Literarishe bleter · 1929-01-04 · 1 (4.1.1929) · p. Seite 18

?יסעד־אדי^ע י?עעעד 7.7■0. 1 (244) * זייע 8/ כ ר א ב י ל, פעיעסעד יאל/ קזנספ ** *ין װייני *יז נעמס*ינן דזר 1*ק*נ*ער םע*ם*ר״סוער נחים לי**װסקי. ער *יז גנװנן *ין די •*•ויערע *ערזעניעכקײסן *ין װילנע, ער ח*ס נעה*ס גיויםע •*ידינםסן ס*ר דעם ײדיסן נעסערן םע*םער *ין נעװעזענעם רוסיננד. נ. ייע*מסקי ה*ס נעה*ם * 8ענ*סענ*ין זברון. נו דער יויה *יז נעקיםען *ן ע1ים 8ין עםיעכע סייזנם םענםסן. •׳זענען נעװען •*רסםײער פין 8ויסידוגע קויײר״ *רג*ניז*ניעם. — יי**װסקי *יז *ים נעװען 54 י*ר. זײן ס1ים ה*ם *ר1יםגערי8ן, *ין װיינע|נר1י• םרויער. װעגן דעם ײדי*ן מ*םקװ*ר פיוכה״סיוםער נײען *רום 8*רסידענע ניסס״נעסם1ינענע קי*ננען. פ'ה*ס ס1ין נעס־ינן, *ז דער סע*סער ה*ס זיך נעספןיםן, *ז נןר ן סײי *רסיססן זענען גע6*רן ניריק *ון * גר1יםע סײי *יז *ןרנייבן *ין נעריין *ין נרינדעס * נײעם קופער-טעוסער. •'*יז ניסם *סה. דער נןננער *נםןפכי 6ןרס ניריק קײן פןסקװע, *1יסער נװײ *קסיןרן, װןס זענען דער״ װײי פןרניינן *ין נעריין. *1יך *. גרןנןװסקי *יז יןרנייבן יין נעריין *1יף * נײס, װי ער םירפ *1יף *ין דײססן סעוםער ו קןפעדיע וין םןייער, נןןרנעם דירך די נוקונסע דיססע דרן״ ם**ירנן הןזענקיעװער *ין •*יער. די ה1<סם-ר*יע *ין דער קןםעדיע װעם ••יין דער בןרימסער קןפיקער וןיעננערנ. די רײזע 8ינס סעןםער קײן *פעריקע *יז *•נעיײנם *1יף * י*ר. *ין סקןין״סעעסער װערם *ויוגעפירס ד. םינעקיס .בעסער ניסם נעניירן װערן״, רעזסי ר. זןסיוװסקי. רי .װיינער סרו•*״ *ין װןרסע *רנעם *יעפ 6יײ*יק *1יף סעקםעירם ,סײיןק*. ** ןנסעי סןר נרײס נקרינ *ין קוםינםקי• סעןםער זידער**נם ,הײפןס״ מיס דןרן װײםפןן *ין דער ה1י*ם-רןיע. *ין פןריז *יז געעינס נעװןרן * סדיסער קינסס״קונןרעס .דןס עיעני׳ (*ינסיפע יידיסע נינע. נעזןננ *ין םענץן. ,ןײ *ין נעריין *יז סןרנעקיםען * יןרנע״ רײיוננס״זינוננ 8ין * נרו*ע ײדיסע נײיםיער *ון קינםסלער, װןס הןם זיך נעססעים פור * ניי נו סןפן נײ דער ײדיסער קהיה *ין נעריין * פיזײ פ*ר ײויסער קינםס *ין קייסיר. ** יין ווי״וביב *יז!ןרנעקופען די פײעריננ יננוד דעם סז״יןריקן ייבילײ 8ין ,הניפה׳• *ין דער •״ערינג הןנן זיך נןסײייקס *ינער 1500 וערזןן. די עסניננם-רעדע הןס געהןיםן ח. נ. ניוייק. *ין נןפען וין דעם .הניפה׳״קןיעקסיװ הןס נערעדס דער *רםיס• נ. םסעםערינםקי. ע■^ דער ססןניסיוװןװער פיז ״דרןםןסיסער נןידיןדן״יןרײן הןס ני דער עפעניננ 6ין סעזןן *1י8נע6ירס .װײנעריסע קניפיעך״, רעזסי ווד הערםןן. *ינס װערס גענרײס ,נ1לם', רעוסי דוד הערםןן• דעד. נ ח ם ן ם ײ ז י? גסײ ם׳װערםסינס נערריקס * נײע (פןרםערםען *ויויונע *ין י. י. זיננער• ניך .*ערי״. וןם ניך דערסןינס *ין יוריןנ נ קיענקין. .■מ ועם 25״סן *ין 26״סן *ױ יןרנעקי&ען *ין װיינע * קונפערענץ פין יערער, נעװעזענע סעםינןריםסן, םדר״הי1ם: נןרינםן פון *יע חברים, רעםערןםן: *) דער העברעיס״ייםױ *ין יןיקנ״סײ — י. נץ. נ) נעןנרןסיע״יעקניע — י. ם*ן. נ) װענן ס-ססעס 6ין ניפננססיק *ין *יר ןנװענדוננ *ין סיי—י. רוסססײן. ד) נעזעיס*6סלעכע דערעיונג פין די עיםערע קינדער *ין *ין *ויםער וער סול; נןניינגען , *ין סיי: וערניעריסער *ינהןים 6ין סײ; ן•ה*גרױננען 6ין יערנניכער. 6*רי*נ 1. קיענקין *ױ ניגעםרןסן ני זענן *. זןרענקיס ,די ײריסע גוןפןסיק״, וינםנײ נןןינעם מיס ןן * עי,ר ה1ס6יה *ין ענדערונגען. די נרןפןסיק װעס ז־ין * נר1יס װינסיקײם ס*ר *ינז. זי װעס הןיסן * 300 זײםן• — *. זןרענקי *יז פין וי נוקונםססע ײדיסע פייןיןנן. *ין סעריןנ .נײע קויםור׳ דערסײנס *ינ״ ניכן * נןנד דערנײייננען פין ס. *יזנ*ן .נןכן ססירם״. ס. רןזסןנסקי *ין גיענןם *ײרעסער .די ״דיסע נײםוננ׳ סרײנס ןן *רםיקי .* ײדיסער קייסיר-פןרנונו *ין ןרנענסינע *יז נויסיק״. דער .*יניװערםיםעם פ*ר *יע״, װןס *יז *רנןניזירם *ין װןרסע דירך דער געזעלסןסם ,ניידינג*, הןם פןרעפנםיעכם *ן *ינםערעםןנםן נןרינם ם*ר די ערססע 2 הוסים 8ץ זײן עקםים״ סענץ• זײינ פןגני *ין * יןקוי װערן וי סןריע״ זיננען נעהעיטן נ:1י־ז 3—4 * װןך. דער עריןינ הןם *ינערנעססיגן *לע דערװןרםיננען. ס*ר דער נײס זענען גזהןיםן נעװןרן וזרך 14 •רעיענענס | 57 יעקניעס •*ר 8711 ניהערער. ם׳הןנן נעיײענם ד׳ר •. קריק (9 יעקעיע• — 2052 ניהערער), ד׳ר י. פייײקןװסקי (1924-9), ■רן6• נערקס*ן-עןס- װןנםקי (550-5), יען פינקעיססײן (555-5), *. קוניזנע (3—455), ד״ר *. נייקספןן, (5—915), ד׳ר *ירענו קריק (6—467), ד. נ• םויקין (3— 486), *הר1ן נײםיין (162-2), י. פיגע• (2—218), ד׳ר ם. װײכערס (1—103), ■רנפ. ס. גינזנירנ (2—251), נחפן מײזיי (1—119), ד׳ר י. נ. נ*1ר (4—439). דער *ינסערעם ניס .*יניװערסיסעס ■*ר *יע״ הןיס *ין *ײן װוקס;, *ין די ןרנןניזןסןרן *ין די פירער, ד״ר י. קריק *ין י. ■ינעם, קוסס *ן *פתער ײסר-נ1ה. *ין םינסק *יז וורך דעם װײסרוםיסן היםס״ פןרס *רויםנעגענן * ניך .ד• נעסיכסע 8זן די ײויסע קן&יסןריןסן *ין די ײריסע קןפיניםסיסע סעקניעס 1918 — 1921, נוזן&עננעעפעים דירך ס. *נירפקי״ דןס ניך הןלם 460 ז״סן• ,■ײ *ינניכן דערסײנם *ין קיענקק״יןריןנ 6. סייערם נ*ריםם װערק ,װייהעים םעי׳, ײדיס 8ין פןיק הײי*ערין. ס׳װערן נעגר״ס נוס דרוק וי װערק פון סייער: די יינגורוי פין ןריעןן, *ינםרײ נע *ין יינע, פיעסקן. ** ס'*יז *ינס נעװןרן סג יןר זינם ס׳ויז נעססןוכן דער דיכםער יײנ ניידוס.?ישעדיעטלד יאל/ ק??סלד דלר בןקןנסלד ײדיאזנר דיכסער אםיא5 יעקכ איפבאר גאיינס זיך אינ• *ין װןרעל. פ. י. אי&נער איז בןקןנ■ נעװןדן םיס זײן ■ןע&ע •אסתרקע־׳•. אין 1913 אױ ןר1י• איסכערם ן 1יך לידער ,רויזגנלעסער־. ע״איסבער הןס עויעכע יןר געװרינ■ אין נייײיןרק* װי ער הןס ןרויסגעגענן ן זאירנןל *די געבנװןרפ״# װעלכן ער הןס ויײן 6ון ןנהוינ כיזן ס1ף אײסנעוילס אין ןסעריקע הןס איסנעד א1יך ןרריסבענעכן ןן ןנפןלןגיע (אין עגבליו) 6ון דער םןדערנער ײדיסער דיכסינג. זוגסיק, דעס 9׳שן רעעע&נער 1928, איז דו*כן #ײדיאן?יסערןסן און זעררגןליסםן-קלונ״ אין תל״אביב איינגעןרדגס געװןרן ן ליסערןריפער •ײ־יןװנס. *װיון די ןנװעזנדיקע זענען, ןחיץ די םיסגלידער 6ון קלונ, א1יך געװען םסה סםןװסקי, ם. קארועלאװ א. ןנד. £ד. לייכל הןס געהןלסן ן אינםערעםןנםן *ןרסרןג װעבן ג1רל וון ײדיפ און *דיפער ליםערןסור אין ארץ״יפראל. ס׳הןנן גע- לײענס זייערע װערק די יוגגע םרײכער: י. •!■יער״ גיקןװ, ם איזנןן, א. דיװעס $און י. *. םןרגעל. נןכן לײענען הןם זיך ןנסװיקלס ן הײסע דענןסע, אין װעלכער עס הןכן זיך בןסײליקס: 9. •יעסרום״ קא, י. סריװןקס, ס. ססןװסקי, ד. לײבל, ס. ערעם, ד״ר 1. רן&ןלקעס א. א. ססןװסקי הןס *ןרגע״ לעזן זײן ,אבי״םאסין״ װעגן ײדיס אין א״י. ער הןלס ככלל ניוס ■ון דער *וקונמם פון יידיו. עס איז נעקומען *ו ן פןר6ן סײנונב״א1יסס1יפ. ס׳הןכן געעגסערס די ת״ח ד. לײנל און ד״ר נ. רןאןלקעם. *וס ס1ף איז גע&ןכס *געװןרן ן 6ןרפלןנ *ו גרינדן ן ײדי&ן קינדערהײם אין תל״אכיב. דער בןקןגטער ■ןריזער בןנקיר א. דןכרי הןס געגעבן *ןרן ײדישן װי•. אינוסיסוס אין װיל״ נע 50 ס1יזנס ■רןנק, דער אינססיסוס הןס *ןפלןסן ןנ*ורו6ן ן זןל ו*ן אינססיסוס א1יסן נן&ען 6ינם היססןריקעד הערמן נןרןץ, װןס איז געװעי דער פװער *ון דןכרי. כןרןץ איז נעשסןרבן *וריק סיפ ן 5 יןר. נרוך גלןז&ןן הןפ געהןלסן ן רעוערןס אין סןריז א״ ד. ם. 25# יןר ײדי&ע ליםערןסור״. די <י1ליןגרן1יפע *עגסרןלע 6ונם ײריפן װים. אינססיסוס הןס 6ןנןגדערגעפיק• אין ןלע רעדןקגיע• ן!ריװ-דערפןנונג, ם׳זןל א1יך א1יף דעם יןר 1929 פיקן כודר ןלע א1יסגןבעס, נדי די רעגיססרןויע זןל כן*ײסנ• קןנען סןרנןסירן דעם אינהןל■ ■ון דער *ײספדיוס און דער פןפעריןל?ןל ניפס אויסגכלײון יון^ דעס נןענסססן כיכלין״ גרןייפן יןרבוך. סוף דע*עס1יר .איז געװןרן 10 יןר זיגס ס׳איז דערפינען דער 1-פער נוסער *כןיר״ױנג״ס דןן ןרנןן ■ון דער יןלקס״ירןקגיע ״*עידי״*י1ן״. זינס דןן דערפײנס די *ײסונג םיס אײניקע קלײנע ח#סק1ת. גןך דער יןרײניקובג יון די רעכפע *■1עלי- *י1ן״ םי• די *. •. איז י1*6רײוננ — ןרכעסער״ פסיםע״ געװןרן דער *ענסרןל״ןרנןן יון דער ■ןרסײ .■1עלי״*י1ן• (סןרײניקס פיס *. ס.). ספה קולנןקם ןלעװערק זענען פ1ין א1ים• געזעעה אינם קלע*קין״יןרלןג און זײ װעדן אי*פ געדרוקס.