Literarishe bleter · 1928-09-07 · 36 (7.9.1928) · p. [Seite]

פינפפער י$רג*ננ םייײז 60 גר• םדײםיס 2* םזניץעמבער @©0 1 36 ידטהףאר־פזפ ךלץ^ךףל ך■ אי?וסםדידםני ג—■ 1 װאכנשדיפמ פאד.?יםעראבזוד ■■ פארילאג 3.קקעצקין.װאו־שע טעאטנןדאוןקונםמ װעגן ײדישער הונסט ארן װעגן היבםטלער א. מאניעװיטש א. ד־יונאטשארםהי/װיסבאדן*) םשסחה. לכתחילה הןןס ער זיך געםוזט אדירכשלזןגן דעם װעג עו קונסם, — לערנענדיק זיך אלײן. ער הןןט געםןןלט פײ■ זאזשן ז.ױף די װענםלעך םון לאקירטע בעטן. םען הןןם אים באמערקם. ער איז ארײנגעםאלן אין דער שולע סון דעם קינסםלער מוראשקא. דערנןןך אין דער קינםםלערישער אקא• דעפיע. װען ער הןןם זי געענדיקט, הןןס מען אים געגעבן די מעגלעכקײם בו םןןרן קײן מינכן. די גאנצע בײם הןןם ער געמןןלט װי א װאנזיניקער, םארשיבורט, אין שוין דע• מןןלט איז זײן סיזיןןנןןמיע קלןןר געװןןרן. אײנער םון די כאראקטעריסטישע שטריכן םין זײן מןןלערײ - איז דער טיף־ײדישער םקור. אין װןןם הןןם זיך דןןס אויםגעדריקםז דןןם איז נישט אזוי לײכם בו דערםינדן. אמת, מאניעװיםש ה$ם זײער ליב געהאם רײן׳ײדישע סיוזשעטן; אלםע, האלב״בעםאלענע םרןןװינביעלע בתי• םדרשים און הײזלעך, װןןם זענען גרוי געװןןרן, אײנגעקרוםס, אײננעודאקסן אץ דער ערד אויף א הויקערדיקן קלײנ• שטעםלדיקן געסל, םול מיס קאליזשעם א. א. װ. דןןך איז םאניעװיטש געװען א לײדנשאםםלעכער ליבהןןבער סון דער רוםישער נאטור אין םון נאםור בכלל. אמת, םאר אים ה$ם געלעבט אין געארבעס אזא באריםטער קינםטלער װי לעװיםןןן. עם איז אויםגעקוםען בו הערן, אז אויב בײ לעװיסאנען איז םאראן כלוםרשם עיעם ײדישעס אין זײן ןןנגעשסרענגם-אדורכגעסילםע און שםארק-אוםעםיקע נאםור־פײזאזשן. איך װײס נישט. ■ערזענלעך הןןב איך דןןס קײנםןןל נישס געפילט. אין בילד ,איבער דער אײביקער רו׳ איז םאראן א םט־כישע ברײםקײט און א מוראדיקע םאר• טראכםקײט, װעלכע װײזן זיך מיר אוים װי סלאװיש. זײ גיםן זיך װונדערבאר בענױף םיט די םעכםיקסטע לידער םון אונ• זער סןןלק. אין לעװיסאנם םארשידנארסיקע און שטענדיק• באבױבערנדיקע םריליננם־און הארבםט-עטױדן איז סאראן אזוי■ עם איז געװען אין יןןר 1912. איך הןןב דאן געװוינם אין יאריז אלם עםיגראנס, ןןבער גלײכבײםיק אויך אלם א גענוג נאקאנטער זשורנאליסט, א םיםגליד םין םארשידענע ליטערארישע סארבאנדן און םינדיקאסן. מיר איז נישט אײנםןןל אויםגעקוסען אויםבונובן םײנע •ארבינדונגען, װןןם איך הןןב מיר םארשאםם. בכדי בו אונ• סערשסיבן דעם ןןדער יענעם ױנגן םןןר- שטײער םון אונזער קולסור. םסתםא סאקע בוליב דעם הןןם עמע• בער רעקןןםענדירם דעם יונגן אברהם םאניעװיטש זיך בו װענדן בו םיר נןןך הילף װעגן ןןרגאניזירן זײנע אן אוים• שטעלונג אין ■אריז. םאניעװיטש איז אין יענער בײם גע• װען זײער קנא■ באקאנט. ריכםיקער געזןןגט: אין ■אריז הןןט אים דעפאלם קײנער נישס געקןןנט. און בכדי אײנבו• ןןרדענען װעלכעים־איז אויםשטעלונג אין אזא בענםר, איז נױטיק בו זײן שטארק באקאנט. דעס דןןזיקן מוז קןןן םען זעלבםטםארשסענדלעך אױםםײדן, װען ■־םארםןןגס א גוסע םסבע, — ןןבער םא> ניעװיטש הןןט םארםןןגט נןןך װײניקער געיט, וױ רום. עד הןןס, אםת, געהאס א שסארקע אנישלןןםנקײט, — גלויבנדיק אין זיך. דןןם איז, זעלבםםםאר• שםענדלעך, עסעם. ןןבער דןןם אלײן איז נןןך נישס גענוג. םאניעװיסש הןןט געהאם געבראכם םיט זיך א נאנבן אובר און אויך א גרויםן רום, װעלכער איז ןןבער נןןך נישט םונאנ• דערגעװיקלם געװןןרן. ער הןט גענראכט םיס זיך א גרוים ■עקל מןןלערישע קןםסןןזיביעס, — םולשטענדיק אײגנארםיקע לױם זײער פאניער און באזונדערם לױם זײער שטיםונג. אברהם םאניעוױטש שםאםם םון אן ןןרעמער ײרישער •) <יו<י1^ו1■ 1*ן סןנוסץר•■■. *נרחם םפנייװיס■