Literarishe bleter · 1929-01-25 · 4 (25.1.1929) · p. Seite 79

?יפעדעדיישזג ב?סםטר נןם. 4 (247) זײם 79 י ס םזנאםער אק קונסם .*■• נןך דײר >ו1י*1ירי1נ סין *נסקיס ־םןנ וין נונם״, *ירם *י*ס *1יף *ין װייני דיר *נםןםני וין ריגער ,נייעם םעןסער*, ע. ו1יי6ם ן סיעסע *ין 4 וקסן .דער יינן״. עװײ נןיויסםע ײויםע ןקסיןרן *ין ניי• יןיק, חנה ןועי *ין יחיוי נןידשםױם, זענען יענטנס *רויסנעםרןשן *ין ו קןסעדיע *ויף ענגייש .*ן•*״. *. ג-ץ *ין .סןנ׳ שדײנם װענן דעם נװישן *נדערן: ,קדיש השם״ *ין ,נןידנרענער׳ הןנן דערהוינן יחי*י נןידשמידםן. די זעינע ,נןייגרענער• *ין .סוביה* ^הןנן דערהוינן חנה ןועי. .סן•** דערנידעריקס זי ביויז. װןיסן די יידישע *קםיןרן *ןײןזן די *דישע נינע, נדי *1יף דער נוישער 1י שםיין זײער קינםויערישע דןרשט, װןיפ *ען נןך נעקןנם געפינען * חיריץ• *ז1י — ניײנם ניויז ן שיעבסער סעם *ין פייי *ין די דרײסס *װעק 'דעם קן*, ' װען רי יינםער *ין נרןדװײ שרײען פים עיעקסרישן ח1זק י־יןי דײן ••יניעך.**רבר*נסן *װנם. ** די ,הניפה■ *ין נײייןרק הןס *פנעיײנם די *ויויריננ *ין דער *יעםע ,עירןנדןס״ (*ין ײדיש> סין דעם 25 דענעפנער *ויפן ננ-סן יוניןר. סעםיעי נןידיננירנ נרײם *ינם ו *יעםע *ין דעם ייננן ײרישן דרןםןסירנ עיײעם נינזנירנ ,סערדינונד יןסוי״, װןם *יז נעדריקס געװען *ין .עיקינום׳• *ין םעקןנד עװעניי-סעןסער (ניי-יןרק) בײם *יעס ן נײע *•עיעסע םיס םוי' *יקןן *ין דער הויוס-רןיע .העין םןיי״, — די ליברעין *יז *ין שײנע רחי סיםקןף, פיזיק סין יונף ריםשינםקי, די *ויפיריננ םין יעקנ קןייך. דער נןקונםער זינגער װיקםןר נענקין *יז *ננעקיםען קײן נײ-יןרק. .ישר * נריוע ןקסיןרן *ינם רינער סעןםער װןם שוייס *ינם *ין װיינע, קיײנם זיך עי *ןרן קײן ריועניען. די עקזעקיטיװ *ין דער נעז .*רײנד *ין ײדישן םעןםער״ *ין װיינע *רדנס *ײן * םרויער- *קןדעםיע עי די שישים *ין דעם וןרשםןרנענעם נחים ייוןװסקי• דער דרןפ. קרייז •ײם םרץ-עןר״ן *ין סשןרםקןװ הןם *ין יןר 1928 *ויפנעםירס די *יעםעם: ■ הירשנײנם נרינע םעידער״״ ה. ד• נןפ- נעענס ,פשוחה׳, *. הירשנזינס .םרים״. .^• *ין װיןעיןװעק קיןנס םען זיך: ם׳עיפס *רןפ ו סריפע *ינסער דער יײסיננ *ינם *וםיםס *. נערםןן *ין *נןנםירס .קײיש הםם״ יס1ף *1ים ■ נעוירס *> *יסע *יעםע '. װוקםםןנס .*וקרוינישע קרננות• *ין נענענן *זן נןפען *י ייעז .םנןין•. דער סיססײיער *•עיירם *יס *רסינםן-**דײן נישס *י דעריןזן ןזן פין ה1קר1ה ^•*• דעם ננ-סן יוניןר *יז םןרגעקיפען די עועניננ *ינם סעוןו *יום סןםקװער םיינהשן ײדישן סעןםער. ס׳ויז *1י6נעסירם שי1ם עיינםם .ייסס- םענםש*. רעד. נ ח ם ן ע ײ / י? א ג .*■ד ם'*יז *י*ס נעװןרן 5 יןר זינס ס׳*יז נעשםןדנן *עי-סחשנות. נןך *וריק םיט עםיענע יןר הןפ זיך געע**ן 1 קןפיםעס, װןם הןם גע- זןים ןרייםנענן * ■ויע *ויםנונע *ין <עי- םחםנותעם װערק. ם׳ייז *ר1ים נןר *ײן *ןנד ■ונ- יי*ים*ישע *רייקיען .*ינם רןד• (װןס *ח, *גנ, *ין ערגעץ נישם *ום בןקיפען), *ין דןם נןר• ם׳װןים נעװען * יושר, *ז די ןדער ןן *נדערע *ינםסיםי*יע זןי וןרנעפין יני ה*חות *ר1יס*י• נענן די װערק *ין נעי-םחשנ1ת, װןס זענ*ן נישםן *ין 1יך-*ןרס. י■^ *ין םןריונ .סןפןר״ *יז דערשינען: ד*ר י. *יננערנס .די געשינםע פין דער ייסערן- סיר *זי ײון״,—ירשסער נונד (ש**ניש-*ר**ישע תקיוה סין סנ-םן 1יזן 3נ-סן י׳ה). די װײםערדיקע דרײ נינדער װעין דערשײנען נסדר. ע■^ *נרהפ רײזען געפינס זיך *י*ם *ין םןס■ קװע. *ין *ןרשידענע קיינן *ין *ינםםיסיניים װערס *ײננעןדדנם ןװנסן יננ1ר דעם דינסעד *ין ם׳װערן נעהןיםן רעזערןסן װענן זײן ש**ן. קײנער פין די ניז *י*סיקע ״דישע שרי*סשסעיער הןבן גישם נעהןם וזו *ײעריענן קנית-ונים װי *. רײ- זען. דער דינסער *יז דײך *ײניקע *ינםסיםיעיע• *ויםגעקיינן נעװןין *יס ערן-פיסנייד. םון פןםקװע םןרם *. רײזען קײן נןרקןװ. ,**י *ןריןג .כ־חית״ נרײ• *ים דריק סס. זשע- רןםסקיס נןװוםםן רןפןן .די נעשינםע םין * זינד״ (ײריש שיםה רןזעננערנ). .*■ד ם׳ויז ןרויס *ין *ןריונ נ. קיענקין דער *װײפער נןנד וין פשה קיינןקס װערק: .וןעפען *ין יידער״. דער *װײסער בןנד — .ירןפען *ין רןםונען״ רערשײנס *יננינן. ,*■ י*חק פוננער הןם נעהןיםן *ןרםרןנן *ין װורשעװער .*ר*עםער-הײם• *ין *ין די וןיקם- *יניװערזיפעסן ,קײסיריייגע• *ין ,וןיקם-עיניװער- זיםעס |ןר *יעי■ **ד דער שםרײק 6ין דרוקער ■•ערםןנןי *ין ,הײנם״ הןס זיך וןרענדיקס. *ין םיסװןך *ןריקע װןך דערשײנם דער ,הײנס״ װידער. דער .נןש *שעניןנד״ ניס זײנע יײער ירן*. ה■ גרע*ם ײדישע נעשינסע *ין * ווייישער *ינערזעזוננ• ע■, עם דערשײנס *יננינן דער ערשסער בןנד ,שריפםן *ין דער קוםעדרע |*ר ײוישער קויםיר *ײ וער *יעיקרןינישער װיםנשןוםיענער *קן- דעסיע• (*ין די ייםערןרישע *ין םייןיןנישע סעק• *יעם). דער נונו הןים *ײ 35 דריק*נ1יגן, עס גײען *רײן *רבעםן םין נ. *ויסיענדער, ם. װינער, *. זןרעזקי, נ. שםיף, *. נירשםײן, י• ניםינןװ, ם. װײנגער, י. קװיםני, ש. *ײיין, *. יױי*קי, י• רי• סיניק. עע^ *ינסער דער רעדןקעיע *ין׳ ס. װינער *ין נ. שם־ף נרײם זיך *ין קיעװ * זןסינוך םןר 6*י- קיןר. *ין זוסיויך װעין *רײן *ןיקם-יױער, ■ירים-שויין, קןפוןזיניעם, קןםוןזיניעם *ין *יוע ײדישע *ןיקסיפוזיקער *. *ז. װ. •**, *ין םןםקװע *ח וערשינען—ס. ריוינשםײן ,דיןםקיײז־, הןנסבוך *ור דרןםוסישע קר״זן. דןס *יך הןיס 135 זײסן. כ ר?יפעדיעסלד אק ק/??סיד די װןרשעװעי *וסײלוננ סינם ידישן װיסנ- ען*סיענן *ינססיסיס ונסװיקיס נד״סע ןדעעס. וי זי*יננען וין ועס עקזעקיסיװ קיסען סןר רעגי- רזסיק יעדן וינססןנ. *ײ וער ן*סײיוננ *יז נע- ני־ינדעם * היסםןרישע קןםיסיע. די קןסיםיע ססעיס זיך *ןר *ן *ויונןנע: 1. *י זןפיען, *־יזהיפן *ין קויירן היםסןרישע םןסעריוין, װי ■נקםים, דןקוםענסן, ח1*ים *. ד• ני. סי וין *םן- ייקן *1יין, סײ וין ועי נײעםסער *ײסז 2. *ור• סיסן די וױסנשןזםיענע םןרשוננ *ין *רינ*ר*ננען *ין *יר ו סדר *ין ■יונפעסיקײם דירך סםע*יעיע ■׳יםנשוםסיעבע זיזינגען *ין ••עעיוייססן *ין זונ- ייענערו 3. *רויונענז * *ײםשריום נעװיוםעס וער נעסינסע 6ין די *דן *ין *1ייןו 4. װעקן ועם *ינ- סערעם *י דער ידישער נעשיבסע דירך ■*•ייערע קןרלעזינגען, *קןועסיעס *. ד• ני.ו 5. *ינ1י6- עסעין נינייןניןפיע *ין דער נעשיבסע וון וי ײדן *ין *ויין; 6. *ויםןרנעסן * סערסינןיןניע *ין ״דישעד היססןריןנרןויע: 7. *ירן * ורןון• גונדע *ןר *ויוהיסן *ון קןנםערװירן ײוישע ןי- :וערםיםיענקײסן *ין •ויין, ןװי שײן, נית-עיפינם, סינןנןנןיע ןניעקסן *. ד, ני. *ין *י דעם *װעק *ײנןרדגען *יזוסען םיס קריבהשע *ינםםיסײיעם קורסן *ןר קןנםערװןפןרן, *ײנןרונען וןריעזינ־ נען, *ורעםנסיעגן *1י*רי*ן, *ינןנוערשיקן סעסן- רןנויסס *. ד. ני. *ין דער קןפיויע נןםײייקן זיך ד*ר י. שיוער, •ין•. ס. *ןיןנו^;ד״ר ע. רמניניזם, ד״ר ר. םןהיער, י. *ןפנער *. *. וי עקזעקיטיװ הןס סןנןנדערנעשיקס *י *י- נער 60 נעזעישווטיעבע *ינםסיסיעיעם *ין װןרשע *י נושםײערן זיך ים1נת דעם י. װ. *. *ין װורשע• ס׳הןנן זיך ש1ין נושם״ערס: קןןו. .נינער״, *ר- ס־סםןיסןרזין, ,ןרם/ ,שיי-קייס•. — סיזענען *1יך *ינויונעקיינן נעװןרן יסובת דעם *יןץ *ןר י.װ.*. ע*יענע הינדערם דןיןר. .*■יי דעם 2-םן *ענרוןר קיסס 6ןר *ין װיינע יי יעריעבע םןרזןסייננ וין װיינער ײוישן ייסע- רןסן *ין זשורנוייסםן םןרײן. ,■סי *ין סינםק װערס נענרײם *יס דריק *ן ויפןנןך .װײםריםיוגו״. *ויסער די סינ*קער *וישע שרײבער װעין זיך *ין זןםינוך *ןסײייקן עױך ״דישע שרײנער *ויעער סינסק. ** דעם 22-סן ד״ ח. װערס *ץ וײםשיונו נעפײערס דעי״ ס20*יעריקער נענײטם-יינייײ 6ין בןריסם; דײטשן דינזער *ין ײדן-6רײנד נןטהןיד •*ר-ם יעםיננ, דעם •רײנד *ון סשה םענדעיםןן. יער דיײשער סןרײן פןר קןסף םיסן *נסײעםי- סיזם װידפעם ועם ןנדענק 6ין גר1יםן וײםשן דינ- סער זײן יע*סן זןםי-הע6ם. *ין שיקןנן דערשײנם *ינגינן ן רןסון *ין פשה סןלטשין .*ין שסיין נערויש״. ■רץ הירשנײן, װעינער װוינס *ין ריס- יונד זינ• סז חדשים, הןס ןננעהוינן *י ורוקן *ין ניו-יןרקער .סןנ״ רײזע-נ*שרײ1יננען װענן ועם *י*סיקן רוסיונד. •׳פערן זיך *יץ םער די סעםוןרן. ד״ר חײם זסיםיןװוקי שר״נם *יזס ז״נע ■עםיןרן, װן• זי נן זיך ןן *ו דריקן *ין ניי-יןרקער .סןנ״.