Literarishe bleter · 1928-07-06 · 27 (6.7.1928) · p. Seite 534

27 לי78רןריון נלז*9י 534 זא 9 די 1*ק*גסס ןידיסז *וסיססן יױי* ■1■ ס|1קו נס*ינס זיך זויזס *ויף *סרו *ין זסםסרינג. .■1 וסר כןקקנססר ײדיססר מןיסר 1רוך ןרןנסןן, װןס הןי די יסזסס י*רן נסװוינס וין נױ־יןרק, *יז *יוס נסקומסן קײן •*ריז, װו סר הןס נוסה וןיססוסססלן זזינס סײכנוננין *ון ססן- ססר-דסקןיןניסס. .■ײ *ין װורסס דסרס״נם *ינס די .*ייוס• סרירסס װןך־, —זײסר רײך *ייוססרירס. רסד*- נירס דורך *. גרןיסןן. .װסי *ין סןייז דסרסײנס * נזיסר *ילוססרירססר װןכנניןס ,זינן םסנ *ייוססרירס״, רסדןקניס: װ. נרןסמןן. / ** *ין װןרסס גססינס זין *ינס *ין די סנינים *ון דסם ,יסקםיקןן םון ײדיסן ססןססר* ז. זיי*סר1װײנ. דןנסרססןנ, דסם 5-סן ױיי װסרס *ײננסןרדנס *ין קוםינסקי-םסןססר * ײדיסס ססןססר-ןקןדסםיס יננ1ד דסם .יסקםיקון/ *ין דסר *ק*יסםיס נ*ם*ייקן זיך ז. זילנסרנװײנ, י1ננד זיינסרג, דוד יסדסרסןן, ד1ד קײזסרןװיםס, ודןיף!סרםון, *ננ• יוקװןװיסס, ססה ייסםןן. דוד יו*י, *1* קןםסןניסיסץ, סוסנמ, נ זןסיוװ• וקי, נןסןייס ייוםון, ז. קןץ, *. יייית, װ. נןדיק *. ןנד. ^י דסר נוקןנססר ײדיססר םוזיקסר וון ןםסריקס םיכי נסינןרס *יז ויזס נסקוםסן קײן ו1יין. קײן *םסריקס *יז נסינןרס *װסק סון ו1יין סוריק ויס ונ יןר. נסינןרם *יז נןזונדסרו נן- קונס *ין דסר יידיססר ןססריקס סיס זײנס קןם- וןזיניס• ס*ר קינדסר-יידסר. דסר *וקונססר ײדיוסר קיננםיסר י1סף נודקן נססינס זיך *י*ס *ץ ו1ילן. סר הןס *דסה סןכן *ן *זיססססיוננ *ין װןרסס וון *ין ונדסרס גדסססרס ײדיסס סססס. ** דסר ,װיקם׳ סיס *ידן קןםינסקי *ון זיגםונס סורקןװ הןס יסנסנס ו1יסנססירס *ין סססרנןװיץ * ויססס סין *ידן קוםינסקי .*םןי *יז גסװסן * פיך״. *. קוםינסקי *ון םורקןװ קופסן נווןרן נוריק קײן •1יין. .*סי *1יף דסר ײדיססר *ססײיונג סון דסר *ינססרנןניןנןיסר ■רססס-*1יססססיוננ *ין קסין *יז *ײננסןרדנס נסװןרן *ן *ינססרססןגסס *ויסי סססײנג סון די גרןויסס װסרק וון םןדסרנס ײדיסס קינסטיסר *ין ■*רסידסנס יסנדסר. סו זס• נסן דןרס!ןרסרססן די סןריפסס קיגססיסר: סרן• םוקס ייססרםון, סרןו. יסןניד סןסססרנןק, סרן■ הסנריק גייססנסםײן *ון זײן זון סםנווי, יסססר *ורי, הסרםןן ססרוק, סןרק סןנוי, סרנססןסיסר, יודװיג פידנסר, סרנן ירןנק, ױיױס וןססן, *יזי• דןר ק1יום*ן, רינןק, יסקנ סםײנהורדס, ױסף סודק*, יסן סיפון *ון רחי סויים. יעי• נחמן מײזיל־, וי נ א ר כ דסר דיסקוםיס *ין די ססקייסס *ון די ןננסנוססנס רסזןיוסיסס. ** *ץ כןרקןװסר .סםסרן• דרוקס זיך *ין הםסכיס * גרסססרס דסרסײיוננ סונס ױנגן *וקרןי- ניסן סרײססר *. ניקיסקנקן — .1רידסר*. ײדיס * קוהןן• ס׳ויז דסרסינסן *ץ הסנרסיס * נונד נןװײן וון יחודה װןרסןװיןק *. נ. .1יי *םונה״. ס׳װסרס נסזס1ס דןס ױיי-נוך <נום. 4) וון ,די ײדיסס װסים״. *ין נוםסר קוםסן *רײן יױסר, דסרנײיוננסן, דרןםס, *רםיקיסן 1ון י. ןסןסןסו, נרוך ניןזםןן, ורץ הירס1ײן, נןרים •ייניןק, י• ם. נײםון, *הרן!ײםיין, ד־ר י. 1ינ- נסרג *ון *נדסדס. .■■*י סס װסרס נסגרײס 1וס דרוק * נןנד יידסר וון רחי קןרן .דןרף/ דןס נוך דסרסיינם *ץ קיססקין-וןרלןנ. .*סי דןנסרססןנ דסס 5-םן יײי קוםס סןר *ין װןרסס, *ץ יןקוי סון סוחריס-וןרסןנד די קןנ• ססיסו*'ר-8ורזןםױננ 8ון דסס ײויסן סוי *ון קויסור-8*רנ*נד — .סײ-קײסור״. — ** סידסרסײנס *ינגיכן *ונםסר דסר רסדןק• 1יס סון נח סרייוסקי * זןםינוך .*רכיװ סןר ײדי- ססר ססרןך װיםנסוום, ייםסר*םור-8ןרסוננ *ון ססנןיןניס/ דןו נוך װסס הןיסן ניז יג דרוק• ■ױנן ןיס װן• הןנן ו רײ *ינססרססונסס *רי נססן סון נח סריײנקי, ס. יסהפןן, ם. סריק, ד״ר י. סיססר, םסה יסרסר. סס^ *ין * גסססרסך םיס * םיםןרנסססר סון װיינסר ,סןנ״ הןס ןוןסןסו זיך נסםײים פיס זײנס *ײנדרוקן סון װיינסר ײדיססר קולםור-*ינססי- סיניסס. ןוןםןסו הןם נןזוכס דסס ײדיסן װיםנ- סןססיסבן *ינססיס. דסס י. װ. *. — זןנס ןסןסן- סו — הןס פיך וינסררןסס. ני זםן םסן זסם ניסס פים די *ײנסנס *ױגן די ססיר1ת, װןם פסן מןס וןר *ונז נח דסר 1ײס נןװיזן *1'18װןםיסן, *יז סװסר ןסנוסןנן די װיכסיקילם *ון *1י1סו, דןס װסס װסרן דסר נסנםסר 8*רן נוננן?ידיסן קויםור- סןסן 8ון װונסן סס װסין זיך, ניסן ססדסס סון *יס סקן װסיס־. דסם 29-םן יוגי הןנן זיך נססנדיקס די *ר1יסיןז-סקז*םסנס *ין װיינסר יידיסן לסרסר-סס. םיוןר, װסינס הןנן נסד1יסרם 4 םסנ• 8ון די 24 היסױיס הןנן 18 נוקוםסן *ויס קװןי'1'ק*1יסו *1;ף יסרסר *ין די ײדיסס סוין. — טעאטעך און הונםט ** די םסנ *יז םןרגסקוםסן די יסריסנס ןי• נסםײנס סןרזןםײננ סון די םיסגיידסר סון די װור- ססװסר ײדיססר גסזסיס*8ס 1ו וןרסור״םן קונסם. 8*רן נןרינס יןר זסנסן ןרנןניזירם נסװןרן די *1יססםסי1נגסן, — 8ון זײ 3 קןיסקםיװס. — *1יף די דןזיקס *ױםסססיונגסן זסגסן נסװסן רססרסזסנ- סירם 76 ײדיסס קינססיסר םים 988 װסרק. נןך דסם נןריכם *ון די דיסקוםיסם *ח *ױסנסקיינן נסװןרן * נײס!ןרװויםוננ: י• *וסנסיןק, ס ןר• זיססװסק*, ם. סייןװיםס, ה. *יס, ד*ר י. יײסי- נסר, פ. ןזססך, סם• רןזסננסרג. ם• •רידםןן, ד׳ר גןידויןם, *. הסרסןסם, ד״ר י. סיוסר *ון ס. װןידסנססרג. יד־1 י ם ע ר א ט ו ר ד״־ר י1חק אייאר ארבאס אי*ס ווינער 2 גרויסא װארק, װאלכע ד§ר#ן אויססילן די װיכסיקםאא בל1יזן וין סרןי. נראנס ״ײריס? נאאיכםע״• אװן בוך איז נאװידמאס דאר םןביאל• אין װירססןוססי■ גאסיכסא וין ײדן זינס דאם מריאן םיסלןלסאר ניז דאר האלמס וין 19״סן י״ה. דןם *װײםא בוך נעסם *רום די גײססא ײדישא גאאיכסא 8ינם וזגלקעריי סרילינג (1848) *יז דאר װאלס״מלחמה (1914). די *יי־דא ביכאר װאלן הןלסן ןן ארך 60 דרוק״נריגןק די װארק דארסײנאן אין יױא און אין האסראיא בײם 1*רל*ג *נענםרןל״, *ױ*פ?ן םיס ראר נײאר אי״סגן*? 1ון נר?*ס ג?סיכס?. י•!■ןכןסו |ןרס ן■ די ס?ג קײן רןסן- רוסלןגר. 1ןר זײן ן*סןרן הןס ן**טן?ו *ןזוכס װילג?, װו?ר הןס ןסג?ג?*ן 11אריכס װ?גן ד?ס ןסל?ר ס?ן-קןנגר?ס 1ןר ד?ס ײדיסן ■?ןיקלונ אין װילנ? וונכןג איז אין װילנ? דורך ד?ם ײדיסן •?ן״קלוכ 1ון 8*רײן סון?ידי?? ליס?ר*סן און זסורנןלוססן אײנג?ןרדנס ג?װןרן 11ײ?רי?כ? ןק*ד?םי? ל<כ1ד י. ןסןסןאו נןגריסונגאן און ר?ו?ר*סן סין ם קולנוק, ז. רײז?ן, 9. ל. *יםרןן, ם.?ריק און י• ן**סןסו. אין ד?ר נװײם?ר ןס״ ■ײלונג: די *רסיססן סון .*ז*ז?ל״. ** *ןרלןג י• קל?נקין גרײס אינס * 10- *?נייק? אויסגן*? *ון י. *■ןסןשו. ר?ר סרר 1ון די כ?נד?ר: *רןסןן ■ון ן *?רד״גנב, אונס?רװ?לס, היברו, *לײן, לינספארײ, ■ײליא? װ?לד?ר. 1863, ןרום די הורב1ת, א1יף זײסיק? װ?גן, ■רוי?ן. די אײסגןב? װ?ס ■ןרסיק װ?רן אין חודס אויגוסס. ** אינגיכן דנרמײנס אין *ןרלןג *■וינות״ <גיו״יןרק) ן *יך קינד?ר״ליד?ר ,ױנג״לננן״ 6ון אידן קןזלןװסקי (גל*ז?ר), רײך אילוססרירם *ון ג. קןזלןװסקי■ .*ר *ון ד״ר קלןבקינס .״ה?בר?י*ן *ילןזן- *יסן װ?רס?ר*וך״ אי׳ אינס אין *ןרלןג ,אענול״ (ב?רלץ) ד?ר*ינ?ן ר?ר נװײס?ר *ןנד (*ון סי״ת ביז םי״■). די נװײ י?נס? ב?גד?ר װ?רן גנדרוקס. אין ■?רסן בןנר קוםם *ן אוים*ירל?כ?ר ר?ניסם?ר *ון די דײסם? און?גגלימ? •ילןז**י*? אײסדריקן םיס *ן ה?בר?י*?ר אינ?רז?נונג. ס׳אח ד?ר*ינ?ן ד?ר נװײס?ר בןנד *ון ד?ר גר1יס?ר .?נניקלן*?דין ױדןיקו״ אין דײס*?ר *•רןך. ד?ר *ןנד ה1י*ס זיך ןן םיס .*קןד?םי?ם״ און?נדיקס זיך ,*■אססןזי? (יםד). ד?ר?רשס?ר בןנד םון ד?ר ה?1ר?אי*?ר?ג*יקלן*?די? יא*כ1ל״ װ?ס ד?ר*ײנ?ן ןגד.1ינ װיגס?ר. ** ד?ר ןד?ס?ר ײדי*?ר •?ד*גןגי*?ר סיכגיקו■ הןס אינס *ר1יסג?לןזס ד?* 5״סן *ד1יס■״ לןז— 28 ל?ר?ר. ** י. רןסןסןדס הןס איב?רג?ז?נס *גרי נ?רגסןנס*-,ד?ר ג?ל?כס?ר״, װןם ד?רסײנס נקר1ב *ין װ*רמ? אץ *ןרלןג *ון י. יןס״קןװסקי. תיקון טעות אויף זײם 529 אין הײנסיקן נום?ר אין ד?ר גןסיץ *■*סן?ו װ?גן *?ן״קןנגרנס, עורה 7 איז *רײן * 6*רדר*סל?כ?ר ם?1ת: ןנססןס שןי,יח ן*ג?דרוקס ס * נ ד.