Literarishe bleter · 1929-03-08 · 10 (8.3.1929) · p. Seite 220

?יסעדזסדיימע 3?עסעד נום. 11 (254) 41 ז״ס 220 1י 3 ע ר נ )} ר ד ׳7X2 צו די לעזער און מ ח ב ר י ם*> דעד א1גםערשרד אװדשן דעם פארלעגער זז?/ דעס סחסד. — םאריס דטקא3ר$ ז/?/... כא?זאק. — אנשםאם נאכםדגא?ן — ״דױספאנא^סואירא,: — ב'םער?ײענם םען דעםא7ם. 7?ע/ ס׳77י? אײנש?אפן אדכר װכן אײנשלאפן קאן םכן נייסס. — דיעד ד7דס27ניס?ע־ סעד?עזעד װײסם סעד??עע/ דעס פרװואםן?עםן סלדס סססד,??י װזנגן זײן?יסעדעדיי׳שעד סעסיקײס. סער שםיםוננ. נים אים העלדן ■ון זײן סביבד,. לןגעדיקע, װ$ס פארערענגען די צײס פונקס אזוי װי ער, װאם סון זיך 5)ן 1י• די זעלנע שנײדערם, װזןס פארברעננען די ןןװנםן אין די זעלנע יאקײלז• * הײנס ל״ענט םען שוין נישס פער קײן ניכער םיט דער געװיסנהןופטיקײט, װי אפןןל, םארן ערםינדן דעם דרוק און עלעק• סריציטעס. הײנס יײענט פען ניכער צװישן דעם װיזיט},און דער קן- לאציע, װען ם׳קןןן נישט אײנשלאםן, §דער נעת פ׳װיל אײנ- שלאפן, ענדלעך, װען עםעצן איז געלעגן צו נאקוםען שנעל אינ- םארםאציעס װענן עפעס א םחנר, װאס םירעדם פון אים א סך און װאס זײנע פארטרעםן באװײזן זיך אין אלע אויסלענדישע צײםשריםטן, אין דעם צײט-פיאן םונם םאנ םון אונזער אינטעליגענץ פעלס א״ן נרונם-פןךיציע: ״םון 5 ניז 7, אדער םון 9 ניז 11- לײענעןוו! די נאכםראגע אויף ניכער איז נישס קײן םןןס םונם לײע- נען, װײל ם׳װאלס סריער נעדארפט קאנטראלירן װיםל נישס- אויםנעשניסענע ניכער ם׳ליגט אויף די סישלעך, אין די נינליא- טעק-שענק און אין די שופלעדעד! נישט יעדער, װאס קויפט ניכער, לײענט זײ! ם-קויםט ני- כער, כדי צו ראטעװען דעם כבוד םון הויז, גרי צו איםפאנירן די געסט, װעלכע באקוקן די רוקנס םון די ניכער, װעלכע ססאר- םשען אין דער שאנק און שאקלענדיק םיס די קעפ, זאנן זײ: — נו, נו, נו... םון װאנען האס ער צײם צו לײענעןק... אזויםיל ניכער, אזויםיל ביכער!... # דער דורכשניםלעכער לעזער װײםםםערװענן דעם פריװאטן לענן םין םחנר, װי װעגן זײן ליטערארישער םעסיקײט. ״נאלזאק אין שלאםראק און אין נאכט-פאגסאפל* איז מער נאקאנס אין דער גאנצער װעלט, װי נאלזאק — דער םחנר םון דעד .מענסשלעכע קאפעדיע*. די העכססע םדרגה םון ליסעראטור-קענסניש איז בײ אונז דאס דערקענען די פאי־שידענע םחנרים םון די פארסרעסן, װאם װערן נענראכט אין די אילוססרירטע צײסונגען. — דאס איז פשינישעװסקי!... — און דאס איז שאח.. — און דאם — םעטערלינק!... — אין דאס — ד׳אנונציא!... דאס פאדיים אנעי נישס, אז צװישן די נעפלען םון די סאםן זענען נישסא קײן לעזער, װאם קאנען לײענען אין זיך אינ סעיעםירן םיט די ליסערארישע ערשײנונגען, ניאד װי פון דער אנדערער זײם סרעסן זיך אויך צװישן די רחנרים םיםערע אינסע• לעקטן, װעלכע חנםענען נישט די מאסן, נור באםיען ױך ארײנ־ צודריננען אין דעם אומרויקן שטראם סון הײנסיקן לענן און ארויס• נאקוםען פון אים דעם קערן סון אמת. אזעלכע שרײנער שרײנן נישט קײן ״ראםאנען״. דער אינ- האלם סון זײערע ביכער זענען תםיד פראנלעםען םון גרויסער װאגיקײט, ערנםטע געזעלשאםםלעכע םראגן, װעלכע פארסרײבן דעם קלײננירנער דעם שלאף סון די אױגן. די נרעסםע צאל דענקםעלער, װאם זענען םאיאן אויף דער װעלם, פאלן אויס אויסן געניט פון דער ליםזזראסור. שוין אין אלסן גריכגלאנד האט דער גרעםםער רום באשטראלט דעם װעג םון די שרײבער און ארויםנעבער. הײנטװערס דער גרונד-אונטער• שיד צװישן דעם שרײנער און דעם אדויסנעבעד װאס אמאל םער םארװישס. אין די געשפרעכן װענן ליטעראטור װערס ארוים- גערוקט אויסן ערשטן ארט דער נאפען םונם ארויםנענער, און אין עסלעכע צענדליק יאר ארום *װעט םען די נעםען סון די םחברים איננאגק נישט דערטאגען. די העלדן םון דער ליטערא סור װעלן װערן נלויז די ארויסגענעד. האופסמאנם נאםען װעם םארביטן װערן םיטן נאםען פון זײן ארויסגעבער םישער, און עםיל לודװיג װעס אויפהערן צו עקזיםטירן לםובת ערנסט ראה- װאלםן. אםילו בערנארד שאו װעט םער נישט זײן אין הונדערט יאר ארום; און זײן בוך װעגן סאציאליזם װעס נעםינען א םחנר אין דער פערזאן םון פאפילערן ארויסגעבער _־*און איבערזעצער זיגםדיד טרעניטש. דערװײל אנער האנן זיך די איצםיקע אננעזעענע שרײבער נישס צו באקלאנן אויף פאנגל פון פאפולאריםעט. זײ האנן זיך שוין לאננ ארויסגעקלינן סון די קעלבר-און נוידעם-שטיבלעך, אדיבערציענדיק זיך אין קאמסארסאנעל אײנגעאדדנטע װילעם און פ׳זלאצלעך. די איצטיקע שרײנער נאזיצן נישם נור אײנענע װילעס, גור אויך אויטאפאבילן, םערד, און אםילו יאכט-שיפן םאריס דע- קאנרא האם נישם און װאלם נישם געװאלם האנן די דאגות און צרות פון באלזאקן• * די אםאליקע פאעטן האנן זיך ענסציקט םיס דער נאטור, סיסן געזאננ ׳סון נאכטינאל, מיטן אויםנאננ און אונסערגאנג םון דער זון — און די דאזיקע אלע פאעטישע אקצעסאריען האנן זײ געהאס אוםזיסס. די הײנטיקע פאעזיע נאזיננט די פאשין, דאס נײע סעמפא םון לענן, און דעדיבער מוז דער םחבר זיך גרינדלעך נאקענען מיטן דאזיקן נײעם לענן. אנשםאט נאכטיגאלן דארף ער א .קאדילאק׳ אדער א .היספאנא-סואױא* (אויטאמא• נילן-םארםעם), אנשםאס לאנגע האר םיס א נרײטער קרויזי — א םאדערן געשניסענעם פראק און שײנע לאק-שיך. םיאיז נישסא הײנס םער קײן-נישט-אנסדעקסע טאלענםן! יעדער שרײנט און פרוװט. װער ם האט סאלענס, דער נלײבס אויף דער אויבערםלאך, די איבעריקע פאלן אראפ אויםן דנא. און די אפתע סאלענסן, אן אונטערשיד םונם נעניט סון זײער ארבעט, סארדינען פער װיסל זײ נרויכן, געװינענדיק נישס קלענע- רע סארפעגנס, װי נאנקירן, סוחרים און דאקטוירים. דאם לעבן און זײנע דערשײנוננען — אס דאס איז דאס םאסעריאל םארן הײנסיקן שרײבער. נידער םיט רי פראנלעםען, װעלכע רירן אן די רו סון לעזערו דער לעזער האס נישט ליב קײן פראבלעםען. דאס םײניקט און נרענגס ארײן אין א שלעב• *) *#י ד.$ס *ין וײמו •ין פ*ץ די *1יס??נדיס* גײסערימק 1>~ירס רי סר*ג# װ?גן ד#ס סנןפיזס, װ׳נלכ*ר הןס *רוםגנכאיס נישס נור די פרײ• סא קרייזן 6ון די לנזנר, נור *ײך די םחנריס רן דריקן סיר איפ#ר *ײגיקס ױיסנוגן •ון דןויקן איגפערזנס^נסץ *רםיקל.