Literarishe bleter · 1929-02-01 · 5 (1.2.1929) · p. [Seite]

זעקסטער 'ארג$נ3 עדײ/ 60 גד. פדייטיק / $11323! 1929 דבתןךארישןן א־קוסםדידםני װאעשדיפמ פאר רי־םעראבזדד ו■ טיזאמעדאקקונםט פארילאג ^קילעעקין״װארש^ $ ה ד / ־־ג י י ע 7 י ן * גאטהאלד־אפרים לעסיבג ▼ ▼ (זיס ססב-ןפן נענײרן-סןנ זי קריטיקירס. אױך לעסינג, װי א סארנונםט״מענטש, הןם שטארק געגלויבט אין דעם לןןגישן געזעץ אין איגו אומעטום געזוכט. הןןט ער אין זײן ,האמבורגער דראמאטורגיע׳ ןןנגע• בײכנט געזעבן םאר דער, טראגעדיע, אין .לאןןקןןןןן׳-גרענעבן סאר דער פןןעזיע. אין דער טראגעדיע הןןט לעסינג געפןזדערט אזא שכל• דיקע רעגלמעסיקײט, אז װען מ׳זןןל זי געװעןן ״ןןננעמען אין זיך האלםן בײ איר (לעםינג גוםא האס זיך נישט אלע מאל געהאלטן בײ זײן דןןגמע) — װןןלטן אלע טראגעדיעס אין דער װעלט געהאט אײן• און דעמזעלביקן םנים. םון דער םןןעזיע װידער האם ער נעפאדערט,—אויםן סםך םון אן אנאליז. װןןם ער הןןט דורכגעי פירס םיס גרױס בקיאות איבער די קלאסישע דענקמעלער םין דער אנסיקער קינסס,—זי זןןל זיך ןןפזןןגן סין טויטער, ןןביעקטיװער שילדערינג. װי דןןם איז דעמןןלס געװען אין דעד מןןדע, און דערין איז ער געװיס גערעכט געװען. אין אלגעמײן ןןבער האט ער אויף פןןעזיע געקוקט נישט מיט אויגן םין א דיכטער, נאר מיט אויגן פון א דראםאסירג, װןןס זוכט בװײ זאכן: די םיסואביע און די אקביע (.די מאלערײ אין דער צײט•). אן עטישע נאטור. א מענסשנםאר• בעסערער, הןןם ער מיט באזונדערער ליבשאםט זיך ןןפגעגעבן דער משלים• דיכטונג. ער הןןט געהאלטן דעם משל סאר אן אויםלאכער און םארריכטער סין מענסשלעכע שװאכקײםן|אין הןןט םיט זײנע םאבלען דערגרײכס נישם אזוי קינסט• לערישע, װי עטישע וױרקונגען. זענען די אין א רײ פרטים איז לעםינג ענלעך גו א גרעסערן, װןןס איז געקוםען נןןך אים: *ו שילערן. דערזעלבער קאםף סאר עםישע אידעען, דןןסזעלבע פרײדיקן םון דער בינע ארןןי, דיזעלבע שםרענגע נאיװיטעט. בײדע זענען םאר אלץ - רעטןןרישע טאלאנטן. ראס הײסס: םםיליםטן. דןןם ןןבער, װןןס הןןס שילערן דערהויבן. איז געװען די אומגעװײנלעכע לײדנ• שאפסלעכקײט םון זײן םטיל, — א לײדנ• שאססלעכקײס, װןןס הןןט לעסינגן גע• םעלס. א םענטש א דורכזיכטיקער און א שכלדיקער, הןןט לעםינג םיט דער הילף סון עסטעסישע געזעדן, װןןס ער הןןט אױםגעשטעלס על״פי אנאליז, געבויט דראםען. שױן די ערשטע ד״טשע רןן• מאנםיקער הןןבן אים אויםנעװןןרםן די שכלדיקײם און אויסגערעכנסקײט םון זײנע דראמען. װער שמועסט הײנם — הײנס זענען זאכן װי לעסינגס ״עםיליא גאלןןטי׳ געװים נישט םער װי דראםא■ טישע אילוסטרירוננען סון נעװיסע עס• טעטישע סברות. אץ זײער צײט ןןבער זענען לעסיננס דראםען געװען אנסילע• קונגען. וײ הןןבן זיך דורכגעטרןןגן װי א מאי־געװיסער אינערן דײטשן סעאטעד און ארײנגעשןןםן א קויל אין הארץ^ םון דעם געפודעדסן פדאננויזישן פםײדןן• קלאםיביזם. ס׳איז געװען די בײט סון אויס• קלערונג, װען םענטשן זענען געװען שסארקע מאםינים אין בח סון דער ,סאר• נונםס׳, די םארנונםס, װןןם קאנט הןןט שםע• סער אויסגעםןןרשט אירע קאסעגןןדיעס ױן נןסהןיו י6רים יזסינג