Literarishe bleter · 1928-03-23 · 12 (23.3.1928) · p. Seite 238

21 תא לי*?רוריי? דעם ײד. װיסנש. אינםטיטוט נשורנאל• אין נױ־יןרק, מר. הענרי הורװיץ, װאס הןןט םאד־ גאנגענעס זופער באזוגט דעם אינססיטוט אויף זײן רײזע דורן אײראםע. ער שיקט בו א סשעק אויף א געװיםער סוםע, װןם ער הןןט באקוםען םאר דעם אינסטיטוט פון זײנעם א םרײנט, און זאנט בו בו העלפן מיט װאם ער װעט נאר קענען• "א בריװ פון נױ-יארק, פון דעם ײדיש־נאביאנאלן ארבעטער־םארבאנד פון אמעריקע. דער סעקרעסאר, ל. םי.:אל, טײלט־מים, אז ער האט ארויםגעשיקס בװײ בענד םון י. ענטין, ײדישע פןועזיע, םאר דער ביבליאגראפישער בענסראלע. א בינטל דרוקזאכן, בוגעשיקט םון ע. קןןרמאן, דעטרןןיט: עטלעכע ב^ךיײג םלוגבלעטער, פראגראמען, אםישן, בום גרעםטן טײל םון דעם ײדישן שולװעזן. א בװײט פעקל םון סרײנט קארמאן, מיט עטלעכע עלטערע דרוקזאכן: א סטאטוט פון א בדקה־פארײן םון 1896 (ײדיש און ענגליש), א לידער־בוך םאר ײדישע זעלנער אין דער אמערי• קאנער ארמײ (ענגליש, ײדיש, העברעיש), יעקב אײכענבױםם קול זמרה, לײפביג 1836 א. א. װ. א דרוקזאכן ׳באנדעראל םון ב. רודערמאן, לןןנדןין, א אלטן פארלעגער און טוער פאר דער דןןרטיקער ײדישער ארבעטער-באװעגונג: א גאנבע רײ נומערן םון דעם אמןליקן ,ארבעטער-םרײנד׳. ח׳ רודערמאנען האט דער אינסטיטוט שוין בו םארדאנקען גרויםע קאלעקביעס סון דעם םין םאטעריאל, װאס איז שײך בו דעם ןנהײב םון ײדישן םןןביאליזם אין אנארכיזם. אט דאס איז אן אויםשניט םוין אונזערע באבױנגען םיט דער דרויסנדיקער װעלט אין משך פון אײן טאנ. עם םרעםן טעג, װען די פןןםט ברענגט ארײן א סך מער בריװ און דרוק׳ זאכן. איבטער שטעלט זיך נאך פאר, װאם םאר אן ארבעס עם ױערט געטון אין אינסטיטוס ארום םארסיר( און גרופירן אלץ, װאס קומט ארײן. בארעכנט װײטער, װןןס סאר א װיסנ■ שאפטלעכע ארבעט עס װערט אפגעטין ארום רעראקטירן די .שריפטן׳, םין װעלכע פיר בענד זענען איבם גלײכבײטיק אין זאץ: דער עקןןנאמיש׳סטאטיסטישער, דער היסטןןרישער, דער דריטער םילאלאלאגישער און דאם ביבליאנראםישע יןןרבוך. אין ועל כולם—מאלט זיך אויס, װאס דער ײדישער װיםנשאםםלעכער אינםטיטיט װאלס ג ע ק א נ ט װערן, װען מען ז>$ל נישט אוים׳ גײן נאך א גראשן טוןג׳אײם סאג׳אײן און םען זןןל קענען אװעקשטעלן אזוי פיל מיטארבעסער, װיםיל מען דארף. יעמאלס װאלם דאך דער אינסטיטוס געװארן באמת גרויסז אבער נאר געדולד, ער װעט דאם װערן. םיר זענען אין דעם הײנט מער זיכער אײדער מיט דריטהאלבן יאר בוריק, װען מיר האבן גענומען שסעלן די ערשטע טריט. דער אינססי׳ טוט װעט װערן גרויס. זאל נןןר יעדער אײנער סון זײן פליכט בום אינסטיטוס. בו דער ײדישער קולסור, בו זיך אלײן. מ. װײנרײך װילני, 20 6ענרז*ר 1928 פארלאג נ. קלעבקין י. אפאמאשו א1יף זײטיקע װעגז ם־ײז 4.50 נללדן׳ . ג וןדרעס•. ס2 1>1£%1ס4י) 8*520ז#8' ■ז*1)סץ8. א טאג הארעםפאנדעניז אין װענן דעם אלגעםײנעם באטײט םון דעם אינססיטוט איז שוין א סך געשריבן געװברן: איך העל גגער נחױן כא- ראקטעריזירן די אינסטיטוס׳ארבעט נישט לויט איר סעאריע, נאר לויס איר פראקסיק. איך נעם א טאג, װי אלע טעג אין אונזער ארבעט, או1 גיב א נאריכט װענן דעם, װאם די פאסט האט אונז אין אײן טאנ ארײנגעבראכט. די בײטוננען און בײטשריםטן לאםיר לאזן אן א דיס. ז״ קומען אן טאנ-טעגלעך אין די בענדליקער םאר דער ביבליא־ נראםישער בענסראלע, און אויסרעכענען אלע װןולט םארנופען בו םיל פלאץ, איך װיל נאר דערבײלן, אז װײל די בװײ בריװנ־ טרעגער, װןןס סרןןגן סונאנדער די פןןסס אױף נרױם-פאהולאנקע׳ האבן זיך געקלאגט, אז ס׳איז זײ בו-שװער בז שלעפן אלע דרוק׳ ז*כן סארדעס אינססיסוט, וןוט מען בו זײ םער װי איןןר בוריק *ונעגעבן א דריטן נריװ-טרעגער, װןןס טרןןגט נןןר אונזערע דרוקזאכן. אלזןן: א בריװ סון י. םרענקל, םון םאשביםק אין גא- ליביע. ס׳איז אן איבערגעגעבענער זאםלער םון דער עטנןןגראפי׳ שער קןןמיםיע. ער שיקש אן ענטסער אויף דער ןןפשערעניש-אנקע־ סע און א פינקטלעכע קאפיע םון אן אינםערעסאנטן כרוז װעגן ביקור׳חולים, װןןס איז ארײנגעהאנגען געװןןרען אין זײער שול פיט 61 יןןר בוריק. א בריװ םון פשה לערער, דעם װארשעװער באםילמנכ• סיקטן סון אינסטיטוט, אז מיט דערזעלבער פאסט שיקס ער ארוים א פעקל פיט םאנוסקריפטן. און דןןס דןןזיקע פעקל גיםא, װאס האלט אין זיך: א) א הונדערס ׳.ארטלעך סון ײדישע בינער און בראשורן, װאס זענען ארויס לעבטנם אין פוילן (סרײנד לערער םירט א קאנטרןןל׳רעגיםטראביע לוים די דרוקזאכן, __ װןןם קופען אן אין דער פוילישער נאביאנאלער ביבליןוטעק אין װארשע); ב) ם לערערס אן ארטיקל פאר דעם דריטן באנד פילןןלןןגישע שריסטן, סון װעלכע בײ 20 בויגן (ד״ה העכער א העלםט) זענען שוין אויסגעזעבט. א הונדערט ביבליאגראםישע קארטלעך סון ױדאיקא אין פויליש, אויסגעםילט לוים א םוילישן ביבליןןנראסישן זשורנאל דורך י. גראסבערג אין װילנע. םינף װאניקע פעקלעך םון דער ריגער שול׳ארגאניזאביע, װאס ערםילס םיט גרוים םרײנדלעכקײס די ראלע סון א שליח. םבװד,: דרוקםאטעריאלן פון ליטע, אויפגעקליבן דורך דער קאװ׳ נער ײדישער בילדונגס-געזעלשאםט. עס זענען םון אנהײב ביזן םוף םאסעריאלן, װאס הןןבן א היבשע באדײטונג סאר אונזער אדכיװ. א טעלעגראפישע מיטטײלונג סון דער לעטלענדישער שול׳ ןןרגאניזאביע, אז דעם 24־טן םעברואר הײבט זיך ןןן אין לעסלאנד—מיט א שטיקל פארשפעסיקונג — די װאך םאר דעם ײדישן װיסנשאםטלעכן אינסטיטוט און װעגן די הכנות, װןןס װערן דערבו געםאכט. א באנדערןןל׳פעקל םון לענינגראד, םון דער ײדישער היםטאריש׳עטנאגראפישער געזעלשאםט: דער בװעלפסער באנד םון דער .יעװרעיםקאיא ססארינא׳, װאס איז אקןןרשס ארויס. מיר שטײען מיט דער געזעלשאםם, װי מיט א פ$ר בענדלינג אנדערע װיסנשאפטלעכע אינססיטוביעס איבער דער גאנבער װעלם, אין א שטענדיקן אויסבײט מיט אויסגאבעס. א בריװ םון דעם רעדאקטןןר פון דעם ענגלישן ,מענןןרא־