Literarishe bleter · 1928-12-07 · 49 (7.12.1928) · p. Seite 971

971 ליפװװי״ז ולוסוו 49 זא םיס נאם. דער 1ירק, דער קיני), די האםעלן, די זזכםנױה אץ די םענששן, װןןס נעס־נען זיך אלע עפעם אינסער אײן פסיכןז, זענען אלע סראניש און גײען סארגײ זיך פער נישם עו אאװײזן —דןןס אלץ איז גאם איבעריקם דארף םען בכלל נישס קוםען מיט קײן פרע- כענויעם עו דעם בוך. עם איז קודם־כל אן אויסגעשרײ םון דעם ױננן דיכטער, אן אויטאניאגראםיע סו, זײן אננעװײכיקססטן לעבנס פעריאד דאס װערק איז אזא םין לאננער קאםענשא־ און ארײנ- םיר נו די לירער סון דעם דיכטער, א םארשטי־ער םון א סך, װאם קוםען נו אונז פיס די יםורים םון דעם קאפיסאליסטישן שײסער; אן ארײנסיר צו די לידער םון .הינסער פלויט פון דער װעלם־ און נאך םיל אזעלכע לידער. ש• זאראמב העברעיש-ײריש-פוילישע נינליאטעק ו ״נני-פנלאל׳ — ירושלים אין דן־ .!*■•ור־שיל-אולפששןלוננ (חזריבה ותפ־דית שבבית- הש•־ . נזיול׳ו אין ידישלים אוז איונןא-דנם גןױא־ן -פ ם;ן ד ן 1 1 ן-- -= ביבליאטעק =- א גרויסער אויםװאל םון די נײםטע ביכער אין העב• רעיש, ײדיש און פויליש. אלע לעזער הןןבן די רעכט בו געניסן םון די הנחות אויף די אויםארבעטוננען פון .בבלאל׳. ם׳װערן אנגענומען באשםעלונגען אויף ביכער אין די אײבנ• דערמאנטע שפראכן לוים די אויםלענרישע קאטאלאגיפרײזן. באנמט די ״בצלאל״־אויסשטעלונג קוןןס דװך דעס?ןאטאלאג פון ביבליאטעק ידושרלם, .בגלאד־־שוריאויפששןלוננ. קאאפעראטיװ .ביכער־ װארשע, נאלעײקי 23 צי בווקושןן: די באוימטע מאנאגואפיעס פון יידן־־קינסםלער לעא קעניג קאפיל פיסארא סון יצחק ליכסענשסײן םארק שאנאל ״ םארק שװארץ אםעדעא סאדיליאני ״ לעא קעניג מאקס ליבערםאן ״ װאלד. דזשארזש חײם סוסין * סלאר. םעלז םשה קיםליגנ ״ יגחק ליכסענשסײן שפואל הירשנבערג . ע. װארשאװסקי פנחס קרעםען ״ פ. קאסםאן *ביהם װאלקאװיסש ״ י. םאסעל בניםין קאפםאן ״ פרײז םץ יעדן בוך 5.50: ברוסא. *דרעס •אי גריװ: ,־זשו1סץ8״ .12)61ק§ .ס2 וז(׳ו\16סא 8או570זס^\ .ס .א .<ז 8*י נ*י•: 13.196 ב. קלעבקין, װארשע ס א ר ל א ג שוין דערשינען: פ. ד־זײלפערין ש ט ע ט ר י ט ע ר כרעססעםססי* 6*רן זװייסן ייח״יסײ ם*ס •״? *ייגינ*•* זיי־כנינגען *רײו 7,50 גילדן םעגטש׳ ד. ה. א העסטיקער. .די קײסערין װאלס אים (?) זיכער םאריבל געהאם, אויג(?) ער װאלם אץ..״ .דערדאזיקער באהע־ ביקער פויער״ ד. ה. סארםעגלעכער, ננידישער. דער דאזיקער .דײטשםעריזם־ איז סרדפד אין םארלערעיס רײנעם, אפגעהיסן ײדיש. ״דו ניסס געײען זיכער, אז דא װעל איך סארגעסן, װאם סארא טאג ם׳איז הײנס. אנשסאט דעם האם םען פיך דא, אויף א שםײגער (׳.), דערטאנם װענן דעם־; ״ז־אך איז ער שוין דארם געבליבן זיבן, פײנככנם (1) דערסאר...* די װערסער .*וץ• א שסײגער־ און .בײםסנס־ זענען דא נישס אויםן ארס. .כדי איר שװערע פי זאל כאםש אינגאנבן נישס געװען זײן אומזיסט״. י• ראפאפןןרט י*ד*י ד*1*ן — ד• נ*ס, יזם•!, ••רי*נ י• נ*ירי*רנ, ױ*ר*זנ 1928, 286 זיסן. כםעט אין אײן בײט, מ־ש א הפטקה םון בלויז א פא־ חדשים, האס זיך דער יונגער דיכםער באװיזן םיס בװײ ב־כעי, א באנד לידער אין א ראסאן. כםעט בײדע װערק זענען געבילט אין דעם זעלביקן ארכ; זײ םראגן כםעס אײן און דעם זעלביקן נאםען. ״די גאם־ איז סונקס װי א פירוש בו .הינםערן סלויט פון דער װעלם־. אין דעם ראםאן דערבײלם דער םחבר אין א פשוטזר, נישט-געקינבלםער פראזע דאס, װאס ער האס אונז דער- ב״לס אין זײנע סערזן, פונקם װי ער װאלם אונז געװאלט םאר- זיכערן, אז יענע םערזן םון הינסערן פלויט זענען נישס בלויז קײן םאדערנער סאעסישער פאניר, א שסײגער, נאד עס איז רעאל און סערזענלעך לעבן. הםקרדיק רוי און סראגיש-קלונ קופט הײנם דער ױנגער דיכסער אץ דער ליסעראסור. ער פיעשטשעם זיך נישס, ער בא- װײזס זיך נישס זיך נישט םון הינסער די םוירהאנגען ערגעץ אין א םונקל״״דעקארירטן״ םאלאן, מען זעט אים אין א געלער קורם- קע םון א דעםאביליזירסן םאלדאט, פים א שםיק שװארץ ברויט, ערגעץ אין די שטאסישע גערטנער אץ אין די הײםלאזע נאםן םיס דעם גרויל סון אדורכגעלעבסע פאסן-שחיטות אין די אויגן.— םיפ א בליק אויף םשה לײב האלפערן דעם דיכסער סון ״ניו• יארק׳ —אין זײנע לידער, און םים א בליק אויף דזשעק לאנדאן און אויף האםםונס .הונגער־ — קיםם בו אונז ישראל ראבאן אין זײן פראזע. עס איז איבעריק אנבוװײזן אױף דעם םראגישן ערנסם און אסילו אויף דער םאנאטאניע, װאס שײדן ראבאנס הפקרדיקײם אינטער םץ פ. ל. האלפערינס. און אין זײן ראםפן— קען פען זאגן — האם זיך ישראל ראבאן םיפ יענע דיכסער בלויז געטראםן אםשר בוםעליק, װײל דאס גאנבע בוך איז— בײ אלע חסרוגות, װאס זענען דא אין א היםשער פאס — וױרקלעך, און םיר האבן דעם אײנדרוק, אז די אינספיראביע קוםט םון דער ןרשטער האנם — םון לעבן. דאם בוך באהאנדלם א שםיק בײם אץ דעם לבען סון דעם העלד, די אײנהײסלעכקײם איז קוים סאראן. די םאנאלאנו-סארם, אין װעלכן דאס װערק איז אנגעשריבז געװארן, באװײזם אויך, אז עס האס זײער סיל בו שײכות םיט דעם דיכסערס םוביעקסיװע איבערלעבוגגען. קײן שום אינקריגע, קײן טעפע, קײן םוזשעם — און פארס — עסנםסו אױף דאם בוך, םוזםו עם איבערלײענען ניון סוף, כםעס נישם װילגדיק. איך זאנ ״כםעס נישט װילנדיק־, װײל — און דאם םוז פען אנםערקן—דער םחבר האם זײן שסאף זײער נאכלעםיק באאר• בעם. דאם איז שוין הפנים אזפ אײננשאסט זײגע, װען נישט, װאלס ער נישם דורכנעלאזן אזױ םיל סקאנדאליעוע דרוק־נרײזן, װאס *עדרײען דעם זין םץ גאנבענע זאבן, און דערנאך נענעבן א תיקון סעות בלויז ביז בום זײסל 50ז — דאם גאנבע בוך איז געשריבן םיט א לײכטער האנס און עפעם װי אן געדולד, װאס עם באװײזן די ״א. א. װ. א. א. װ." (און אזוי װײםער), װעלכע ראבאן באנובם אזױ אםס און זענען אץ דער בעלעםריס- סיק פשוס חלשות. דאם באװײזס אויך די םעשיות בתיך םעשה, זכרונות אץ דערבײלונגען פון אנדערע עפיזאדן־סיגורן, װאם זענען לחלוכין נישם נויםיק הנס אביסל קען םען עם אים םוחל זײן, דערסאר װאס, אויב פיר םארגעםן אץ דעם ״ראםאן׳ אץ געדענ- קען נלויז ״די גאס״, אסעפס דא אלץ (אסילו די חסרוגות...)