Literarishe bleter · 1929-02-08 · 6 (8.2.1929) · p. Seite 112

זײש 112?יסעדיעדי׳שע בלעםער :01. 6 (249) <4 עס איז א פסדרדיקער פ ו ז. אזא שסײגער לעגן איז לחלוסין קײן לעבז נישט״. ״דער זעלבסס קאן בלויז געל״סערס הערן, — שרײנס קרישנאפורםי הײסער, — װען ער אננהיקלם זײנע סערזענלעכע אײננשאפסן עו שלפות; און נישס הען ער געפינם זיך אין גרע- נעאן, געעונדן דורך סראדיאיעס, יארכעז און דװך די אלע אופנױסיקײסן, איך *עם אײך — זײט פרײ — סרײ פון די גע־ סער אפילו, װאס איר דינם״. װײזס אויס. אז פאר ד• פירער פון די סעאסאםן איז זײן איבסיק נוך גישט קײן איבערראשונג איאס װערס *פיר קלאר, םארװאס ד• נױ-יארקער סעאסאפישע םירער דאבן כיר געםאכם אלע פעגלעכע שסעדוננען בו האבן א פרײען שפועם פיס קריש- נאםורסין. נעת זײן ערשסן נאזוך אין אפעריקע און װען םיהאם םיך, ענדלעך, בונעלאזס זו אים. האב איך געםוזט פים אים רעדן נאר דאס, װאס זײנע ״נבאים״ האנן פאר םיר אנגעבײבנס: װענן אינדיע, נהאנדי, סאנארע — אבער בשום-אופן נישס רפח זײן פשיח-םיםיע... װײוט אויס, אז ם׳איז שװער צו זײן א םשיחי און אויב קרישנאמירסי איז נישט קײן םשיח. איז ער אבער — םוז פען םודה זײן — א נרויסע פערזענלעכקײט, װארים נאר א גרויסע פערזענלעכקײם איז אין שסאנד זיך אפגוזאגן פון פירערשאםט, בזית םיליאנען םענסשן װאלגערן זיך אין שסױב פאר זײנע פיס: נאר א נרויםע פערזענלעכקײט קאן זיך אלײן באפרײען. אנשסאם בו שרײען װעגן באפרײען רי װעלט. אפשר װעט זײן זעלבסט-באפרײינג געבן פרײען דױם סאר זײן דיכטערישן טאלאנס. װארים קרישנאםורטי איז, אן כפק, א באנאבסער דיכסער — דאס איז שסארק קענסיק אין אלע זײנע שריפטן, סײ אין די, װאס זענען נעשריבן אין פראזע, סײ אין די, װאס זענען געשריבן אין סערזן. פילא, אז לעאן דאדע זאל נישם װעלן לײדן זאלאן אין פאנםעאז, איז פארשסענדלעך: אלטע קריװדעס םון דרײסוס-פרא. בעס...*אבער הוגאס קרוביםז איז אין פאנסעאן נישטא קײן ארט סאר בײדן — בםרט, אז הונא און זאלא האבן געלעבט אין סארשידענע צײסן, בװישן זיך קײנפאל קײן סכסוכים נישס גע• האס?... נײ און פארשסײ זײו נאטירלעך קענען יאלאם קרובים נישט שװײגן, ם׳סױ םאר- ױם לע־בלאנד-זאלא, אן אײדעפ סון גרויםן שריסטשטעלער, װיל םאכן א סשרה: ארויסנעפען סון פאנסעאן זאל םען סײ הוגאן, םײ זאלאן, םחפת דער סאנםעאן אױ א תסיסה פאר זײערע גײססעד — םען דארף זײ ארױסברעננען צו דער זון, צום ליכט... אבער הוגאם אײניקלעך װילן נישט קײן פשרה. זײ זענען םודד״ אז זײ האבן נארנישט אנט;ענן דער שכלות םון רוסא, װאל- טער, גאםבעסא, אנער זאלא — ער שסײט זײ נישט אןן אך, די אײגיקלעךי םיר קענען זײ גום, די אײניקלעך. װאס לעבן אין זכית סין זײערע גרויסע זײדעס אלײן זענען זײ גאר- נישט, האגדלען זײ םים דער גרױסקײט פין זײערע אור-עלסערן.• די װעלס האט םסתפא םארנעסן, אז ערגעץ אין סראנקרײך איז פאראן א מאדאם הונא, װאם איז אן אײניקל פון װיקגאר הונא — קופס זי אין דערםאנט: אט *ין איך, ניס מיר אפ כבוד! אוןיבאםערקט נאר װי זאלאס אײדעם — נישט קײן זון, נאר אן אײדעםי — *האט זיך צו זײן נאםען (יע-בלאנד) צוגעסשע־ פעט זאלא — דייװעלט זאל לםען־השם װיםן, אז ער האט א שײכית*צום גרײםן שריםםשםעלער. םיר דאכט זיך, אז סאלססאי דארף נישס װארסן אויף זײנע אײניקלעך. זײנע קינדער האנדלען שוין נאנץ םײן מיט זײן גאםען. אט האב איך נישט לאנג צוריק געהערס א סארטראנ, װאס סאלסטאיס א זון האט געהאלטן (אין ברוקלין דזשואיש סענסער) װענן זײן נרויסן סאטן — און װי װײניק דער זון סאר- שסײט זײן סאסן. יצי״ ״ליטעואױשע בלעטער־ יצי״ מיט דער פרעמיע ל. טאלסטאיס ״אננא קאוענינא״ צו באקימען בײ אונזער פארטרעטער נ. װינאגראד, ניאטרקאװער סס!״פ ״ליטעואױשע בלעטעך״ בענדוו םיס דער פרעמיע ל. טאלסטאיס ״אננא קאוענינא״ צו באקיפען בײ אונזער םארטרעסער ל. שפיגעלמאן, קאלאנטאיא ס3 אונזער פארפרעכער הי מ. ערליכמאן איז באפולמעכסיקט אויפצונערען אבאנענטן םאר די .ליטערארישע בלעםער׳און זארגן פאר דער פארשפרײטוננ פון אונזער זשורנאל. מיר בעסן פון אלע אונזערע סרײנט די מיטהילף! ״ל־׳יטערארישע בלעסער״ װען עפעם א קענינל ערנעץ אבדיקירס פון סראן. קאכט א גאנצע װעלם. און דא האס םשיח אלײן, דער דערלײזער סיץ דער װעלט, רעזיגנירט און נישס נתם רעױגנירט, נאר אפילו ארױם םים רײד, װאס קלינגען װי נאכ-לעסטערונג—און גארנישס! קײן פיפס נישם, קײן שארך נישס, װי ם־װאלם גאדנישט געשען. איך רעד דא פון ד ז ש י ד ו ק ר י ס נ א ם ו ר ס י, דעם יוננן אין שײנעם הינדו,' װאם םיליאנען סענםשן אין אלע טײלן סין דער װעלס האבן באסראכז *װי דעם לאננ-נעלעכצםן םשיח: זײן איאסטאל, פאדאם אננא בעזאנט, האס סײערלעך דער־ קלע־ס,* אז קרישנאפורטי איז די פאיקערפערוננ פון יעזוס קריססזס, אז אין אים איז קריםסום װידער אױפנעשטאנען תחית■ הפתים, כײ צו באפרײען און אויםלײזן די םענטשהײט. מאדאם בעזאנט, די נעװעזענע ענגלישע סאציאליסטין און איבסיקע סידערץ סון די טעאסאפן, האט אים אלײן נעזאלבט אץ ד ע ל ה י פאר דעם םשיח סון *דער װעלט; זײן ביכל ,בײ די םיס ם*ן םײסזער*, װאס ער האט פארםאסס אין עלטער סון 12 יאר און װאס איז אים *.דיקטירט נעװארן םץ שרי קיישנא״, האם םעו אננעופען װי א נײע ביבל. םיליאנען מענער און םדויען האבן זיך םים הכיעה נעבוקש צו איס, געבויס צו אים טעמפלען און םיט אוםנעדולד געװארם אויף דעם גרויסן טאנ, דעם ױם־ הדין, װען ער װעס זאנן זײן באפרײונגם־װארט... און אט האם ער דאס װארט געזאגט*. םאר מיר לינט זײן נײ בוך .פרידארי אװ לײף״ (די סרײהײם םון לעבן) — אין איך שטויף פשיח זאנטיזיך אפ פון זײן מיםיע און ער עצהם זײנע אנהינגער, אז זײ זאלן זיך באפרײען נישס נאר םון אים, נ״יערט אשילו פון די געכער. ם׳דארף, זאגט ער, לעבן בוליבן לעבן. דאס לעבן אלײן איז דער אםת.., ״כדי בו דערגרײכן באפרײוננ,—שדײבס ער אין זײן נײעם בוך, — איז נישט נויטיק זיך אנבושליםן אן װעלכער-ס׳איז אר- נאניזאציע, אן װעלכער-ס׳איז רעליגיע, װארים זײ בינדן, זײ באשרענקען, * זײ האלטן דיך צו צו א באשטימטער פארם שון אםונה... איר דארפם נישט האבן קײן אמונות, כדי אײער לעבן זאל זײן דערהויבן. און דאך זאגט איר: איך מוז דינען געטער... א*ך םוז אסהיסן ריטואלן... איך םוז גײן אין געצעס-היױער...