Literarishe bleter · 1929-01-15 · 7 (15.1.1929) · p. Seite 134

׳סעדעדי־סע כ?עסעד נ?כ׳. 7 (0^1) ^00 ,ײע 34/ ל י ע (•ין 1יקי .ג'8י?< ^װייםז׳ דעדפאר װעט איר האבן א שבת א בשרן םים חלות, מיט דגים, םיט בשר... — שטײ, מענדעלעיגרה, א שלאק א כאליערע דירי. װעסט שבת נישפ פארן, שליממזלן למאי, לןןסיר דיכטן באפאלן סין םערדער. א ״ד האט א ײדן באגזלם. הןןט ליטוחןק א־ן ביזעם א קאנכע — א בענטשערל, פארשרײבט ער: בװײ רענדלעך — לעזזאל... און, ברומענדיק, שלעפט ער אין םירהײז זײן רענבעלע — םארקיענקה! נישט געפאקטו נישט געמןןזלםו... בײם אויװן די קרעטשמערקע שײנט א סאיפןןרעסע. — א גאסכ! אוי, נישט הןןט קײן פאריבל, א םושב אין שטוב! — א פארשוין קײן עין^ה־ע נישם. א באק ױי א רויז• סיס א נריבל. — גייײ בלוסיקע רענדלעף א שרעק בו בארעכענען! װער קאן שוין דאס עםן פארדײעןז העיסש, םענדל! די האסט דאך א מאנן א בלעכענעס איך הײס דיר, זןןלסס םרעסן פאר דרייען! — כי הנה כחוםר! איך הער רןןס םען רערט בו םירן איר מאגס אײך םארלאזן אויף םענילען. ער קאן שױן םארזןזגן א עענטן דער קועטשסער און בוגרײםן חלות א בענדליקן א טיש םון כל־טוב, אז עס פעלט נישט פון םויגל-םילך. דער םורםאן האלט װןןרט און ער אכלט. עס מאלן די בײן און עס בלישטשען די אײגעלעך. אוי, קןןן ער זיך גום אויף די זאק! — דו, זע נזןר א םיעס, אז די צונג אים סון מויל ארויס; ער װײס, כ װעל באבאלן, נישקשהז די קרעסשסערקע נלאנבט מיט די אויגן יונג-װוילעריש: — עסם, עסס, פאני סוחר, ס איז פשר! — װאס װיל נאך םון מיר אטןז־די יגר״הרעטע, װןוס ס־ברענט אונטער איר אויף א שכחז דער ליטװאק פארגלאבט מיט די אויגן און הןןרעװעם: סארזינקט אין א שמאלציקן רעטעך. דער קיעטשמער שטײט פו פון דער זײט װי א בלןןסערל: — װאס האנדלט א ײרז און: — םה שמכםז — מײן נאםען איז עליע... און — גןןט איז א סןןטער - מען האנדלט םיס פערל... זי שמײכלט. שו־ן א־בער די אויערן קריכם אים דער קאפעלוש. א װינטעלע קיבלט דןןס לײב אים. מ״מא! װןןס איז דער םערז װעט מען נעםען א קאםעלע.. לחײםז — א גנב א װײבלו לחײם, לחײםז העי, םענדעלע, זשלאקע נישס• ם׳עט טרינקען אויף שמחות בײ ײדן! ד׳ ע םרײסלט זיך אין װאגן א ליטװאק א־ן א קאפעליוש און טירקעט דעם פירמאן מיט זײן שטעקעלע: — .װען איך פאיכט מיך נישט םאי גאט — אז נעם דיך א פארכאפעניש — א טויטן װןןלס איך דיך אװעקגעלײנטי.* דארםס איר װיסן. אז דאס לישװאקל איז גרוים װי א כזית איז בײם פורדאז איז די פיײבע—װי א לאקשנברעט, נא־ א שסילל למיייאײניז איל. בסבע, א בײשן. איז די דינג נ־ א־פ א שעסבע. אן אקסענע. — או עי־ דאט יאך. נעבעך. ײעכט! ש־אכט דער םײמ־.ן רחמנותדיק — א חרפה א בישה םאר לײטן: װי איר זעם מיך סים דער ב־־טש — געםײנט הײנט איז דאנערשכיק, *יש סוף, הער א םעשה: — גאר פי־י־טיל! און א סוחר א ײד, זײן גײט איז א בארעכנסע, געדארפט האלסן שבת אין זשיסאסיר!... אין װי כאפ א-ך סיך נישם הײנס, אז אין קענדל אין דעם בלעכענעם איז קײן סדאפן אקעװיט נישטא מלר. כאטש באנעבן די *ינג אין םארבײםן מיט א לעקעכל■ ))דער ג^ר מיט א קניש מים א הרעטשענעם... שסײם בײם שליאך אזא בנין פעםארן-פ־רעקעדיק — — ספררז מיט םזל א קיעטכמע! — זןןלסם נאר אנפאיען סיםערר, דו הערםט, װאם מען רעדט גו דירז פאדגעס נישט: ס איז פדײטיק נאך ג־יעלפן. לייפט פון גאניק א נעלער. בעסאסלסעד קרעבשםער: — אן אורח או־ף שבת! גאט הינלף א״ך! — װער אורח; װאס שבת! איך לו ף—א גוט יןןר אויף אײך— א־ך דארף דא דערבײ אין א שבעכעלע... — א םעות, ר־ קױב, ארים זענען דערפלעך, א־ן ששאט װעט איר הײנס שוין פארשפעסיקן! — נו. מענדל, אז ש־נדן דײן הויט זאל מען פאםנװײז: א ש״נס האזסו אפנעטון, סענדלנ און װאס װעס עס קאסטן א שבת אין גאסט־הויזז — א שיבוש: פאר יעדן - א רענדל. גיט ליסײאק אין װאגן * שפיונג װי א װעװערקע: — גזלנים; איר קוילעט א ליטװאקו און קרעסשמערל קראבס זיך א פאהלע נעבעכדיק: — איך נויט נישט. א גליקלעכער שליסװעגם... — העי. םענדעלע-ביה, אװעק פין דער קןרעטעז — כי הנה נחוםר! איז אויך רעככ! װײזם אוים, פאני קרעטשמער, איר פרעסס, נישט נעהןןרעװעט. א װאדע דער פור םיםן סוחר! — איר דארפט אײך נישט דינגען. אז םינער קײן גרןןשן נישט. כ׳בין נישט קײן באר״סער, אז — אסוי!