Literarishe bleter · 1928-12-21 · 51 (21.12.1928) · p. Seite 1004

51 זייז לימןרװייז גלעםער 1004 אדאנק אים באװײזס דער גדחן די איױםגעריפענע געשםאלטן בויגערהאםט גו םארפיקסירן, גכדי זײ זאלן סארלירן זײער גיז־איגטיקן זינען און װערן זײנם א װערקגײג. ,װערם *יים אין *־ים ■ טארעי־-יפט יאד אין םרןם װער נדאד אלן םוי־בשיפטן יאד *יױן, רער װעט שױן זין װענ נישם גןפינען,- רער ר,וםם שוין טין זינען, אין עם *■ם *ים אין ברינעם ארין...'. אזוי ארום װעקס ער, דער פירער פין גאטם װעלט. דער גדחן םארפיקםירט פסדר דעם װאםערםרעגער. הןןלץ־העקער, עולם־הזהריקן געל־הגית א. אנד״ אומעטיס שנאפט ער דעם װעג גו גאולה. דער מכםף דערנענטעדם זין גיםלעכװײז גים םשיח... םיגיט זיך װידעראםזןל די גילדער• שנור םין דעגנערירסן לעגנם־שטײגער. רער עולם־התהו־געװיםל םון שמײםער, קרעמער, גאלעגאטים א. אנד. אלץ םןןרס משיחן אקײגן׳ מ'זוכט"דעם תשגי ערגעץ גו פאקן. דערגי װיל אויך העלםן דער מקיגל מיס זײנע נוםריקון און לפ׳קן. אמת, םיגלאזן אויך זײטיקע װינטלעך — דער עולם־התהו סון דער אקארשט־דערשסיקסער םארגאגגענהײס מיס די אימגע־ קוםענע רעװןןלוגיע־קרגנות: דער געהאנגענער, גלינדע זעגערין ארגעםער ןזן םיס, דורכגעשאסענער היזאר, געקעפסער גארגער א. אנד״—דןןם איז אגער זײער א דינער שיכס, װןןס הןןם זיך נאך קגאפ אײנגעקנאטן אין ײדישן לעגנס־שסײגער. פארל־׳אג ב. קלעצקױ, װיל־״נע זל. נײע ביכער: י• *פאטאשו—ב־אנקע פר״ז 6.50 6.— , הלבדי (דאסוון) 10 - •<. קאהאן-בלעטןר פון ם״ן יעבן 1.!1 גו א לעיןלןס —אשר לןםלען (דראםאםישע פאןפע 2 50 אין 8 בילדןר) ב סטאו —אנקל סאטס שטיבל (םיט 35 בילדן־) 11.50 פראכט־אױסנאבן 12.— ם. נןןרקי—ןנידישן םןנסשן 4.20 ק. האםסין—םאן <'י#שאן> 7.60 בעגאױ . 6 40 ראזא 3.50 ה. ל״וזיק —שא■ (רדאםן אלן 4 אקטן) 3.50 שםאטעם .... 7,— ם. נאדיר—פון נןבםן ביז םארנן 7.— א. קאנאנאװסקי-ל״ב און^לעבן 520' נאװעין 7.20 א. ראבאי—בעסאדאבן־ ײדן (אינןנן ןרד) ראםאן 2- ר. קארן-דארף (י־דער) הויפם-םארקויף: קןןאפ. ,ביכער״, װארשע *דרעם 6*ר 1ייװ: ס2 וז1.״ס1ס^ ,סזאסבאזס^ג ,"ז6ו)סץ8מ .11)61ק5 אדרןם *אר געלם: .13.196 .ס .6 .ק פארלאג שלמה ג$דדנ־$ר3 שױן דן־שינןן דאס נ־יגסטע װןרק פין װיהטאר מארגעריט מענטש-בהמה ודי פןןרםזןזיננ *תש ראםאן ,ד־ן קןרטער נןהער דלר׳!) גיםםו איטנליקלןך? זיכםםו ליעע? האסםו םורא ט*רן םױם? לרןן דאם גוך .סענטש-בהםה־ אדרעס: פ2 ו)1ז*\פ131־1 ,פאופגג־וט^ *'ז6ו1םע8. די .נאכט- װערם ביסלעכװײז םארװאנדלם אין א שעת־ הכושר, מ׳קען זי איגט גי עפעס אויסניגן. ם־הויבם זיך ןןן דןןם ,שפיל םארן טײװל/ גןןס םארלירט זײן שליםה, די שול און קלויסםער װערן אויסגעלאשן, סיקומס אן ,א נאכס םון געשפענססער׳. די אנםירערישע םאכם װערט איגערגענימען דורכן בדחן, ער םארסאגם איגס דעם גאנגן םאגישן כח אלץ אינערגיװאנדלען. די קראםט װעם אנהאלסן במשך םון דער גאנגער נאכט, דערםאד אגער ב״ דעם שײן סון דער זון װעס זי שײן איננאנגן אויםגעלןןשן װערן און גןןס װעס גוריק באקימען זײן שליםה. ,איז ןס קי־ים נישט דער ה*ן, זעכסעד, װאך, ק״ן אדנ פארםאך• װײטער: .ם*ױנן קענסטו שטראטן.' נא־ פל־זםן דו װעםם שלאפן בין איך ד* *עלדםארשאל! אין איך װעל פירן! דער גדחן פארמעםט זיך אקענן היםל מיס די םויםטן וױ א נונסארישע פיגור, װאס װיל אויפדעקן ,זײן ליגן נןןמענס הײליקן שװינדל״. דער דאזיקער ,װאנזיניקער׳ לץ פארנעסס זיך במשך םין דער נאכס אנגוםירן מיט דער װעלט, אבער גיליב ןײן גע־ סומלקײט איז אים דערװײל שװער גו געםינען דעם װעג, דורך װעלכן ער זןןל קענען םירן די עדה. ער נעמס זיך דעמןןלס גיהילף דעם געץ אין םארק. און פרוװם אזוי ארום אויםװעקן די כל־ערלײ געשסאלטן םין עולם־התוהו. דער גדחן גלןןנדזשעס כםדר גװישן גװײ װעגן. ער װײםס נןןך אלץ נישט טיט װןןס גו באלענן די אפגעטויטעםע װעלט — מיס .שםויג׳ ןןדער מים ,טאנץי, מים אונסערטעניקער געברןןכנ־ קײם ןןדער מיס םרײדיקן שטןןלץ. ס־קיםט קודם־כל אין גאטראכט דער װעג םון מאגישע עקספעריםענסן, װאס װערן םון תסיד־אן געטריבן דירך די פארשידענע םעפיסםאפעלעס, גוםליארעס און כאכאלס. זײער װירקינגם־כח גאגרענעגס זיך לכתחילה מיס דעם שװארגקינג- לערישן קרײז. װןןם דארף אין דער פערםפעקטיװ דערסירן גום װײםקינגלעדישן גװעק. ןןגער אויך בײ זײ סאלט דער אויםװאל נישם אױף דעם ,שטויג׳. נאר אויף דעם ,סאנגן״. דער אלטער םױסס. םארװעבס אין שטויג, װערס אין דער העקסן־ קיך איבערגעװאנדלס אין א יינג־סרײדיקן םמש־סאנגנדיקן לעבנס־זוכער. םיגקעװיםשעם גוםליאר גויבערס ארוים די םארװןןגלסע נשםות םון די ,םארפריכנעסע׳ קברים און ריפס זײ גו א םרײדיקער סעודה. אויך כןןכאל. װאס איז גע־ הילס אין שסרוי. קוםס סון זײן װינסער־נעגעלס, װעקס די ןןפגעשסןןרבענע װעלס םון די גרונװאלד־ריסערס, םארקױסע־ רישע העסםאנעס, און םארעסערישע םןןלקס־מנהיגים, לאדט זײ אין די .געזינגענע כאסע׳ גום רוישיקן ,חתינה׳־סאנץ. חסק ס) ץבס ,חססקס! ס) .׳חס) סוז^יןץזזק סח דעס/עלביקן װעג הןןט אויך או;םגעקליבן דער בדחן, װעלכער װערס גום םוף םון א ססױחסס צוע םארװאנדלט אין א סםו^סז) *ו״■ זײן ,העקסן־קיך׳ איז דער .ברונען־געץ׳. םין װעלכנס אויגן סיגיסס זיך א,םארכשוםסער רויסלעכער שײן׳.