Literarishe bleter · 1928-07-27 · 30 (27.7.1928) · p. [Seite]

סרײז סס גר־ סרײםיש ױלי 10488 * פיגםטער יןןרג*נג 30 ל־מזךאר־עיע ־י ידי״ײל )??וסםרידםע װאכנשדיפט פאה 5ליםעדאכןוד ו■ טעאפזקךאוןקונםמ פארילאג ^קקעצקין.װארשע ■ז^רךזן י ** ■ * מאקםיכם גארהי אוז שלו־כמ אש אין םןןסקװע בײם קרעמל רום, געזאלבס אים אמןןל םאר דעם נאביןןנאלן ײדישן דיכסער און דערנןןך אים ארןןםגעװןןרםן םון זײן דיכסער־טרןןן, און נןןך לעבעדיקערהײם באגרןןנן אים. רןןזענםעלד איז דןך נןןך נחײו װי םארגעםן געװןןרן םון אלעמען. און װען םען הןןס נוריק םים םינף םים א האלבן יןןר געםײערס אין נױ-יןןרק זײן 60־יןןריקן געבוירנםןןג, הןןבן םיל םון די ײדישע לעזער אין אײרןןםע דך געחידושט: ״מןןרים רןןזענםעלדז לעבט ער דען נןןךז• מןןרים רןןזענםעלד איז געװען דער גרויסער ןןנהויב אין דער ײדישער דיכטונג. עם איז שוין ןןנגעװיזן געװןןרן, אז װןןם םענדעלע םוכר םםרים איז געװען םאר דער ײדישער ם ר ןן ז ע, איז רןןזענםעלד געװען םאר דער ײדישער ם ןן ע ז י ע . סריער איז געװען םןןלקם־דיכםונג, מים *לגע• פײנע םןןסיװן, צעשװוםענע איבערלעבענישן, ןןן דעם אינדױױ• דועלן שטעםםל םון דעם יחיד. עם זענען געװען סןןלקם־לידער, געזונגען םון םןןלקם־םויל און װי געשאםן דורך דעם נאנבן םןןלק. ןןם די סןןלקם־לידער הןןבן בו םון געהאס מים די ע ר ש ט ע אײנדרוקן, מיט די ע ר ש ם ע געםילן און באגערן םון יעדן דורכשניטלעכן םענטש, װןןם ער םארמןןגם אין זײן לעבנס־װעג, װןןס איז דער לעבנם״װעג םון יעדן אײנעם און סון אלעםען. אויך די םןןרם םון ןןט די לידער איז געװען אן אײנםאכע, א םריםיםיװע. די םאלקם-דיכםער, װעלכע עם םארםןןגם יעדע ליטעראטור און עם הןןם אויך סארםןןגס די ײדישע ליםעראםור אין א באשסימטן םעריןןד, הןןבן די בא• מאריס ראזענפעל־ד (*י זזין יינםסן יןדנייס) עם איז איבט געװןןרן םינף יןןר, זינט עם איז געשטןןרבן םןןרים רןןזענםעלד. א װונדערבארע זאך דןןם לעבן, די דיכסונג, יער קןן• לןןםאלער ערםןןלג םון םןןרים רןןזענםעלד בײ אונז און נןןך םער בײ ז ײ, דער ״בארג ארןןם• םון דעם דיכטער בום םוף םון זײן לעבן, — דןןס אלץ איז םארבונדן םים םיל שװערע, סרויעריקע, םײנלעכע םןןםענטן. װי א קללה װןןלם געהןןנגען אויף ןןט דעם םענםש, װןןם זײן גליק איז שטענריק געסלןןכטן געװען םיט אוםגליק, בו זײן יעדער שםחה הןןט אים דןןס םזל ןןנגעטרןןגן א בום םיט ביטערע טרערן. א מין םײװל איז נןןכנעגאנגען ןןט דעם טראגישן מאן און כםדר בוגעגרײט םאר אים א נסױן נןןך א נםױן, װןןם עם איז שװער געװען םאר זײנע אויםגעװײסןןגטע, אויסגעםאטערטע םלײבעס. ןןםטפןןל הןןט ער סאקע דעם נםױן נישט געקןןנט בײשטײן און איז געםאלן אונםער דער משא. םןןרים רןןזענםעלד איז ןןן סםק א װיכטיקע טעפע און אן אומגעהויער אינטערעםאנסער שסןןף פאר א םםיכןלןג, — רןןזענםעלד מיט אלע זײנע ליכם און שןןטן, אײסגאנגען און אונטערגאנגען, װןןם הןןבן $ן אויםהער זיך געםלןןנסערס אין זײן לעבן און אין זײן שאסן אין לױף םון בענדליקער און בענדליקער יןןרן. לײדער, זענען אין די םינף יןןר, זינט רןןזענםעלד איז געשסןןרבן, בםעס גןןרנישט פארעםנטלעכט געװןןרן נײעם װעגן רןןזענסעלדן. װ$ם זןןל דערנעגםערן בו אונז דעם דיכסער און םיר זןןלן אויף דעם םםך זעען רןןזענ־ פעלדן אין א נײעם ליכט. אונזערע שרײבער, קינסטלער הןןבן, װי באװוםט, אבא• זונדערן .םזל• בו יןןרבײטן. לןםיר הןןםן, אז דער איבטיקער םינף־יןןריקער יןןרבײס װעט א שטוים טון זײנע םרײנד און נןןענטע, זײ זןןלן בונויםטרןןגן םאטעריאלן םאר אן ערגםסער, םולשסענדיקער רןןזענםעלד׳םןןנןןגראםיע.- אין רןןזענםעלדן איז געװען א םין םאטאלער קןןנםראסס סון ליכס און שןןםן, םון עכטער קונםם און נידעריקער םחדנות, םון סיםן ערנסט און ביליקסטער ■רןןםטקײט. ןןט דעד טראגי• שער קןןנטראםט הןןט אים לכוזחילה אויםגעהויבן םון די םאםע ןןםגרונטן םון שןןם־לעבן און געשאםן אים אן אלװעלטלעכן