Literarishe bleter · 1929-01-15 · 7 (15.1.1929) · p. Seite 132

¥?יסעדאדי׳עע בלעסער גום. 7 (250)* דיע 132 שי#*י** לײע, לייע *יקיליין, ײ־ שןנ נוול*נ*נד הא־םפי אין אין װרנןן דאם רוב רומענישע פאלקס לידער זענען עלענישע. די מעלאדיע - א געגויגענע װי די ביסטריעא װןןם װײנט ארןןפ אין טאל, און טרויעריק, װי ם־זענען טרויעריק די אויגן סונם פאםטוכל, װןןס האט אין װאלד דאס ױלנערנע שליםעלע םון גןיעדן םארלוירן. אויפן עלעגישן טאן האט א םך גורם געװען די הונדערטער לאנגע קנעכטשאפס און בןץארן׳װילקיר, הןןבן געבויגן דעם פויערם קאפ אראפ נו דער ערד, םאר דער ערד האס דער פויער ארויםגעשטאמלם זײן י$ר• װאס און נער, שװעסי און נישט אומזיםט זענען די םײגעלעך געװאין זײנע טערלעך, און די גראע אלטע טויב — זײן מאמע. די נאבטלנטל קוטט פין דןד #דןשד *יננע-ע דיינןם העדן. םיד הננן לידןד אין ננלוםןן * ים, און א ים א ים טיט םרןרן. אײנזאם און םארלאזן ליגט דאס רומענישע םאלקס-ליד. די רוםענישע קונסם־ליריק שעפט אינםפיראניע און השפעה םון םרעםדע דרויסנדיקע קװאלן. דער אײביקער טעות םון אלע ױנגע ליטעראסורן, װאס סארגעסן, אז די גרעסטע לי• רישע מײסטערס האבן געםרונקען םון םאלקס־קװאל, זיך מיט אים באהעםס און דערנרײכט דעם םאקסיפום סון לירישע עמןןביעס. ם־איז בדאי בו דערמןןנען די נעםען פון געטע, הײנען, אײכענדארםן, פעטעסו, בורנס. אםת איז, א פןןר געבײלסע רוםענישע ליריקער הןבן זיך סארםןןסטן דערויף, — װי געאריע קאשבוך, אקטאװיטין גאגא א. א. אין דעם פרט זענען די רומענער ענלעך בו אונז. אויך בײ אונז שטײס דער גןןלדענער ברונעם םון םןןלקס־ליד א םארלאזענער. די גוןלדענע פאװע קוקט זיך אוים די אויגן," װארטנדיק אויף דעם דיכטער. װןןם זןןל איר געבן א תיקון. און די רומענישע, פונקט װי די ײדישע, ליריק װעט זיך םוף-כל-סוף אוםקערן בום אײגענעם קװאל — בום םןןלקס• ליד און אויב ם׳װעט עם נישט טון די טשרעדע, װעט עם טון דער גאון פון ליד, װןןס װעט בוסאלן בו דעם םןןלקס׳ליד?ןןןןסעיאשײו ,בי;ער , װאי־שע שוין בו באקוםען פראכט ־ דעקלעך 9 נענדער קנוט האםסון. פדײז 11.50 פאיטא 50 2 זל. 3 . ײרישע װעלט 1-9 ״ 4.50 ״ 1.10 ״ ליסערארישע בלעשער 1928 . —5 . סח . די דעקלעך זענען ד$ א־ן א נאגרענעצטער צאל אדדע0־.ס2 |ז1׳ײ16*א סױ#211ז3י^\ ,*ץ6ו1םע8״ .12>?6ק5 #6ר נעים: 13.196 .0 .א .ק א םארליבסער שײגעץ שפאנט דורך שנײ און װינס א הײם בו זײן דןןרף. מאמע, שװעססער, געליבטע. ס־ארא װונדערבאדן לײטמןןטיװ דער שנײ האט ארײנגעשנײט אין זײן ליד. כ׳הוןב געלאזס אלן -ןןדף זיך ניין, דײסע סיינל סין די בעינ, כיהאב נעיזוןלס םיין ט*םן זןן, װיסן סײגל סין די בערנ. רזאס;ערןננס און נעשנייס, ־ײםן סײנל סזן די בןדג אין דןם װענ *ום דאײף פא־װײס, ײײסן סײנל סין די זנערנ. כ׳האב נןװאלס םלן שװעםסןר זען, ײ״סע פײנל פון די ננערנ, איז אשםורעםװלנם נעװן;, װ״סע פײנל 6ק די בעינ, כ׳האב נןװאלם סין םידל זען, דײםע פינל סון די *ערנ, איז דןר זונעל-שין נעװען דיםן סײגל פון די בעדנ. נאכט. הײסער לײדנשאססלעכער מײדל-גוף סוליעט זיך בום װינס און שטאמלט ארוים דעם פחד פארן אײגענעם םײער: הןר נןליאסןרי קום שױן נישם הװנס בינאכס *ים שכנם שין-, ןײ סא-קלפגס םיך פ*רן דעדפל, *ז די קושסט םיך אזוי הלס — ס׳קע;, הלילה, זײן א םײןר. און דער אינטערפרעט םון ריםענישן םזןלקס-ליד. דער ביגײנער םיטן ביםבל, פארזשמורעט די אויגן קעגן דער זין און שרײס אויס: װןר ם׳װיל קײן ליבן נישס זאל זי נאס א ם קינםאל נעבן, שענק זי, נאס, שענק זי םיר — ■ *ליםל םא- סין קאםעלוש. און דזןם םײדל באהאלט םארשעמט דןןם פנים הינטערן װײםן פארהענגל םון איר םענססערל. *זױ װים *װןק םין ליבער, *ז א׳ך קןן בי אים נישס נרײכן, סידן שײבן *יס * *ריװל. ה*ב איך שרײבן נישם נעלןרנס, קןן איך נישם קין *ריװל ס*כן, װ#לם איך בעםן ם־עםדן ש—בן, דןלן ס־ןםדן *בןר ל*כן און דער װאנדערנדיקער אינםערפרעט םון רומענישן פאלקס-ליד — דעד ה״מלןןזער ביגײנער — הויבט אויף דעם בעכער יױין קעגן דער זון און באזינגם זײן הײם: קײן שןנע־ סײדל װי סײן סידל איז נ־שם* אויף נ*סס װעלם דעכן- סיכס נ*,-םל ה*ש ז• זנװײ -ונ-ן ןםןלןך. און נישם נאר פאר די קאנװולםיעס און לקוי-חםות םון דער אײגענער נשמה אין דא אין רומענישן םןןלקסליד א רעזאנאנס. מיט װיםיל פארשטענדעניש האט עם אויסגעכאפס דעם שסומען טראגיזם םון קלןןר-װײסן שעםעלע ריארובא.