Literarishe bleter · 1928-08-03 · 31 (3.8.1928) · p. Seite 611

611 ליםערארישי בלעםער )3 ז^1 בויגן, װעט זײן *וגעגעבן אן אויםםירלעכער ביןגראסישער ארײנםיר םים אויסגוגן םין פערלם אומבאק־ונטע טזןג־ביכער. אין דער סעריע װעט פםתפא אויך ארײנגײן דער באנד בו דער געשיכסע םין ײדישן סעאטער (זע ״גזוײ יאר ארבעט; ר 23). כםעט אלע צוגעזןןגסע ארטיקלען געםינען זיך שוין אין פארסםעל פון דער רעדאקביע. בקרוב װעלן אםשר קענען געגעבן װערן פרסים װעגן נןןך אנדערע ביכער סון דער נײער יװי׳א־ביבליאטעק. מענדל לעפינם ״קהלר־ד אין א םאקסימילירטער או׳יםגאבע גװישן די אוגרות םין דער אקןןרשט געראכםער פורח• גאליגיאנער ביבליןןסעק הןןט םרײנר י. װײנלעז אויך געםונען אן ןןריגינאל-בתבײד פין םענדל לעשינס ״קהלת״, װןןס איז ןןפנעררוקט געװןןרן ערשט 1873, העכער 50 יןןר נןןך דעם איבערזעגערם טויט. דער כתב-יד איז װינדערשײן געשריבן, אויף אײן זײט דער העברעישער טעסקט, אויף דער אנטקעגנ• דיקער—די ײדישע איבערזעגינג. םיט דעם דערלויב םין דער ביבליןןסעק הןןט דער יװ״א ןןפגעפןןסןןגראסירם דעם כתב-יד און גיט ארויס [נוליב טעכנישע סיבות אין א קלײנער גןןל עקזעמפליארן) אגעטרײע רעפרןןדיקגיע םון רעם ספרל, װןןס האלט 23 בלעסער [46 זײטן]. אויב די דאזיקע אויםגאבע זןןל זיך דעקן, װעט דער אינסטיסוט ארויסגעבן נןןך אנדערע םאקםימילירטע איבער• דרוקן םון כתב-ידן אין זעלםענע דרוקן. צום סצ טן יארצײט פון טשערנאװיץ רעכענענדיק זיך מים דער גרויםער באדײטונג. װןןם די טשערנאװיגער שפראך-קאנםערענץ [30 אויגוםס —3 םעפסעמבער 1908] הןןט געהאט םאר דער ײדישער קולטור־באװעגינג, הןןם דער ארנאניזיר׳קאמיטעט םאר דעם ײדישן װיםנשאםטלעכן אינםטיסיט באשלאסן ארויםניגעבן א ספעניעל זאםלבוך. עם װעס באשסײן םון אן אויםםירלעכן באריכט םון דער קאנ• סערענץ, זכרונות םון די אנטײלנעמער, איבערבליקן װעגן דעם קאדף םאר די רעכט םון דער ײדישער שפראך ביז םשערנאװיץ און םין 1908 ביז הײנט. די ארבעט ארום דעם זאמלבוך האט זיך שוין ןןנגעהויבן, אין ם׳איז א הןןשענונג, אז ס׳װעם ארוים נןןך אין 1928 יןןר. ב ר ןן ש ו ר ם ו ן ד״ר י. ש א ג ק י. גװישן די אינ• פןןרםאסיװע אויםגאבעס םין אינסטיטוס דארף אויך םאר• גײכנט װערן די ברןןשור םון ד״ר יעקב שאנקי ״װןןס איז אין װןןם װיל זײן דער ײדישער װיםנשאשטלעכער אינסטיטוט״, װעלכע עס הןןט ארויםגעגעבן אין םרילינג 1928 די שיקאגער ןןפטײלינג םון דער אמעריקאנער םעקגיע םו; אינסטיטיט. די־ ברןןשור האלם 16 זײסן קלײנעפ סזןרמאסן זי איז געדריקט אין 6000 עקזעמליארן. פייר־יאלאגישע םעקציע רעגולירונג םון דעם ײדישן אויםלײג די באראטונג װעגן יװ׳א, װאם איז פארגעקומען אין װילנע דעם 15<טן ױלי 1927, הןןט ןןנגענימען גװ. אנד. א רעזןןליניע, אז דער אינססיסיט דארף גיגרײםן א ״דישע ןןרסןןגראםישע קאנפערענץ. אינטער איז די םילאלאגישע סעקגיע נוגעסרןןטן דעם םפך סון די ענםשערס, װןןס די אנקעטע װעס ארײנברעננען, װעט די לינגװיםםישע קןןםיכיע פון אינסטיםיט אויסארבעטן א פרןןיעקס װעגן רעגולירן דעם באניץ םין דעם א ר ט י ק ל א י ן ײ ד י ש . עס אין דעריבער א םליכט םון אלע אונזערע קזןרעםפזןנרענסן גי ענטפערן אויף דער אנקעטע און אזוי ארום גונושםעלן םאםעריאל אױך סון זײער פונקס. עס אױ סארס־ק גום דרוק אין װעס ארויס אין םעפ• טעםבער די בראשור ״װאס איז אזוינם עםנןןגראסיע״,—א האנס• ביכל םאר זאםלער פון פאלקלאר, גװײ םיס א האלבן דרוק• בוינן. נו דער בראשיר װערם אויך נוגעגעבן א קירנע םער• םינאלאניע םין םאלקלאר, װאם עם האבן אויםגעארבעט די םיסגלידער סון דער עסנאגראפישער קןמיםיע נ. װײניג אין ח. חיות. עס װערס נןןך פרןןיעקטירט ארױםנוגעבן אין דער סעריע םאסעריאלן און אנקעסעס פון דער לינגװיסטישער, עסנןןגרא- םישער, םערםינןןלןןגישער און אנדערע קאםיםיעם. אויך דןןס זאמלבוך װעגן רעם ײדישן אויסלײג, װעגן װעלכן עס װערט באריכדת איבערגעגעבן אין אן אנדעד ארט םון די ״ידיעות״, װעט ארוים אין דער םעריע. די ,ביבליןןטעה פת ײדישן װיםנש• אינסטיטוט״ אין דעם לויםיקן יאר סרעס נו דער אינסםיטוט ארוים׳ נזגעבן די ביבליאטעק םון דעם ײדישן װיםנשאםסלעכן אינסי םיטום. אין דער דאזיקער םעריע װעלן ארײנגײן: א. װ־םנשאםטי לעבע װערק, װןןם קענען נישט ארײנגײן אין די שריםטן נזליב זײער גד״ס, ןןדער אזא נאל אדטיקלען אויף א ספעניע• לער טעםע. װעלכע קענען נוזאמען בילרן א בוך. די װיםנשאםטלעכע אחריות פ<ר די װערק װעלן, פאר• שטײם זיך, טרןןגן [װי דןןס איז אלעמוןל אנגענומען בײ אזוינע זאמלונגען] די םחברים גוםא. עס װערן שוין געםירט סארהאנדלונגען װעגן םארשי• דענע װיסנשאםסלעכע װערק, װןןם דארםן ארײן אין דער סעריעז דערװײל זאל״געמןןלדן װערן חעגן נװײ ביכער, װאס זײער דערשײנען איז שוין א םעםטבאשלאסענע זאך. הארבםט 1928 װעט מען שוין מסתםא קענען נוטרעטן נום זענן די גרויסע ארבעט װאם עם םארענדיקט אינט ד״ר יעקב שאנקי: ביבליןןגראםיע פון ײדי<ע דרוקן.- א םזלקוןמע ביבליןןגראםיע םון ײדישע דרוקװערק םון 16־סן י״ה ביז 1850. א חוץ אלע געדרוקטע און געשריבענע מקורים הןןט דער םחבר אויםגענונס אין א רײכער מאס אויך די גרויפע אונרות סון די אמעריקאנער ײדישע ביבליןןםעקן אין נױ-יןןרק און סינסינעסי. עס איז איבעריק נו זאגן, װי װיכ• טיק דןןס דןןזיקע װערק װעס זײן םאר יעדן םארשער און שסודירער םון דער ײדישער שפראך און ליםעראטור. דןןס נװײסע בוך איז אויך א םרײדיקער אנזןןג סאר אלע םרײנד םון דער ײדישער ליםעראטור: יוסף פערלם ײדישע כתבים. — ישראל װײנלעז [לעםבערג] גיט ארוים אין דער .ניבליןןטעק״ די ײדישע בתבים םון יוסף פערל. דעם פןןסער םון דער גאלי• ניאנער השנלה. װײנלעז הןט די דןןזיקע כתבים געסונען אין א פרןןװינגיעלער מזרח-גאליניאנער ניבליוןטעק. נװישן זײ אן אריגינעל־ײדישן טעקםס םון דעם בארימסן ״םגלה םםירין״. גום בוך, װןןס װעס האלםן עםלעכע און נװןןנניק דרוק•