Literarishe bleter · 1928-03-30 · 13 (30.3.1928) · p. Seite 271

271 ליסןרורייז יגופור 15 זא 7■ טעאטער און הונסט ** ח. יײװיקם נײע ■יעיע יה״ר# לעקארס״ װערס עויםגעמירס *ין װ*רעעװער ק*םינסקי״*ע#• סער — רעזעיסער — םער ליימאן. די ערעסע שןרעםעיינג — דןנערעסןג דעם ל2״סן ה. ח. -א■^ די .װילנער ורווו״ הןס נענענן דערװייל אץ װ*יעעװער .״עליזעאיס״ וװײ ■ייעםיערעם. ■ דיסןװם ״רער זינגער מין זײן סרויער״ אין יעקב ■׳־עגערס *דער נסױן״. די דריסע ■•עםיערע ,וו• ריסעריע״ װערס געגענן די םעג. װי ם׳גים איבער, זןי רידןלף זןםלןװםקי קיםען סיילן אין װןרעע אין קןםינסקי-סעןםער. רער .הנימה״׳ןנסןםכל, װן■ איז לענסנם מי• גרוי• ער6ןלנ אויוגעסרעסן אין #ןראידענע עטעס אין איםןליען. א*ז!■געוןרן קיין ארץ-יעראל. יעם 31״ס* מערץ װעס .״דביםה• אײאסרעסן אין חל׳ ןביב. דערנןך *ין יריסלים, חי1ה, ■תמיחקוה, ראסון לניין. .הניםה״ רעכנס אין ארץ־יסראל 1י ■•י־ענדיקן די גיי-ןננעהוינענע ןרנעס אינער דרײ נײע •יעםן. *י דעם *װעק איז אײננעלןדן דער בןװיססער יייסיסער רעזסיסער דיקי וין מןסקװער קינסס׳םעןםעד, װעלכער װעם ןרבעםן םים ד?ר ״הביפה״ ו נןנץ יןר. ** דער ײדיסער םליכה״סעןסער אין כןרקןװ ןרגעס אי*ס אינםענסיװ אי*ער דער ■יעסע ״■עלי״ ■וב1ת״ ל1יס םענרעלע םוכר סמרים, װעלכע ם׳װע■ אײווירן סוף פערץ. די ■יעסע איז ײנײ#נעססעל■ לײס *װײ מענרעלעם װערק ״סןקסע״ אין ״■ריײװ״. םיס רער םןרסםעלונג װעס דער ײדיסער םליכה• סעאסער 6|י־*ײכענען דעם 10״סן יןרײים •ין םעב״ רעלען. ** אײ רין״דע זסןנעירן אח געםײער■ גע״ װןרן רער 5 2״יןריקער ייבילײ ■ין רער ם*עגיסעד סעםיקייס •ין דער נןקןנסןר ןרםיססין זינן רן*על. ** בעת דער זינינג 6ין רןס סין י.ק.א אי •ןריז איז דעסןגםסרירם געװןרן ן סיל■, װןס סילדערס דןם לעבן •ין די ײדיסע קןלןניעם אין ןרנענײנע. יין םןסקװע איז ■ןרגעקיסען ן געזעגן״ ןװנס םי:ס רליכהסען ײריסן סען<ער אין םןסקװע •ןר זײן!'■ןרן יײף ן םירנע קײן יײסלןנד. נןך די רערע• אין 1ןגריסינגען הןס דער ןנוירער סינס סעןסער, א. גראנןװסקי, גערערס װעבן דער ןסםןסמער, אין װעלכער דעם םנןםער איז אײסגע- קיסען *י וינעסן. ״די גןנגע *ײס הןס ער גע- סעסם זײנע סןײגנס*קרע1סץ אין פיײו כיי די ןרכעסגדיקע מאסן״. ם. ליסװןקןװ הןס *װיסן ןנדערן בעזןנ■: יאיר װעס דןרס געװי• יײסנעפען, ןנער דןך װיגססן םיר אײךי ןז די כירזסוןזיע זןל אייך דןר• •יינס הןבן״. דער קןמער״סעןסער •ןרס ןר1י■ ■ן מןסקװע רעס 12-סן ןוריל אין װעס גןר ןדירכפןרן װןרסע. ס׳איז נאמת ן גרײם סןד, װן■ *עי סעןסער קןן אי*ס ניסס בלײבן אין סוילן אײף גןסססוילן. לןויר הןסן, ןז אײף *יריקװעגס װעס דןם ײדיסע •ײלן הןנן די זכיה *י זען דעם ײדישן קןםער-סעןםער אין זײגע דער״ ביײכינגען רעד• נחמד מײזיד־1 ר א ב י *ון 'יגנס-יים,ר*סור יין זו1יסי*נו, ווון *ני• װוין •ין ) 1ינסר*יסר **רנינײננס-ניור*. ו*ר *װײססר נןנו .!ייססריפס״. *ױס- גןנע *<ן סינסקער *ינװײסקוים, רערסיינס .־י סענ. ס׳קיסען *רײן * םך *סה*נילונגען *י1עי )ן־עי- וענע ני1יםן פון דער װיסנס*פ**ם *ון '. ם*נ־ס 8. װיינגער, י• *י*קס*ניר*װ. נ• ססיף, י ו*נרי- סיז, ם. נירססיק *. *. •ין רי *ײסיענריסע זענען סןרגמםעים ר־ר ם. װיעניסקי, ס*קם ער־ק, ם. װימרײך *, *. ד*ס 1יך ר.*יס!8 דריק-*1ינן. ע״ וי םענ װערס 3 יןר, זינס ס'*יז נענרינ- רעס געװןרן דער יידיעער װיםנסןוסיעכער *ינ• ססיסוס יירך רעזןײעיעם סון •*רײניקסער זיזיננ *ין *נ־ק *ין װייניק *ין װיײע *ין ן דעם *װייען ייריען *ײ-1יז*מענסןר *ין װןרסע. דער *רנוניװר-קןסיםעס •■ן יער נעזעי<ן1ס .*רײנר •ין יידיען װיסנע*ססיענן *ינםסיעוס־ *ין װיינע הןס נןעיןםן *י •רןקיוסירן ןן *ק*יע 8*רן יױיסן װיסנעזןססיעכן *ינססיסוס י1יס זייער * נרייסן •רןנוןם. וי *קעיע װעס זיך *נהײנן םיס * גרןנריןזן קןנעערס-סיס־ננ *ין סיס *ן *ױסעסעײנג *ין רער נינייןגרןסיעער *ענםר*יע •ין *ינססיסום, •ין דעם *רביװ, םים רער ע*עניננ *ין עעןסער-סוזײ *ױפן נןסען 6ין *סהר-רחי קומינסקי *. *ז װ. *׳װעין *1יך *•נעה*יסן װערן *ײניקע װיםנ**••- יענע **רזןסײנגען םים רעסערןסן *ױף די נעניסן, *ין װעינע דער יװי■ *רנעם. *רסיס אין די קימענריקע ניםערן. דער ײדיםע- נ*1י*נ*יער *רנעםער-סןר- •*נד הןס נעע*נס *ין נרןנקס, ניו-יןרה, * נײע שוי, װןע װעס םרןנן דעם נןסען .נןסנערנ ייויסע *ןיקס עוי-. ** ס'*יז נעװןרן *װןנעיק י*ר זמס סי*יז נעעסןרנן *ין *וע• דער בןװזסםער העכרעיס-יירי• עער עריפסעעעיער יהידה עסייגנערנ. ** .רער יױיעער •*רסער״ *ין *סעריקע, סןנןטיענער *יייםםרירסער זעורנןי, *יז *ריינ• נעסרןסן *ץ דעם זג-סן י*ר סון זײן עקזיםטענץ. דער זעורנןי •ח גענרינועפ געװןרן ■ין דעם נן• רןן דע חירע *ןנר *ין װערם *ינס *רױסגענען וין דער ,ײריעער *ניי קײסיר נעזעיעןוס׳ די הױאייײסוננ •ין דער ײויעער סעיע• נרןון-ןגענסיר *יז נינעסרןסן *ר1יסנינענן *ן .*מדערנ*עי*נ*ין װענװײזער *ין דער יױיעער *רעסע *ין נ*ר דער װעים *ױף •*רעױענע עסרןנן״. דער װעגװייזער װעפ דערעיינען 1י דער .*מסערנןניןנןיער *רעםע״יױסעםעײננ׳, װעינע וועע *ןרנעקיסען *ין די חרעיי פ*י-*קס*נער ח. י. *ין קעין. ײ ױנייײ-פײעריננען וין ז. *עני׳ןװיסע, װ*י זענען יײנגעןרדגס ײרך ועם ס*עניעי-*ויס- געװײיםן ױנייײ-קןסיסע•, זענען * ײרך פיט גרוים ערפןיג. הזנדערסער פעגסען, יעזער, *ריינר *ין •*רערער, זענען נעקיסען עי די *עגןיןװיסע-ןװנען. .די יױיעע עסרןך״, װןס דערעיינס *ין קיעװ, ניס ע־נם *רױס * סעעניעין *ײסיײנ-נוסער ם נײען *רײן *רטיקיען םין ם. זןרעעקי, ע• *•י- װ*ק, נ. סיונקי, נ. עסיף, י- חןסעסײן, רןיננװימ, נ. נורעםײן, ה. קןזןקעװיםע *. *. כ ל י ט ע ר א ט ו ר <•״- דער •*ריין *ין יױיעע ייםערןסן *ין זעורנוייםםן *ין װןרעע הן• *ןנונרערנעעיק• עי זײנע סיסניױער ועם •ןרינס •ין וער םןרימכ-סע- םיקײם •*ר 1927. דער *ןריין הןס נענײיס נים זג םן דענעמנעי 1927 — *24 םיסניױער. סין די *24 םיעניױער װױגען *ין װןיעע דדז, יןוז -9 ודיינע — 6, •*רעױענע *ייייעע ■רןװמץ-עעעס— •1, װין — *, *עריין — 4, יןנדןן - 2. ריז — *, •*יעססמע — סז, *םעריקע — 10, *רנענסינע - 2, ריסיןנו — 1. *ין די דןרעעי װער םיסניױער נעהערן 8* נים װןרעעװער זעיר• נןייססן-סמריקןס — יױיעע סעקויע, 3י ־- נים ײויען ■ען-קײג — װןרעעזער *ססייײננ, 9 ■יס- ניױער זענען ניײנעײםיק םיסנדירער סין זעירנו• ייססן-סינריקןס *ין *ען-קיינ *ין ■עך סין י*ר זענען *רנוניזיר• געװןין 52 רע*ער*םן *ין 9 קןיעקסיװע ■ןריעוינגען סיס דיסקיסיעס. ס׳װןים *ננ, ניע■ נעעןדס, װען •יװןיס נענענן די רעיםה *ין די רעפערןסן. עס *יו ניע• װײניקער װינסיק, װי*יי *נדערע קיימיקײסן, װןס װערן *זױ נענױ *ין סינקעיעך *ינערנענענן עינם נןרינס. *ין עיזןםענהןננ םיס דער 3-־*ריקער סע- סיקייס *ין ייײען װיסנע**סיענן *ינםסיסי• *יז דעם 16-סן םערץ *ן-נעקיםען *ין נערימזר .עײס• עײכם-קיינ־ * •ײערינג, *1יף װעינער וי ה־ה יןנקיינערסןידי, יעקנ יעעסעינסקי *ין *. סעע- ריקןװער הןגן געהןיסען רערעס װענן דער גןריי- עיגנ *ין *נסװיקײננ •ין *ינססיסיס. *. סעעריקןװער הןס *וין נעהןיסן דע*ע- ר*ס *. ד. ס. .די געעיכסע וין יױיע גײ די דײסעע יירן־ ״** ״ין חייןניב *יז נעעסןרבן *ין עיסער •ין 70 יןר וער ײריעער נעיערםער יעקנ רןפנערנ, דער עװער •ין םינה י1סף נערריסעעװםקי. *מןי *יז ער נעװען סיחף •ין נןװיססן העגרעיען ס*ר• ל*ג .ח1עיח״. ײ יענסע יןרן הןע דער •ןרעםןר- *ענער נזןרגע■ *1יף * גרױםן הענרעיע[ װערםער• נוך, װן• ה*ס ב*ד*ר6ס *רימנעםען *יע װערסער *ון *ויסװױקן, *יםע *ון נײ׳ג װ*ס נײען *רײן *ץ דער תענרעיעער עסרןך. •ין ןם דעם װערסער• נין זענען ע1ץ *רױם 3 נענדער. *ין װײםרײיענדיען םיונה-יוייונ זענען דערעמעןז *. דןינןסןיםק־ — וײ נעעונסע סױערן (ר*ס*ן *ין 2 סײין 2*1 ז.) *ין םעה םײםע — וער ס1יס •ין חנר װוייע (רןםןן *ין 3 סײין, *20 זײםן). *ין קיעװער ■*רי*ג .קויםיר־יינע־ זענען וערעמען: וזעי*װ*נ*יי-סג*ר**ק (ייײע ם*ר- קיע), *. עןיססןי — װועייי םיסעקןװ (יױיע דער נסחי). דעס ג-סן *•ריי װער■ *ץ ■ןסקװע ני- נויםנעריון *ן *יסןרנונײעע נןרןסינג סון ײײעע סרןיעםןריעע ערײגער. די סןנ-ןרוניננז קייײר• רעװןײ*יע *ין ײ *ױוגןנן *ין דער •רןיעסןדי- עער!יסערןסירו ײ ײויעע ייסער*םיר *ין םן- ־•עסניורנןנו *ין די ״ױיגןבן •ין דער ײויעער *רןיעם. ייסערןסירו ײ װעגן *ין *ױינ*נן ■ין דער ײדיעער סןרקםיססיעער ייםערןםירו *רןנן