Literarishe bleter · 1928-08-24 · 34 (24.8.1928) · p. [Seite]

34 פיגססער יןןרגאנג פרײז. ׳60 גר• פרײסיק 24 אויגוםטי׳^ס 1 דםסהאריפוס ףךץיףףך—)??וסםדידםני!— 1 װאכנשדיפמ פאול יליםעראכזור ■■ פארידאג ב.ק?עעקין,װארשע, טןזאטעךאוןקונםמ װיפיל ז־זאבן מיר ײדישע ל־־עזער אװ װער זענען זײ? באראס, און זײ זענען נישם ביכולת צו טון דןןם, װ$ס זײ װןןלטן בײ בעםערע באדיננונגען געקןןנט אױםםון. אדאנק דער כאןןסישקײם און סיםםעםלאזיקײס אין דעם רוב ביבליא־ סעקן. װײםן מיר ביז איבס נישס דןןם םאמע װיכםיקםסע — די בןןל סון די ײדישע ביבליןןםעקן, װיפל ײדישע לעזער זײ םארמןןגן און װער זענען די לײענער. םיסירן זיך איבם כםדר דעבאסן װעגן דעם ײדישן לע• זער, װעגן זײנע םןןדערונגען, װעגן זײן באבױנג צו דער ײדישער ליםעראםור און בו דעם ײדישן שרײבער. מען רעדס ־ענ־-־■ ■: י װעגן א שסארקער ■ןןלןןניזאביע, װעגן דעם, אז דער ײדישער לײענער םארלאזס דעם ײדישן בוך, און כאםם זיך בום ■וילישן. אנדערע, םארקערס, װײזן אן אויפן װוקם םונם ײדישן לײענער. װי האלם עם אין דער װירקלעכקײטז װאם זןןגן די ביםערן םון אונזערע ביבליןןסעקןז אונז פעלן אינגאנבן ידיעות װעגן די ײדישע ביבליאםעקן אין ■וילן, און דערי• בער הערם מען םארשײדנסםע, סתירית• דיקע מײנונגען װעגן דעם ײדישן לעזער, זײן בןןל און זײנע םארלאנגען. מיר װענדן זיך בו די ײדישע ביבליןן• טעקן מיט דער בקשה,—טײלט אונז תיבף מיט קורץ אויף ןןט די םדאגן: נןןמען םון ביבליןןטעק, װען געגרינ• דעט, װיםיל לעזער, זײער באשעםםיקונג. זײער עלטער, װיםיל ביכער םארמןןגס די ביבליןןסעק: ״דישע, העברעישע, םוילישע. װעלכע ביכער װערן געםןןדערט, באזונדערם—ײדישע, העברעישע, פוילישע. װעלכע ביכער װערן אממערםטן געלײענס אין ײדיש(ןןנגעבן די ערשטע 10 װערק). װיסיל איז געװען די בןןל ײדיש־לײענער בוריק מיט א יןןר, בװײ, דרײ. די ידיעות פון די ביבליןןטעקן װעלן םארעםנטלעכם װערן אין די .ליסערארישע בלעסער*. ם׳איז געװונשן די ידיעות זןןלן געגעבן װערן װעגן דעם יןןר 1927, און אויב םעגלעך באזונדער װעגן דעם ערשםן העלםס םין 1928. — לןןמיר װיסן אײן מןןל םאר אלע סןןל װיםל ײדישע לעזער הןןבן מיר אין ■וילן און װער זענען זײ און װןןס םארלאנגען זײ. די ארםיקלען םון ה. װילטשינםקי .ביבליןסעקן אין װאר• שע*, װןןס זענען געדרוקס גע,וען אין די לעבםע בװײ נומערן .ליטערארישע בלעסער*, רוסן ארױס זײער םרויעריקע געדאנ• קען. אויםן סמך םון די מאטעריאלן איבער די ביבליןןטעקן אין װארשע,די באל פון זײערע ביכער און לײענער באװײזן די אירסיקלען, אז מים אונזערע ביכער־אוברות און בעיקר — מיס אונזערע ײדיש-לײענער זענען םיר געװאלדיק הינסערשסעליק. .בעת די ײדישע באפעלקערוננ אין װארשע םירט—ה. װילסשינםקי אונטער א םרויעריקן םך־הכל—באטרעפם אן ערך א דריםל סון דער װארשעװקר באסעלקערונג, איז די בןןל ײדישע ביכער קוים אן אכביקססל םון דער בןןל ■וילי• שע*... םםתמא איז די באל ײדיש־לײע. לײענער לגבי די ■ויליש־לײענער אויך זײער א קלןןגעדיקע. אז מיט אונזער ײדישן ביבליןןסעקן װעזן האלסן מיר גןןר שלעכט — איז א םאקט. אױב אין דער מעטרןןפןןליע װאר• שע איז די לאגע אזוי קלאגעדיק און קאטאםסרןןסאל, װי איז שוין דער בו• שטאנד אין די אלע גרעםערע און קלע• נערע ■רןןװינץ־שטעםז .די ײדישע בי• כער־זאםלונגען זענען כאןןםישע, שװאך• קןןנםערװירםע, םוראדיק באשעדיקטע. סאדשמובסע, אומעסטעטישע, אז ם׳איז פםעט אוםעגלעך האלטן א בוך אין האנס נןןך עטלעכע חדשים זײן אין באנוץ. קלןןגעדיק איז אויך די ביכער-און לײען• סטאטיסםיק*. דןןם רעדט מען װעגן װאר• שעװער ײדישע ביבליןןםעקן, װןןס קןןן םען דערבו בוגענן װעגן די ײדישע ביבליןןטעקן אין לןןדז, לעםנערג, טשענסםןןכןןװ, ראדןןם, םקערניעװיץ, פרושקןןװ א. א. װ.ז און װי איז די בןןל םון זײערע ײדיש-לײענער ז עם איז דןןך א בזיון בו דערבײלן: עד הױם װײסן םיר אלײן נישט, װיפל ײדישע ביבליןןטעקן םיר םארמןןגן אץ פוילן, און װיםל ײדישע ביכער און ײדישע לעזער זײ הןןבן. ם׳איז געװען אמןןל א ײדישער ביבליןןטעקן*בענטר, הןןט ער ןןבער גארנישם אויסגעםו;. זינט יןןרן הערס מען אינגאנבן סון אים נישס. די ביבליןןטעקן זעגען םארלןןזן אויף גןןסם• לײביש לעװיזןןן פמנר ונן די ,װיינירייי קנייייך״