Literarishe bleter · 1928-11-09 · 45 (9.11.1928) · p. Seite 894

45 זא ליסןו*רין? ולעסןד 894 ־ 7! טעאט$ר און קונםט .**, *ין דזם נוװיסזן •ןריזער קינםס.)ורלןנ .כרןניק דזנ זויר׳ *יז דזרוינען ו ניך ,נןריס *רןנסןן *ין די סעןסור״זינסס׳ וין דזס קינונז״ קייסיקער װןידזרטןר ז*ןיזס. *ויסזר דזס *רסיקי וין זסןדזס, װןס ניס * כזרוקסער ססיק *ין *. *רןנסןיס סוון *ין ויין ןרס *ין דיר פןרןרנזר סי*סיר-־,ינסם, * ז *ין ניך *ריין 32 ניידיר, * סײי *ןיך סן־ניקי, — די ײקןרוייי וין נ *רןנסןן *וי * ריי סיוםיר-*ני11יריננין *ין ניי-יןיק. דןס דןזיקי ייך *יז דןס ידססי ןין ו סןריי .סיססיר סין *ויסזינריסער קינסס׳, װןס דער!ורלןנ סרעס-זי *רויסזינעין. *ץ װייניר .*ןלקס כעןסיר״, ניל דיר םי-יװירקיננ 6 ן גזזייסוסס .*ריינד 8ין ײדיין סיןסיר־ *ז *ויסגיזירם ניװןין *ין ײדיש די נןװיםזי װזרדי-ןוזרי .סדןװיןס*'. רי הויסס-רןײ װין?עסז יזןס *ויסנזםירס די ןוירן• זיננירין ייזן םינדןי. נזיז-קןייסי יײסיגג נ. רי- נינססײן, דזזיי — י. קר ז זןנק*. ס׳הןס גיניסין ןנסײי *ין ייר *ויוסירינג * נןר *ין 30 סירזןן *ין דיר מייניר סיםסןניסיר ןרקיססיר. ,**י סריים .נײנןנס *ויםן ןיסן םןרק׳ נײס נײ די .װייניר״ *ין װןרסי די םירסי װןך סיס *ן *יץ-גריסירן דז-םןיג. װי ס׳װיזס *ויס, װים די ■ןרססזיוננ זיך יוננ הןיסן *ויף דיר היניר סײני• .סיװ יװיסן די סייסזס, װןס װעין ניסייים װירן *ינם נןייןנןין נילגוריסן סיוסיר *ץ סןויי, *יז ןנניםירקס *ויך *נסקיס ,דניק׳. ײןן *ו כסװןנגירס רןסןן ,יוד זים־ *יז *ינירנזזיזס *ץ דרןםןםיזירם גיװןרן *ץ ינג- ייס. דןס ססיק װיס *יננינן *ויסניוירס װירן *ץ גרוי*ן יןנדןניר סי*סיר. .*סי דיר יןיזײר ק*םיר- *ין ריװי-סי**יר .*רר•״, װןס גיוינס זיך *ינסיר רער ןנוירונג 1ון םסה נרןרירזןן, הןס די סינ גיוײירס זײן ירססן יןרסןנ. יײס ניװין, דןס טיןםיר זןי קיםין *ין װורסי *ויף גוסססיױן *ין װײזן זײנע *ויססי- ריננין. *ירן קוסינסקי *ין זינסינס סירקןװ םיס זײיר סריוי הןנן וןריקי װןך נינינן *ײניקי •*רססײוננין *ין נריכק• זײ הןנן גינינן *׳ניידס .די ה*װה *ינסער די *יײ-נויםיר״, *ידן קוםינ- *קיס ,ןפןי *יז נזװין ו םיך״, .ספסון׳ *ין ,י,רנ,'. נןך *ריסק *יז די םרייי ניוןרן קײן *ינסק. -ס^ די װיןייןװקער *•סײיוננ .ײדיסי ניני״ פירם *ויף ײס י-סן נןװיסניר סיו• ײינסס ,נןידנריניר־ ריז*י—ס. װײנססןק. *׳װערס ני- נרײם םןיססןיס ,דיר ײנידיקיר םזז׳. ,ססי די ,הני*ה' הןס דים 23-סן ןקסןניר *נניהוינן ײ ס*יין *ין היוה. דיר ריוירםיןר ,הםנײ״, .היהידי הניחי״, .הדניק״, .הנוים׳. יעי• נחמן םײזיל־• י ר א ב י ןרסןנםקי, דיניץ *ון װןלןנרינסקי'ןדורנײםירן ד, וײירוננ 6ין דים נינסן יןרסןנ *ין װײסריסיןנד דיר ז. *ײנרןםס הןס ןנניהוינן *רויסני- נינן *ין ןםיריקי * סיריי ניכיר סיסן נןםין ,ײדן *ין *סעריקי׳, םיס די •ןיננדי ניסין: *) דןס הןרץ סין *ןיק, נ) *ינזירי נוניןנןיי װו י- סעסיקי *נססויסן, נ) *ינזירע יןקײי װוייסיסיקי *נסס*יס״, ד) *ינזערי ניזײס*6סײכי ןרנןני- זןיייס, ה) *ינזירי רזייגיזזע *נסםןיםן, ו) *ינ- זירי דירנױננס-ונססןיסן, ז) *ינזירי 6*ר״נין *ון י*נוסס*נס*6סן. דןס לרזסע כיך—.דןס הןדץ סץ 6ןיק־ — נױ-יןרק 1928, וןריןנ .ײדן׳ — נןססײס 6ון וינף ן*ס״ייננזן. די ירססי ן*סײ- יונג הײסס .ײדיסי נרקה׳, די נװײסז -,םסייח-ס־^ די דריסי—,נןניןנויי װוייםיסיקי *נססןינן• די *ירסי — .קןמ־סי-לייס׳, די *יז&זי - ,אזנזירי ידקה-ניביר־, ,דיר סםידױס 6נר דער *רביס *יז 8ון םיר גיםןכס ניװןרן׳, דירנײים דיר 6ןר6ן• םיר, ,דורך ססענייײ נוזיכן 8*ר דעם יװיק *ין *ןרסידיני ידיסי יסוביס *ין די *ןרײניקסי סס*סן'-,*ויף * נונץ ןנייקסיװן *ו6ן״, יײיניו םיר װײסיר *ין ויר סןררײי, .הן• *יך ז־ך ני- גיקיקם ני *יים, װןס יס סוס זיך *־ן יעדן װינקי וין *ינזיר געזזיס*6סײכקױס דן *ץ יונר, *ון *־ן דיפזעינן *וסן *יז דיר םןסזריןל נעזןסיס *ון ניוריקס ניװןרן״. *■* די ײויסי סיקניי ם*■■ (םןסקװיר *סן- . ייןייי *רןיעםןריסי סרײביר) *יז ״נעסדןסן ײ נרינץ * קןןוירןטיװן סןריונ וין *ײ ײדיסי סרײביר *יןרססס־ר. *ין דיר קןםיםיי גײין *רזין: נןדיגיר, דןנרוסיו, *. ניסינןװ, סוחס, *ירסןװ, מ. קוץ *ץ י. רןבינןװיםס, *ין *ים קןנויוןס רןנין. וי קןםיםיי *יז סוין נוגיםרןסן ני דיר *רביס• יעקנ װןסירמןנס ,וןס קינו 6ין *ףרןוי״ *יז *יבירגיזייס דירך יסראי ר*נ*ן *ין יס דיר- סײנם נקרוב *ין 8*רי*נ נ. בעדלינסקי, לןדז. .*ױ דזסיק יןנדןנס ר*ס*ן .*ינסירן *דזיר- נעס קנןײ׳ װזרס *ינזרגזזענס דורך נרײנדי רײז. .*מי סןר * נרויסן יויס 6ין *רניסיי, *רזסי- סײר *ין ייסיר**ן הןס נ. *רסןנסקי דים 30-סן םיוסיםניר נייײיגס *ין םינסקיר יענין-קיוב זײן נײי סרןנעדיי .נײס״. די וןזיקי סרןניויי סיי- דירס די *ידייסי יוזןסינססויסן *ין דיר *1ייי- סיר ניזײסןסס ירנ ריר ריװןײניי *ין 1905. נןכוים *יז סןרניקופין םײנינגס-אויסםויס. .*■י *ין 6*רי*נ .ניח׳ת״ זזזן זיך יון דיר- סײנין הײנםיקן חווס: ס• גןרקי - .קיים םופנץ׳ (דןם זװײסי נוך), ײדיס ם. נײדין. ל• נ• יןי- סס*י-.*נג* קןדינינ*״, ײדיס סיםה סײננירנ. סנוי ונסיון *ין י. ח. *רזניד, ײויס י. יןנדםןן. .*■י *ין 6ןריןג .*נןנענסן-בינליןסיק״ דיר- ס״נם *קרוב * זןםיבוך *ונםירן סיסי .די גיזיי- סןוסייכי *ןוײסיננ *ץ ייםירןםיר *ין קינםס״— *רסיקיין 6ון נ. *ײכןנןװ, *קןר. סריססע *ין *נו״ *יבירגעזיז• וין *. דםסק. כ יד1יםעראטור אין הולטײ־ אברהם רייזסן, װןס װ1ינ• זינם יןיץ אין ןמיריקא, םןכס אינס ן רייז• אינער אײרןםע. זנר איז ם1ין אין יאריז און גןר אינביכן װעס ער קו״ פאן קי?ן ■1יין. אין ע?סער 8ין 28 ין- איז אין כריס? בעאסןרכן דער זסורנןליעס אין רעדןקסןר 6ין דעם ײדיסן װןכנכלןס .די יידיאע עײםונג״ אכרהם סיגעל-םילי. װי דער סינסק׳גר .ןקסןנער־ איז ם1ריע, איז םסה קילעןק א1ין געקו&ען קײן םינסק. ה. לײװיק הןס נעהןלסן אין רעסרןיס ן רעסעראס א. ד. ס. .יןס גןניןגןלע אין אזגי׳ װערםןלע אין דעד ײדיסער ליסערןסיר״. דער ארי6סאסעלער חײם ליכערסןן 1ין ןמעריקע געס־גס זיך איגס אין •ןריז. ־עי^ אין לעסעערג איז סןרגעקיסען ן?יסערן״ ריאער סריםןרגן, א1יף װעלכן פלך רןװיםא איז ןר1יסנעסרןטן פים ןן א1יססירלעכן רעוערןס װעגן די ײדיוע עריוסעסעלער, װןס אסןפען ■ין גן״ ליזיען. נןכן רעמערןם הןס דער דיכםער דור קע״ ניגסבערג ■ןרגעלײענם אייניקע 6ון ז*נע לירער אין די ריכסערין <חל ה. קןרן הןס גזלייענם לירעד 6ון איר לידער״זןםלונג .דןרף״. נןך דער •1יזע זעגען ןרויסגעפרןסן םים זיייערע לידער די ױגגע דיכםער נחום בןרזע, *ורגערי ןוענדןרף און וודריק. ם׳זענען א1יך ■ןרבעקופען רעניםןגיעם סון א. ןסזעל אין זיגסונס?ען. דער םריםןרגן הןס זיך שסןרק אײגגענעבן. אין רןסנוןרכןגד איז געוײערס געװןרן דער 60 יןריקער י1בל וון דעם *ןװוססן רוסיסן •ןדקסיססיון היססןריקער ם. ג. סןקרןװסקי• אין *וזןםענהןנג םיםן 25־סן יןרעײם 6ון ןסן װײניגער איז אין דער ײדיוער^ ארעםע געװען געדריקס ןרסיקלען װעגן דעס ןדיגינעלן דעבקער. אין םןסקװע איז אי*ס דערוינען דער ערססער גןגד סון דקר ריסימער •קלײנער םןװיע- סיוער עגניקלןסעדיע״. אין ן נןסיץ אין *עםעם• ורײ*ס א. גורוסײ[ יײי״[ *נייר;: ,דער ערפטער בןנר רו6ס ןר1יס ן געװיסע איםרויקײס 6יח .םזי״ 6ון דער יױיפער ליסערןסיר. םיר גע6יגען רן נןסינן װעגן עםלעכע ײריסע •רייביר, װעגן ןברן״ םןװיסון (םעברעלע:), ןב—סקין, ןשן, *יןליקן. ו־ןס זעגען א1ין אינגןנען ,ןנעדקעגסע״ נעםען, ןכער דןך װערס רן אוילו ניסם רערסןגס סיס אײן װןרם ןזן ורײכער, װי דוד *ערגעלסןן. װןם איז דןס—נןכלעסיקיס ןדעד ,■רינעי■״? אין דעם עעסל םיסןרגעסער 6ין דער .קלײנער ענעיקלןיעדיע״ גע. סינען םיר ן רײ חברים װןס שסײען זײער נןנס עו דער ייריוער קולסור״ןרגעס אין א1יך סועעיעל עו דער ײויןער ליסערןסור״וןרשוגג. עס איז ••וס ניוס עו גל1י*ן, זײ זןלן קןנען וןרגעםן װעגן *ערגעלסןגען. תער-זוע אח דערין וולדיק? ** רעם 27״סן דעעעפגער ח. י. װעד• 10 *ןר זיגס ס׳איז דערוינען יין סםןלעגסק דער ער״ וסער נופער ,וסערן/ װןס איז דער ןנהויג 6ון דער ײריפער קןפוניםסיוער •רעסע אין װײם״ רוסלוגד• ס׳איז א1יםגעסױלם ניװןרן אין םיגםק ו קןםיסיע 6ון •. אגורסקי, א. ןסערןוזיסע, *.