Literarishe bleter · 1928-09-14 · 37 (14.9.1928) · p. Seite 729

729 ליטערארישע בלעםער 37 זא דעם סזטן םאי געװען סרןןװיזזןריש אויפגעשטעלט, איויט איגגאנצן איבערגעמאכט. דער קןןדיטעט הןןט איגט ארויסגע■ ל$זן א םירער איבער דער ײדישער ןןפטײלונג אין ײדיש און דײטש. אויף דער אויםשטעלינג איז אויך געמאכט א םסעעיעלער װינקל םאר דעם ײװ׳א: עס זענען אויםגעשטעלט אלע זײנע אויםגאבעם װי אױך א רײ פרןןגראםעס, װןןם אילוסטרירן די גיזאיבטיקע טעטיקײט םון דעם אינסטיסוט. סײ די וױםנשאםט■ לעכע און סײ די ארגאניזאסארישע. װיסנשאפטלעכע טראנסלריפציע אויף דער װענדונג םון דעם פוילישן מיניסטעריום םאר םןןלקםבילדונג הןןט דער ײדישער װיסנשאפטלעכער אינסטיטוט אויסגעארבעט א פרןןיעקט םון א טראנססריפביע פון דעם ײדישן אלף-בית אויף פויליש. דערויף הןןס דןןס מיניםסערױם בוגעשיקס דעם םזןלגנדיקן בריװ: װארשע, 31 יאנואר 1928. צו דער געזעלשאסט .םרײנד םון ײדישן װיםנשאםסלעכן אינסטיטוט׳ אין װילנע. איך באשטעטיק מיט העםלעכן דאנק דןןס באקומען ד4 יכודות םון דער טראנסקריפגיע סון דעם ײדישן אלף־בית, װעלכע װעם באגוגט װערן בײם קאטאלןןגירן די ײדישע דרוק■ זאכן. װןןם באקומען זיך אין דער נאציןןנאלער ביבלחןסעק לויס דער םארןןרדנונג םון םיניםסער פאר אמונות און סןןלקס■ בילדונג םון 4טן יולי 1927 אין םארשסענדיקונג מים דעם מיניסטער פאר אינעװײניקסטע ענינים װעגן צושסעלן עקזעמ• פלארן םון דרוקזאכן םאר ביבליןןטעק־צװעקן און פאר דער ןןםיציעלער רעגיסטראציע. סארװאלסער םון דער ןןפםײלונג (—) ם ס. דעםבי. םובסידיעם און באשטײערונגען דער לעצטע פלענום םון דער הויפטפארװאלטונג םון .ןן ר טי, װעלכער איז פארגעקומען דעם 9*8 היח אין בערלין הןןס אםיגנירס א סובסידיע םאר דעם ײװ*א אויםן יןןר 1928—1929 א םומע םון 500 דןןלאר. די הוױטםארװאלטונג םון .ןן ז עי. בערלין הןןט באשסימס אויםן לויםיקן יןןר אן ןןפצאל םאר דעם אינםטיטוס אין דער הײך םון 75 מארק א חודש (בערך 200 דאלאר א יןןר). די צענטראלע םון .ע ם י ג ד י ר ע ק ט*£ אין בערלין הןןט אײנמןןליק אםיגנירט םאר דעם אינסטיטוט 100 דןןלאר. אויף דער הארבםט־םעםיע םון פלענום װעט אויך שטײן די סראגע װעגן א שסענדיקער באשטײערונג• דער פרןןםעםןןינעלער פארײן םון ײדישע א ר ס י ס ט ן אין פוילן הןןט באשלןןסן ארויםצושטעלן אויםן סדד-הױם סון זײן לאנד־צוזאמענסןןר דעם 18םן ױלי די םראגע װעגן אסיגנירן א שטענדיקע סובסידיע ם*ר דעם אינסטיםוט. דער צוזאמענםאר הןןט די םראגע פרינציםיעל באשלןןםן פןןזיםיװ און הןןט איבערגעגענן דער נײ נעװײלכער הויפט־םארװאלטונג צו באשליםן װעגן דער הײך םון דער באשטײערונג. די הויפטםארװאלטונג סון .ם ןן ז״ אין פוילן הןןט זיך אײנגעשריבן םאר א מיטגליד מיס א יאריקן ןןסצןןל םון 300 גילדן. די ןןפטײלונג 6ון דער ײש׳א אין טריםק הןןס אויםגאבן. נ. װײניק הןןט גערעדט װעגן דער באדײטונג פוי עםנןןגראםיע. סרל. קורניק האט געזונגען םןןלקסלידער, דער לערער־םעמינאר הןןט אויסגעפירט םצענעס םון םארשידענע פורים-שפילן, נחמה עפשסײן הןןס דערצײלט א פןןר פןןלקנ סעשיות, ח׳ גלעזער הןןט אויסגעםירט געלונגען אן אלטן פורים■ קידוש. די אלע מאסעריאלן זענען גענוםען געװןןרן אוים די זאםלונגען סון דעם ײװ׳א. דער ןןװנס איז דורך מים גרוים ערםןןלג און באגײססערונג. אלע אונטערנעםונגען זענען באזוכט געװןןרן דורך םויזנ• טער םענטשן. אדאנק די םײערונגען הןןט זיך אין װילנע אויך געשטארקט דער אינטערעס צו דער אינםםיטוט־ארבעט, און ם־זענען צוגעשיקט געװןןרן םארשידענע םתנוח םאר די זאםלוננען זײנע. באזונרער דארף ןןבער דערםןןנט װערן דער אפרוף. װןןם דער אינסטיטוס הןןס געהאט בײ די תלמידים סון די ײדיש־װעלטלעכע שולן, װע׳כע הןןבן זיך אין דער צןןל פון קנאסע 200 םאן אויםן ערשסן רוף געשסעלס אין רשות םון דעם ןןרנאניזיר-קןןמיטעט און הןןבן מיט זײער איבערגעגעבענער םיטארבעט נישט װײניק םיסגעװ־רקט דעם ערםןןלג םון דער אקציע. באטײליקונג אין דער ״פרעסא״ איץ קעלן דער קןןמיםעט םאר דער ײדישער סעקציע אויף דער קעלנער אינטערנאציןןנאלער פרעסע-אויםשסעלונג (.פרעסא׳), װעלכער הןןט געהאט אין זײן האנט די גאנצע ןןרגאניזאציע םון דער דערםןןנטער ןןססײלונג ײדיש, הןןט זיך געװענדט צום ײװ׳א װעגן איבערנעמען אײניקע ארבעסן אין שײכות םיס דער אויסשםעלונג. אויף דער װענדונג םון דעם ײדישן סרעסע־קןןמיטעט הןןט דער אינסטיטוט ארויסגעשיקט םאר דער אויםשטעלונג 610 עקספאנאטן םון זײנע זאמלונגען םאר דער היסםןןרישער ןןפסײלונג םון דער ײדישער פרעסע (ביז 1927 אײנגעשלןןםן), צום גרעסטן טײל אין ןןריגינאלן. םון די נןןר זעלםענע צײט■ שריפסן האט דער אינםטיטוט געלאזט מאכן םאסןןגראםישע סןןפיעס. חוץ דעם הןןס דער אינסטיטום נןןך מיטגעהןןלםן בײם אויםזאמלען די ןןביעקסן, װןןם פריװאשע זאמלער אין װארשע הןןבן אפגעגעבן פאר דער אויםשטעלונג דער אינססיםוט הןןש םאר דעם פרעסע־קןןםיםעט צונוים■ נעשטעלט א פולע רשימה םון די ײדישע פעריןןדישע אויס• גאבעס אין דער גאנצער װעלט, מיט גענויע םארצײכענונגען םון די אדרעסן, כדי דער קןןםיסעט זןןל זיך קענען װענדן צו אלע רעדאקציעס װעגן שסיצן די אויסשםעלונג. םון א טײל צײטונגען, װןןם הןןבן זיך נישם ןןפגערוםן, הןןט דער ײװ׳א צוגעשיקט קײן קעלן נומערן אויםצושטעלן. אזוינע עקם• פןןנאסן הןןט דער ײװיא צוגעשיקט 54. חוץ די דערםןןנסע טעטיקײםן הןןט נןןך דער אינםסי• טוט םארסיק נעמאכס א קארטןןסעק םון דער ײדישער םרעםע זינט 1686. די דןןזיקע סארצײכנוננ איז ציזאסענגעשטעלס אויםן םמך סון די אײגענע זאמלונגען םון אינסטיםוט װי אויך לויט די ידיעות װןןם עם איז נןןר מעגלעך געװען צו באקומען םון דער צװײטער האנס. די קארסעם נעםען ארום א צןןל במעס םון ססס.3 נעםען ײדישע צײטשריםטן. לויט די לעצטע ידיעות, װןןס דער אינסטיטום הןןט בא• קוםען. איז די אויםשטעלונג פוז דעם ײדישן סײל, װעלכע איז צו דער עםענונג םון דער אלגעמײנער אויםשטעלוננ אין קעלן