Literarishe bleter · 1929-04-05 · 14 (5.4.1929) · p. [Seite]

ננײלאגע עזם גזםעד* ״ידיעות םון ײדישן װיםגש. אינםטיםום״ - <>* זײפן זטקסםסר י#רנ8ננ עדײז ס© עד. עדײסיק כ ־*עדי? 1929 ידבופראר־פזע ףייץיףףך ף■ )דקוסםרדםגנ ^₪₪ װאכנשדיפבן פאר יזימעדאמוד מעאםןןדאוץקונםמ פארילאג ^קעעוגקי^הארש^ נ ח ם ן ם י י ן י? א ץ ע ר נ ס ט ע ל ע ל■ צ י ע עני;, און די נזע׳טה איז באהאנדאט נעױארן אוי־ םאריעײדענע פארזאניאוננען אין ראטנפארבאנד דער ״בער־דבר״ אאײ;, נעבעך, •צ״ןאא נארדא;, האט, ײי נאקאנט, אפגעדרוקט א ״חדטה־בריײא•׳ אין .עײעם״, און זוי י. רעזטאן קלאגט זיך אין ״עטעם״ פון וו<_--טן דערץ, ״האפן אײניקע װײכהארציקע דערנויט ׳טוין געהארטן די פראנע פאר נעלײזט, דעם פרעםטיזיט פון אונזער פראלעטארייטע ױגנטרעבע איט, קר״זן פאר אײננעהיט און נארראן אטניםטירט״. אבער י. לעזנואן איז נישט פון די ״ײײכהארציקע״, און ער נעמט װידער רעם ײנגען ׳ע. נארראן אויפן ציכובל. נארדא;, טענהט ער, ״איז באגאננען זיין טאט באװוםטזיניק. נאך ביער; ער האט געשיקט די װאר׳עעװע־ ״בלעטער״ ניישט נאר לידער,— עד האט אויך אויםנעיםטרעקט א האנט און נעפרײוט יעלים פאכן טיטן װאריעעװער קלײנבירנעלעכן און נאצ־אנאליםטי׳טן זומפ״. ׳ע. גארדאן דרוקט איצט אין ״עטעס״ א צײײטן גרעםערן ״על חטא-ברױו״ אין רעדאקציע און זוכט זיך רײנצװואיען. ער איז זיך טודה אין ז״נע אויםלענד״עע ״פארבינדוננען״ און ברעגנט אגב, א נרעםערן אויסצוג פון טײנעם א ברױו צו אים, — װו איך יערײב צײיישן אנדערן; ״איך פארשט״ נוט אײערע ׳עטיטוננען און נעפילן און איך םיל אײך טיט, אבער איד טארט נייטט האב, קײן יעסענין-יעט״טונגען״. אט ד■ װערטער װאם ׳ע. נארדאן ברעננט םון מײן ברױו צו אים, כאפט אונטער י. לעזטאן װי א טציאהלע, און ער פרענט בפני קהל ועדה: ״צי איז ראם נישט קײן אורטייל פאר א קאטױניסט, אויב נחטן טײזיל פילט־ א־ם טיט און רארך אים װארענען קעגן יעםענין-שטיטוננען?״ און אז טען רעדט דעדריעדט זיך י. לעזטאן, אז עם װאלט אפיער נישט געלוינט אוטצוקערן זיך צו גארדאנען, ״ײען נארדאן װאלט זיין אײנער, װען זיינען שטיטוננען זאלן נייעט• זיין כא־אק- טעריםטיש םאר א באיעטיטטן טײל םטודענטן פון דער ײדייםע־ אפטײלונג״. (יע. גארדאן איז א קאטיוניסט און םטודענט פון דער ײד אפטײלוטנ בײם 2-טן טאםקװער טלוכה-אונױוערםיטעטן. אויױ דער םטודענטן-פארזאטלונג דערצײלט ער — איז באהאנדלט נעװארן די פראגע, און ״אנשטאט פאדאורטײלן נארראנען און איבערצײגן אים, אז זיין טאט איז א ׳עעדלעכער זענען פיל חבריר ״אן ערנסטע לעקציע״,—אזוי רופט-אן י. לעזטאן זײן ארטיקל ־אין טאםקװער ״עטעם״ װעגן דעם ענין שמואל נארדאן און די ״לימ, בלעטער״. אװדאי און אװדאי באדארף עם זײן אן ערנםטע לעקציע אט דער נאנצער ענין סײ פאר די ײדייע-סאײעטייטע יערײבע־ רארט, און סײ פאר די ״די׳עע ״ער״בעו דא (און דא איז גע- טײנט אלע לענדער אויפער ראטנפארבאנדן. אונזערע לעזער זענען ׳טוין אביםל באקאנט טיט דעם עני;. אין די ״ליטעראר״עע בלעטער״ נומ. ןן האבן מיר, אין אונזע- אר- טיקל ״װי װײט דער ײדייעער סאװעטייעער שרײבער איז רערני- רעריקט״, בארירט בקיצור די טעשה-נארדאן. אבער דער ענין ״צעײאקםט זיך״ און ײערט א נאנצער פראבלעם. י. לעזטאן װיל עם איצט ״יעטעלן אין צענטר פון דער נרויסעד פראגע ײענן רעם אלנעטײנעם אידעאלאגישן צו׳עטאנד פון רער ײדי׳עער פראלעטא- רישער און םאײעטישער ליטעראטור״. אבער יעוין אפריער איז עם רארט א נעפםקנטע ׳עאלה, און קײנער, זענען טיר זיבער, װעט נישט װאנן דארט ארויפצוזאנן אין דער פראנע ײאםער םיאיז ספקות, אדער װארענען, אז דער ײעג פון חוזק, ביטול, זירלערײ לגבי דער ײדי׳עער ליטעראטור אויםער ראטנפארבאנד איז א פאל- יעער און ׳עעדלעכער דאס, ײאם אײניקע דארטיקע ײדייעע ־עריפט- שטעלער טראכטן בײ זיך, אדער דערלויבן זיך צו רעדן ײענן דעם צײי׳עין פיר, זעקם א,ײגן,—דאם קאן און טאר דארט נ״עט ארויםגע- זאנט װערן אפן. און אנשטאט דעם, האט זיך אנגעהויבן א יאנעני׳ע און איבעריאנעניש: — ״ײער טער״, — װער װעט נעברויכן טער נארישע, ני׳עטיקע, חוצפהדיקע זלזולים. די ״ארעמע״ ״ליטערארייעע בלעטער״ װערן באצײכנט אין די ארטיקלען, רעזאלוציעם און אין די בריײ א'ן רעראקציע אזוי: ״אן ארנאן פון דעם נאצ.-קלײנביר- נערלעכן ײדי׳&יזם, א כלל־ישראל-ליטעראטור-ליבהאבערײ״, אדער ראס זעלבע אין אזא טין נוםח: ״דער ארגאן סון דער קלײנבירנער- לעך-ײדי׳עײסטייעער כלל-י׳עראל-ליטעראטור״• און ״נאציאנאליםטי- יעע בטלנות-זוטפן״, ״האטעלי׳עע זומפן״, ״ליטערארישע בלאטעס״ און אזוי װײטער און װײטער די רוםי׳עע אונױוערםיטעטי׳עע צײטוננ ״זא לעניניזם״ און די ״קאמםאטאלםקאיא פראװדא״ האבן נעדרוקט ארטיקלען װענן דעם