Literarishe bleter · 1928-08-03 · 31 (3.8.1928) · p. Seite 600

31?א ליסװוריסו ולוסור 600 ם ף ב ו ד ה א (גו ױין קיםען קײן *ױלן) י• פיכמאז/װארשע אינםים־ײדישע, דאם סארבןןרגענע םאר דעם זעער סון דרויםן• ערשט אין די לעבטע יןןרן הױבט ײרישע גראסיק װידעי אן צו סארנעמען בײ אונז דעם אױבנאן. ם־באװײזס, אז מיי װערן אויםגעניכטערט םון דער םארביקער בארוישוננ, אז םיר הויבן ןןן קוםען צו ז י ך. די יונגםסע ײרישע גראםיקער׳ באזונדערס די דו• םישע גרוסע —שא־ גאל, אלטםאן, לי־ סיבקי, ריבאק—האנן אנגעבײכנט די נײם־ םע ליניע םון דער ײדישער קונםם, און נאסרוכסערט אלע געניטן סון אונזער שאסונג. י. ניוקוו — *ויף ו*ר יוםף בודקא איז סון די סריערדיקע, םון די ערשסע םאר־ הערלעכער םון ײדי■ שער גראםיק. אין ערשטן סעריןןד סון זײן שאםונג װידםעט ער דך אויםשלים• לעך ײדישער בײכ• נונג־קוגסס. זײענ• דיק א גוטער שילער םון די אלטע ײדישע םײםסער (יוםף איזראעלם, םאקם ליבערםאן), לערנענדיק די װונדערבארע טעכניק םון ראדירונג בײ הערמאן שטרוק, קען ער דןןך םאר• רעכנם װערן םאר אײנעם םון די *יןןנערן סון דער נײער ײדישער גראםיק. ער- איז נישט נןןר א ערשטקלאםיקער בײכענער. ער שטו• דירט ײדישע םןןלקס טיםלעכע גראסיק, ער איז םון די ערשטע, װאס דערי גרונטעװען זיך בו דער קלוג געסאם• טער ײדישער ליניע, װעלכע שאגאל און זײנע חברים הןןנן גןןכדעם אזוי גליק• לעך אנספלעקם. געװים איז בוד• קא, אץ םארגלײך פיס די לעבטע גרױםע ײדישע גרא• םיקער, אביםל צוםיל קלאסיש, אביםל צוםיל שטײםלעך. ער רײםט זיך צװישן ײדישער און אלגעםײנער טראדיזױע, און סוקס — *װיי װעיסן—יזניין (חסױיסס יסנסנוס) בױקי — •ייין *ין!•ת-סורס יוסף בודקא, װןןם װײלט איבט װידער בײ זײנע *לןןנס• קער, בו װעלכע ער כאםם זיך ןןפם אריבער םון קילן בערלין, בדי ןןנבונעםען זיך אין דער װארעמער הײם ^ים שטאף און ליבע, איז ןןן םםק אײנער פון די װײניקע עכסע ײדישע גראםיקער, װןןס מיר פארםןןגן. גראםיק איז ײדישע קונםט. אין מןןלערײ זע• נען מיר נןןך תלםידים. מןןלע• רײ איז אונזער ױנגםטע לײדנ• שאסט, און עם איז קײן חידוש נישט, װןןם זי האט פארשלונ• גען די בעםטע כוחות. און אויף װיפיל ײדישע םןןלערײ איז גע• גאנגען פןןראוים, איז דװקא ײדישע גראפיק. װען נישט ןןוגעשטא• נען, איז זי גע• װןןרן סארנאכלעסיקט. דער גאנגער ברען איז געװען םאר דער פרײדיקער םארביקײם, פאר רעליעםער געשטאלטונג. ם־איז געװען דער נישםיגעשסילטער סױזנסיעריקער הונגער בו באבװינגען די אױםערלעכע װעלט אין איר פולקײט, אין איר םילסןןניקײם. גראםיק איז די גײםסיקע ליניע. זי איז םער $נדײ• סונג, רםז, װי םםשותדיקער אויםדרוק. גראםיק איז דןןס אינװײניק״געזעענע. דערםאר הןןם די ײדישע גראםיק נישט אויםגעהערס דך בו אנס• װיקלען, און אין געװיםע בײטן דערגרײכס גרויםן אויפבלי. אםטםאל, װען אונ• זער *ןןעסישע שאפונג איז געװען אין א קלןןגעדיקן בושםאנד, הןןס אונזער גרא־ םיק םארהערלעכס ײדישן םהות, און געגעבן אױםדרוק ײדישער װעלט• אויססאסונג. גראסיק איז שסענדיק געװען באליבס בײ ײדן. זי איז געװןןרן ײדישע *ןלקסטיםלעכע קונסט. אין איר הןןס געסונען אױםדרוק דןןם גודקא — * יייד אץ 1ןס (רןדירמ!)