאריידע קר״זן ז״ןי א ימווערן איינדרוק. ײ״ל די פאיינמארנעגע איז גע־ ײעזן ליטעדארייג מעטיק און איז געקוסען קיין ײאייגע צו לערנען ימפראנן. זי איז געײעזן ז״ער א פעיקע איבערזעצערין. אלע סמנימ האנן דעמאלמ אנגעוויזן, אז די אוםגליקלענע ,איז נאגאנגען זעלנכמ־ מאיד.״ די פאמיליע פון דער פא-יממארנענער האמ זיידט גאנץ גענוי, און מימ דער היל,, פון פריינמ פװ דער פאר־ממאינעגער. אויםגעפארממ דעמ מראגישן פאיפאל. ק״ן יםונ ־־_םור ײ״זמ נייצמ אויץ זעלנסממארד. די אומגליקלעסע האמ קיין ימוס סינות דעיצו ניידמ געההמ און קיינמאל ײעגן דעם ניממ געיעדמ. זי ראמ אויך קיין ינ־ז ר־ױו נייסמ אינעי־ געלאזן. נאך א גענויעם פאנהנדערפיעגן זיך ניי די ־.•ננים פון הויז נאײאליפקי 57 איי מען געקומען צו דער אינע־מייגונג, אז נריינדל רייז האם אין יענעם הויז געזונמ א דירה, זי איז געײעין יממאיק פא־- מאמערמ פון פיל אױמג״ן, עם איי געײעזן פאינאנם. זי איז — ײי עס האמ יגוין אמאל מימ איר פאסירמ — פא־הליגמ געײ>)ין. האמ זיך אײעקגעזעצמ אויף דעם פענסמיעד. פארלוידן דאס גלייסגעײינמ און אי>ופגעפאלן. אלע, אן אוים:;ים, סמנים ײייזן אן, אי די דאזיקע היגעיה איז א ײנםיקע. אין דער רעדאקגיע פון די ״לימ. נלעמערי' געפינען זיך אייניקע נאײעלן, אינערגעזעצמ דורך נריינדל רייז פון רוםייג און ד״מיג, ײעל־ נע די פאייגמא־נענע האמ אינערגעגענן אונז פאי איר אומגליקלענן מוימ די נאװעלן .װעלן אינגינן געדרוקמ זיין אין די ״לים. נלעטער״. יע ר ׳ט ט ע ר ד כ ט ע ר טען דארה אים ײארפן איבער די גרעניץ, װי א געפגרטן הונט איבער א פלויט אריבער צ װ יי ט ע ר ר י כ ט ע ר אוטזיםט צײט, בעםער באנראב; אויפן ארט, װעט אריבעריעטינקען פון יענער זײט פיויט — (לאנמ קורץ און מ־וקן) ־ריטער ריכטער אן אידיאט, איז )ןוננע׳צדאקן, װעט אנטמיפן איײן. ןרזטער ר י כ ט ע ר אזא דאר־ נוען אויםרײםן די צונג און יאזן לויםן — קענםטו, נר-דערא, מיפן״ מיפן און שװײנןף .־ןוטע קטעערב;יי י ס װאװזין?;רקטער ר י כ ט ע ר װו רי אויגן װעאן טראנ;, אבי פון אונז אװעקן צ.ױ ײ ט ע ר י י כ ט ע ר א פוילער בליק — א מאד מיב דער הא;ט) ײיטער רייטער :י־עגני די ערתזמע צװיי מימ די אויגן. גרימאסע. מאך מים דעי־ תאייש נ•אטע ׳שטישערב ווי ער װארמ עפעס געפונען און דאס לעבן? םײן אעבן? כיײנס? ערסטער ריכטערי רײנס — (צװיימער רינמער ראבמ) טאטע יעטיעערב פא־ס װידעי־ אד■? די קני און אויס די קניען, װי א פארװינדעסע חיה, ד־עפמ עי זיך;; ארויס פון זאל עדסטער ר י כ ט ע ר דו דע- י־ײ פ״ן די געבונדענע װײטער — פאיהאנג לאנגזאם און פויל (המיגך קוממ) ראריאי ג. י־לעצרויד געזאםלטע שדיפטן פון מ ש ה ב א ד י ר 1■^;ײד, סילשטענייקע אויסגאבע 1. שין םענסש צי מענטש 6.40 1 2. םעשהלעך מיט א סןזראל 40 6 ]? םײנע הענט האגן שארגאםן דןס דאזיקע בײיב 50 5 4. אונטער דער זין 40 6 5. םון נעכטן ביז מןןרגן —.7 ■ אדרצס; קאאפ- ״ביכער'׳ נאל;װק.י א2 פארלאג 3. קלעצקין, װאי־שע, נאלעיוקי 23 5. ד־זײלפערן ו־ז ס פ ר לצרנביך •ון הצנרציש •*ר די | מי־ל *רײז 2,50 גילדן