Literarishe bleter · 1928-05-25 · 21 (25.5.1928) · p. Seite 398

\2 זא ליסורוריסע נלןסןר 398 טאג פין זײן יארצײם זןןל םען זײן נןןמען דערמזןנען םיט געלעכטער. שלום־עליכם לעבט אין יעדן װינקעלע םון דאזיקן הױז. אין יעדן װינקעלע םון יעדנס הארץ. אין די אינסיםקײם סון די שמועסן שײנט ער ארוים. אויף די װעגט הענגען זײנע בילדער געזיײכנט, געמןזלט פון סארשידענע קינסטלער, — און דער שמײכל זײנער איז אזוי נאענט, אזוי אײגן םאר יעדן. װען ב. ג. גןןלדבעדג לײענט, קוקן אלע אויף די בילדעד און בױםטן פון שלום-עליכמען. ס׳דאכט זיך, אז ער אײנער אח דער שמײכלדיקער, דער שײנענדיקער גװישן עולם. חוץ די צװאה און די מעשה, װ$ס װערט געלײענט, דערסאנט מען מער נישט שלום-עליכמען, כאטש יעדעד אײנעד האס םיל װ$ס צו דערבײלן. מען פילט װי טיף עס םעלט איצט דער, װעמען מען פײערט דעם יןןרבײט. גראבס גוריק יעדער אײנער אײן אין זײן מוח דאם, װאם ם׳װילט זיך דער• גײלן. נאכדעם װי די אםיציעלע םײל פון דעם יןזרצײט װערט געענדיקט, צעגײט זיך דער עולם נישט אזוי גיך. מען קאן אזוי לײכט נישט אװעק. עם װערט געמיטלעכער. די דיכטערין בערטא קלינג זינגט הארציק פארשידענע פאלקס־לידער. דוד װארדי אימיטירט. דער עולם און די פאמיליע פון שלום עליכם װערן פרײער, אױםגערוימטער. און איצס, בײ אט דער געמיטלעכער שטיםונג, אין װעלכער די משפחה םון גרויםן נפטר איז ארײנגעגויגן, דער־ זעט מען דעם זין פון שלום־עליכמם צװאה. שלום־עליכם איז געװען א םוםטערהאפטער םאטער און טרײער זןןרגער םון זײנע בני־בית. ער האט פארויסגעזען דאם ביסל םרײד אין טןןנ םון זײן יארצײט און האס עם פארשריבן פאר זײ, װי א רםואה, װי א טרײסט. איך האב נאך אמאל א קוק געטון אויף די בילדער,' פארטרעטן און םקולפטור־ביוסטן פון שלום־עליכס, און איך האב ,דאכט זיך, באמערקט, װי זײן שמײכל איז ברײסער געװארן. ניז־יארק, איר;ל 1928 ■ פאדערט אומעטום דענמ יג^ארבעטערפנלס פרײז פון א העםט 1.50 גילדן קעגן קיפןז •ין .יר<.־1ײםונג* וןו 85 נרןיז• *5ע הס1סן זיוןסזנן םיס ובןנןםננס 3 חוסיס .*רנימר-*ײסיננ' אין לאנד 12 גילדן. אין אויםלאנד 1.60 דזןלאר. וןדירס *יםזיסס *רןסויקסן וין •*סם ססיקן. 36 1פנין11סעעסא ,"אזנ11141^ו אעדסא, .1.529 .0.א.ק .אסנס ס1חסא - ■ -■ ■ - - ו א ר שיע פארלאג ב. קלעצקין, י ב ג ע ר ו ו ע ר ק םין י. י. ז סס.5 זל. גײזויף פרעמדער ערד(נ$װעלן) 8.50 ״ שטןןל *ץ אײןן (ראםאן) 00 6 , י נײ־רוסל־^אנד פעףל (נןןװעלן) דערשײנט אינגיכן ,*ז6ו1פץ8. אדרעם: 28 1)1^816(15 ,3וו\528ז8^\ דאם הויז פון שלום-עליכם איז נאך אלץ א בית־ועד פאר שרײבער. אין די פרײטיק־גונאכטסן קוםען שטענדיק געםט, אויםער אײגענער פאמיליע. דער נעגער. דער פירער פונם עליװעטןןר, איז שוין גע־ װוינט, אז צו מאדאם ראבינזןװיטש זאלן קומען געסם. הײנט, םארשטײט ער, מוז זײן גןןד א װאזשנער יום־טוב. מען גײט און מען ג׳יט און װו װעלן זיך אהינטון אט די אלע געסט, אז די װוינונג איז אזוי קלײן. די פיר צימער• לעך װעלן זיך דןזך נאך צעשפארןז דער עולם קומס. עס איז דער געשװוירענער עולם. צען יןןר קוםט מען אזוי. מען קוםט אויף אן אײגנארטיקן אופן אויםצודריקן דעם פײן פארן גרויםן פארלוםט. און אלץ איז אזוי פײערלעך ױם־טובדיק. יעדער אײנער װיל דערפילן שלוס־עליכמס װונטש, אז אין טאג פון יארצײט זאל מען נישט טרױערן< מען זאל זײן נאמען דערמאנען מיט פרײד. מען באמיס זיך אזוי צו זײן. אבער קײנער פארגעסט נישט דעם תוך. צוליב װאס ער איז נעקומען. און װאס מער ליכס עס זענען אנגעצונדן, אלץ מער הענגט דער אומעט אין אלע װינקלען. קײן סימן פון אויסערלעכן טרויער איז נישט צו בא׳ מערקן אויף קײנעם פון די פאמיליע־מיטגלידער. די מאדאם שלום־עליכם איז געקלײדס אין װײסן. און אלײן איז זי אזא העל־װײסע. דאס זילבער סון די האר, דאס בלײכקײט פון פנים גיסט זיך צונויף מיט דער העלקײס םון קלײד. זי איז אזוי גוט און גאסטפרײנטלעך. די טעכטער זענען יום־טובדיק אנגע־ טון. װילן מיט זײער האלטן זיך אינגאנצן מקײם זײן די צװאה סון זײער גרויסן םאטער. י$גט זיך דורך א ש$סן פון פײן דורך זײערע אויגן, םארטרײבן זײ אים דורך א גוטמוטיקן שםײכל. די אײניקלעך באגרײפן אויך טיף אין זיך די גרויםקײט סון טזןג. מען מ ו ז זײן פרײלעך, מען מ ו ז זיך משמח זײן, כאטש די בענקשאפס נאכן הארציקן זײדן, װעלכער האט זײ אזוי ליב געהאט, איז אזוי שטארק. צװישן די געםט געםינען זיך שריפטשסעלער מיט זײערע פאמיליעס: אפאסאשו, מנחם, ד׳ר שאצקי און אט די יונגע, װעלכע זענען נאענט צו שלום־עליכמם הויז.- אס איז ראסקין דער מאלערן אט איז יהואשס אלמנה מיס איר סאכטער — זי באהאלט נישט דעם טרויער) זי איז איגנאנצן אײנגעהילס אין פײן, — איר אײגענע װונד איז נאך אזוי םריש, די צײט האט נאך איר פײן נישט סארדעקם. מען סערװירט טײ און מען דערלאנגט פבוד. מען בא״ מיס זיך ארויםצוברענגען די ױם־טובדיקע פײערלעכקײט, מען שטײט אין דעם ענגן קארידאר גרופקעסװײז, מען שמועםמ־ מען לאכט און געסט קומען נאך אלץ, קומען און קומען. און אס — די אײגנטלעכע צערעמאניע הויבט זיך $ן. אויף דער שװעל פון צװײ טירן שטעלט זיך י. ד. בערקאװיםש, שלום־עליכמם אײדעם: ער לײענט שלום־עליכמם צואה, און אין יעדן זאץ, אין יעדער באטאנונג. דאכט זיך, װיל בערקאװיסש פארענםפערן: זעט, פארװאס מיר מוזן זיך פרײען, פארװאס מיר מאכן א ױם־טוב אין טזןג םון יזןרצײט. און אז בערקןןװיסש ענדיקט צו לײענען די צװאה׳ לײענם דער צװײטער אײדעם פון שלום־עליכם, ב. צ. גאלד־ בערג, דעם שװערם א מעשה און דװקא א םרײלעכע מעשה, אז מען דארסט לאכן, נאר עס לאכט זיך נישט. לאכס מען בלױז פון ױצא װעגן. װײל שלום־עליכם האט געװןלט, אז אין