Literarishe bleter · 1929-03-08 · 10 (8.3.1929) · p. Seite 208

7יסעדז}די׳שע 3?עעעד ג!ם.!! (254) זײס 208 נעזאנט, ראנע. איז װעאכער סינעםינט זיך דער םאװיעטישער ײדי׳עע די אידער פו; ׳ע. נארדאז זענעז אפגעדרוהט אין ״ליטעראר• ׳םע ברעטעד״ נוס 02 איז א•; דעד ״ײרי׳עער װערט״ (דעצעסבע־ 1928^ א■; ר• זערבע ״פארדאסטע״ צײט׳עריפטז, װו םידריהז זיך טאקע זאכ; אויך פו; א. רײזע;, ה רײװיק, ד בערנערסא;, ס. בא רײיעא, ס׳טה נאדיר, ק. סרפר א.א או; ער׳טט איצט הויבט זיך א; די עצב-נע׳עיכטע. אבער קאפ־י ראז; רער; רער ״פארברעכעד״ גופא אי; א בריװ םו; ))1־ט; יאנואר 1929 יטרייבט סיר דעד סכתסא זײער װוירער ױנגער ריב- טעד (אגב, איז עד יהודה רײב נארדאנס א פקיםעניק;): ״ריבע־ כאװער ס״זר. כ ביז רי טעג געקופע; פו; פארטאײע, או; ׳טויז כפעט נ״סט רעדג״ענד־ק צוב ׳טטוב, האט ביע; פיר יבו■; אננעזאגט א ביטודה פו; ״וחרקרקות״. נאר ביא-ז קרײניקײט;. ר- טעג יעט״ט װעג; מיר די פדאגע אויפ; קאמ-קעמערק, אי; אונױוערםיטעט או; אי; ריטעראדי׳סעד םעקציע ב״ב ײדאפטײר״. או; בארירנדיק פאר- ״טידענע עניניפ •טר״בט עד װײטער; ״ז״ װיק; סיך עקאנאמייט צװינגע; װי פארק״ט; געב; א בר־װ אי; צ״טינג, אויב ניט װעט כיע; פיך אי; עדנעץ ניט דדוק;. פאריסט־ײט זיך, אז אויף אזא טראט װער איך ני׳טט גײ; ״ או; פהאט באסת איספאנירט אט ד• אנט׳טקאםנק״ט פו; רעם ױננ;, 24 יאריק; דיכטער, או; זײ; אויפדיכטיקער װיר; צ• פאדבינד; די ײד״טע ריטעראטור פו; ראסנפארבאנד או; פויר;, — ראפ, װאפ פיהאב; פורא או; פיטוע; ני׳טט רי ערטעדע, רי מער- פאראנטװארטרעכע ײדי׳טע ריטעראט; אי; ראטנפארבאנד אין א דדיט; גדויפ; בדױו, פון א-ט; פעבדואד, רעדט װידער רער ספתסא נאר - װו־רער ױנגער דיבטעד ׳פ. גארדא; ״װענ; דעב גאנצ; הארמידער ײאכ קומט איצטעד פאר בנוגע ז״; ״קאנטררע־ װארוציאנע,־; ־ ארװםטריט״. איב װירט זיך נאך װאנ; או; אנ- •ערײב; א; אדטיקר ״פאר ,ױאפ םיר פאוײעט״פע ׳פרײבעד קענע; זיך ביי אײך גי׳טט דרוקז״. או; דעד פינאמ... רער פינאק פו; דעב נאנצ; זײער-אויפדיכטיק; באנער פון רעב ױנג; דיכטעד איז ראכ קורץ בריײר אי; ״עםעפ״. רער אויםנע- טראטענעד װענ פו;... יטפײע; זיך אי; א״גענעפ פגיפ רער װענ װאפ איז, רײדער, אויםנעטראט; פאר רי ױננע דורך ערטערע עד- פארענע ׳טרײבעד װי... אװדא- איז א; עורה פו; אונזער ז״ט, װאפ סיר האבן דא םאר- עפנטירעכט א רײ אװסצוג; פו; פרױואטן ברױו, או; נאך טער א־ז ד־ עורה, װאפ דער באסת-װױיער ױנגער דיכטער קאן דא האב; א ערעכט; אפיעניט אבער קא; םעז עפ װ״טעד אװ• דורד;? זענע; מיד נ״עט סהויכ צו באװײז;, אויך ײיפר רעד ײרי׳טער פאװיעט״עער .״ר״- בער איז דערנירעריקט׳• ד־ םע׳טה גארדא;, װאפ האט זיך אנגעהױב; םיט אזא או־פ- ־יכמ־ק; װיק, סיט אזוינע נוטע בונות. או; זיך אויםנעראזט־ סיט רעפ באדיםטן ״חרטה״-ברױור אין ״עםעס״ - -איז א נײער באװייז, ,־ו׳ ײ״מ עס דערגרי־כט ד־ יפפרות או; ד־ רערדריקטקײט פונם ״םרי־ע;•׳ ײדישן ׳פרײבער א־; דאטנרוסראנד אכער װעט ד־ נאנצע סע׳טה - נארדאן צװיננע; די בעםערע ײדיישע ׳פרײבער א טראכט־ צו ט.־; ױענ; די םפעציער - יי־ד״ערעכע פארבאמ;, װאפ פיזענע; נע׳עאפ; נעװאר; דא־ט פאד; ״ד־׳ט; קינסטרער ו־ער װײסט? געװאוסב. װאכ עם •־פעל; םיכ זיך!אי די ״ריפעראיייגע בלע־ פער״. קומענדיק אין מאסקװע, האב איך געלייענם עטדעכע נו־ מעין און האב אויך זיך אנגע׳גםויסן, אז די לידער און דעד־ ג״לונגען פון ל״וויק. רייזען, בערגעלםאן — יכי״בער, וועל־ בע ז״נען אדעי א־נגאנוון אונזערע. אדער ׳כםייען נאענמ *ו אונז. דאכ ד,#ם ב״ םײ איויסגעריפן א באלםע ׳אי-דםעיונג. אז אויך אונזערע ׳די״בעי קאנען זיך דאים דרוקן א־צםער זןבעי א־ז באי פון די קאמיוגי־דע פאיזאמלונגען וואו כא־ז באהאנדלם געװארן מ״ן םאם, כאי די מער גענויע באקאנם־כאפם םיםן וואי-עווער װאבנבלאם,האבן פאי םיר קלאר גע־ מאבם, אז די ״לים. בלעטער״ איז א באלעבעסידיקע נאציאנא־ ־יכ־םהוע אויסגאבע. .־ועלבע איז אבסאלום נים ק״ן פיאץ באי אונזעייקע מענם־כן. און א״ך אנערקען מ״ן פעלע־ מים באװרגרוס •כ. גארדאן. ארורכלײענענד־ק ראכ ר־רנד־ק ברױול, קאן מע; טאקע באמת ס־ינע;, אז דא, נעבעך, איז גע׳טיען א; ״אומנליקס-צופאר״ דער ר־כ- טע־ איז נעבעך געװע; א•; רער כאױוער פראװינץ או; ער האט נע- בעך גארנ״ט׳ט• געוװםט, א־ן ער אװ־ ארײננעצו־גן נעװאר; אי; רער געץ פו; ז־גר רחסגא רצי;. ר־ סע״בה איז אבעד פיל, פיר אנרעו״צ. דער ״פא־ב־עך״ פו; רעפ סםתסא װױיז ױננ; ר־כטער א־ז פאר- געקומע; גאר בײ אנרערע אוס׳טטענד;. ני׳טט ז־־ענדיק אין דער ״אומװ־םנר־קער״ פראװינץ, נאר אי; םאסע מאםקװע האט •ט. גאד- ־א; נאך דעפ 9-טץ נאײעסבער 1928 אננע׳טריבן א בר־װ צו ר־ ״ליט בלעטער״, װו ער האט צװי׳ע; אנדער; געשריכ;: ״טײע־עי כאװער רעדאקטאד נ. ם״זיק כיװ״ס, א• סיט; י־ז־קאלי״.); טראט, װאם א־ך האב פארםאםטץ זיך, װעל איך נוט נ״עמ יםפ־לז (אפיעפיל;;?), אבער ,־ואם קע; א־ך העלפן, אז א־ך מוז זיננע; דאכ, װאם אץ סיר, ארויםזיננע; ראפ, ײאס םיקװעטשט. אץ ער דערצײיט װײטעך אז ער האט אנגע׳עריב; עטלעכע לידער געװיז; רעפ ריכטער א.ץ א צײייט;, זײ האב; א־ם פארנעלײנט צו דרוק; אץ א דארטיקעי אויסנאבע. אבער ״א־ך האב בא׳עטימט יביק; אץ ר־ ״ליטעראר״עע בלעטער״, כאט׳פ ה... אץ די איבעריקע חבר־פ האב; געװארנט, אז איך סאך רי נעפערלעכםטע טריט״. אץ ״בסור זאנט מיר (יא קומט א נאסעז פץ א ריכטערן, אז ״םימאכט נ־ט או־כ, ער װאלט או־ך נעשיקט״.א־ך װיל זיץ רער פ־אנעי אץ ־עם פרטך״אץ װײטער קוםט די פערזענלעכע אטעסטאציע, אץ סיװער; אויסנערעכנט די אינסטיטוציעס, וװהין ער געהערט אץ ער ׳ער״בט װײטעך ״כיװײס ני׳םט, איך האל*, א־ רי ״ליטערא־־יעע בלעטער״ (זענע;) א; ארגא; , װעלכער ׳עטײט או־פן רײנסט; באק פץ קונםמ, ײעלכער יעפילט א נרויסע ראלע א־ן דער ײדי׳עער ליטעראטור״. ׳פםעטער קוםען נאך אץ גאך יעורות, .ױאפ כילאז אדורך, אץ דער דיכטער ׳ערײבט ײײטער: ״איך .ױיל ז־ץ א קרב; (פץ) דערנענטעוץ רוםלאנד מיט םויל; אץ ליטע- .־ארי־פ; זץ, װי־ל אץ זץ פץ ליטעראטור קען מע; זיך כײ אי־ך א פך אויםלערנע;...״ אץ זיץ ברױו האט ש גארדאז פארלאננט ־ורכאויס, א־ך זאל צוגעבן א ״״׳ורה ״פפעציעל םאר ליטערארי׳עע בלע- טער״ (״א; ק־ץ יפום קונצ;״, װי ער ׳פרײבט) זײענד־ק נערירט פץ אט דעם םענטשלעך-ד־כטער״ע; ברױו, אץ װ־סנדיק ר־ באר־נגונגע; םץ א יידיען שרײבער אץ ראט; - ־וםלאנך האב איך געשריבן צו ׳ע. נאררא;, אז דעפ אויפשריפט ״םפעציעל םאר ליטערארישע בלעטער״ װעל איך נישט געב;, כד־ אויםצומײד; איפ אוסאננענעםלעכקײט;. ראס איז די םא־-געשיכמע פון דעכ ,,פארברעךי שוץ די געב־אכטע ציםאט; רעזץי זײער קלאר װענן ד־ באזונדעיע, א־ירל