Literarishe bleter · 1928-08-17 · 33 (17.8.1928) · p. [Seite]

פרײז סס גר• פרײםיה ל1 אויגוסט 1028 פינפםער יןזרגאנג דםסךארישע א־?וסםדירםגי װאבמסדיפם פאד?ליפעראבזוד ■■ טעאטנזךאוןקונםפ פארידאג ^קילעעק*ליװארש^ יהושע מרדכי ליפשיץ (צו0 50״טן י^רצײט 2־טן אויגוםט 2-1878־טן אײגוםט 1928) נ• ש ט י ח / ה י ע ו ו״) םארגעסן. דןןס יזןר םון זײן טויט (1878) הןןט דער .הםליץ״ אםילו קײן נעקראלאג אויף אים נישס געבראכט. צעדערבוים, װאס פלעגט מאכן הםםדים אויף װי א גביר, אויף װי א רב און ראבינער, הןןס םארגעהן >ןן דעם .זןריגינאל׳, װןןם אים הזןט ער בו םארדאנקען די איניביא־ סיװ םון א ײדישער צײטונג (״קול םבשרי, אדעם, 1862—1872)ז קײנער, זעט אוים, האט אים ןןן דעם נישט דערמןןנט. ערשס אין יןןרן ארום הןןט דער געװיםער ר. קוליעער אין זײנע םעמוארן .איסןןגי׳ (םך־הבלם׳) געלןןזט םאלן א םאר װערטער װעגן דעם .חםיד פון זשארגןןן׳. װןןם הןןט אויםגעזנײכנט געקענס דײטש און םראפאגאנדירס האט ער, אלע יןןרן — .זשארגןןן׳! איז קײן חידוש נישט, װאם קײנער םון ליפשיצעם צײט-מענטשן האט זיך נישס געגעבן די מי בו םארגײכענען דאס מינדםטע םון זײן ביןןגראפיע. מיר װײסן אםילו נישט די דאסע סון זײן געבורם. ערשט פאר 2 יןןרן האס דער שרײבעד אברהם קאהאן אויסגעםונען די דאטע םון זײן טויט (דער 3־טער אב, 1878), אגב. אויםגעםרעגם ליפשי. זיעם קינדער און םארעפנטלעכט דןןם לעבסע ביםל ידיעות װעגן ליםשיצעם לעבן, װןןס הןןט זיך נןןך סארנעםלט דערהאלטן אין זברון בײ אלטע לײט*). מײנע אײגענע באםיונגען אין דעם פרט די לעצטע בײט הןןבן דער• װײל נןןך װײניק אײנגעבראכט. קורץ, . װעגן ליסשיבעם לעבן װײסן מיר זײער װײניק, און אין א סך װיכםיקע ירסים טאין םיר אין דער םינסטער. דארף דןןס איבם דער לײענער אינ• זינען הןןבן. *) *. ק*ה*ן—.סיסנרייין װננן י. 5י*יינ;' *ין .■יױנזיריגט• נ. *ינסק, 1926, ז. 255—256. אין בארדיטשעװ הןןט םען יהושע־מןןטלען געהאלסן פאר א שםיקל ,משוגענעם׳. א מענםש גײט ארום מיט א נאטיץ• ביכל אין יאםקע׳גאם, בװישן די .םעדעכעס׳ און םארשרײבט װערסעח װןןס איז דןןס םאר א סועכםם! שפעטער הןט מען שוין געקןןנס הערן סון אים רײד ,על ד־ ועל םשיחו׳: םען דארף נישט קײן געלט, םען דארף נישט קײן קײםעח געזען הןןס מען, אז דער געבילדעטער .דײסש׳ .טוס גןןרנישם׳, נןןר ער .שרײבם׳, םאכט עפעם װערסעחביכער. קןןן אויך זיבן בײ דער נײיסאשין. און זי, חיה די נײםןןרין. איז דער שפײזעח די קינדער אויך בײ דער מאשין, — א שײנער תכלית! אין שטוב איז א דלות. און זי איז שטענדיק םול מיט םאדנע יונגעלײס םיט גרויסע קאפעליושן, םיט פעלערינעם, מים גראבע שסעקנם, װןןס פןןליבײ קוקט אויף זײ קרום. אז ער איז אן אסיקורם, שםעקט נישם ארײן אין בית המדרש. אםילו אין דער כןןר• שול, — דערבו איז םען שוין געװען צוגעװוינט (ער איז נישט אײנער). אזוי• נער קאן גןןר שטארבן אן װידויז און אזוי איז דןןס טאקע געװען! הןןט ,שטןןס* םון אים נישט געהאלסן. ןןבער נישט געהאלטן הןןבן םון אים די .דײםשן׳ (די משכילים) אויך: אז נישט אין קלונ (מענדעלעם גרינדונג), נישט אין כןןרשול, נישם בום .הםליץ׳, נישס בום .ראזםװעט׳ און ,דיען׳, נישם בו די .םםיבי־השכלד,'( חברס זיך מיס ני• היליםטן, און רעדן רעדט ער .זשארגןןן׳, — איז װןןםז הןןט םען זיך אויף אים נישט אוםגעקוקסן שסעטער — גןןר אין איט •) סיר נינן ד* *ים 50<סן יןריײ■ *זן דזנם *ינס*ר*ס*נםן ײיי*ן *ןרסיר, י. ם. ליסםיץ, דעם *רסיקי *ין נ. סםיף סין .*םזם־ סים נ*ר קלײני קיגיריס. ר*י. יה1ס* םרדני ייוסין!•?ו י5י