Literarishe bleter · 1928-03-16 · 11 (16.3.1928) · p. [Seite]

פינםםער יארגאנג פרײזייסס גר• פרײםיה 6י מערץ @103 11 ד־םגלךאר־טזע — אי?וסםדידםע!— 1 װאםשדיפםמאד.?יםעראבזוד ■■ פארילאג ^קקעצק*ן,װארש^ טיזאטגןךאוןקונסט װעגן מאקם עריהם ״געשיכטע פון דער ײדישער ליטעראטור״ (קריםישע באםערקונגען) ד״ר יצחק שיפער ׳ ווארשע הןןנן געדױערם זײנע םןןרשונגען אין די םארשײדנםטע אײרןן־ ■עישע ביבליןןטעקן, זײנע קנעלונגען און צוגרײטונגען. 5—6 יןןר ןןנגעשםרענגטע. אינטענםיװע זאפל• און םארשער-ארבעט! איך בױג מײן קןןפ. און דער רעזולטאטז .א ■רוװ סון א פינ• טעטישן גאנג דורכן גאנבן שטח סון דער עלטערער ײדישער ליטעראםור׳. יןן, אזױ איז עס: א פרװח אן ערשטער פרוװן איז דער פרוװ א געלונגענערז יןן און נײןז אן ערשטער ■רוװ קןןן נישם זײן אנדערש. .דער ערשטלינג—זןןגט ניטשע— װערס תמיד אװעקגעלײגט אױסן מזבחו׳ און עריקס נײ װערק איז אן ערשטלינג אין אונזער ליטעראטור־םןןרשונג... ערשט• לינגען הןןבן טעספעראמענס, שױונג, םליען און... םליען אװעק. דאן קוםען די םןןנומענטאלע װערק, װןןם בליען־אױף אין זכות םון די ערשטלינגעןן דערין באשטײט אויך די באדײטונג פון עריקס װערק: אין זײן זכות װעט םריער ןןדער שפעסער געשאםן װערן די םאנומענםאלע .געשיכטע םון דער עלטערער ײדישער ליטעראטור׳. םון עריקס םינטעזן װעלן אײניקע בלײבן אן ,אײזערנער׳ םארמעג אין אונזערע װיםנשאפטלעכע דערגרײכונ• גען, א סך װירער װעלן ןןפשטארבן, װי שװאכינקע, נישס• דערטרןןגענע באשעםענישן. אײנס איז ןןבער זיכער: אז דער קוםענדיקער ם$רשער פון דער עלטערער ײדישער ליטעראטור־געשיכסע װעט ןןן עריקס װערק נישם קןןנען אויםקומען! (דער הײנסיקער םאר• שער קןןן א שטײגער אויםקומען ןןן די אויבנאויםיקע, דילע־ םאנטישע אויםםירן װעגן דער עלטערער ײדישער ליסעראטור. װןןם געםינען זיך אין די ליטעראטור־געשיכסעם םון פראם. װיענער ןןדער םון ד׳ר פינעס). און זיכער איז אויך: אז בו א םך פיניאטור־ארבעםן װעגן םארשידענע װערק םון דער עלטערער ײדישער ליטע־ ראטור. װןןס זענען ארײנגעסלןןכטן אין עריקס בוך, װעט די םןןרשונג נישם הןןבן מער װאם בוצוגעבן. דןןם זענען אםתע קאבינעס-שםיק סון סלײםיקער און שארםזיניקער םןןרשונג, אמתע וערלו און נןןך א ■ןןר באמערקונגען םון אן אלגעםײנעם כא־ ראקסער: סון די 11 קאאיטלעך, אין װעלכע ס־איז אײנגעםײלט 1 דער אלגעמײנער אײנדדוק ם׳װןןלט זיך גערן געװןןלט זןןגן: ענדלעך הןןבן םיר עם דערגרײכט! ענדלעך הןןבן םיר דןןם סינטעםישע װערק װעגן דער עלטערער ײדישער ליסעראטוח לײדער ןןבער איז דןןס נאך א חלום... מיט אוםגעדולד הןןב איך געװארט אויף ם. עריקם .ליטעראםור. געשיכטע״. אין אונזער קלײן געלערנטן װעלטל איז עריק אן ערשט־ראנגיקער, ערנססער, אומגעהויער־םלײסיקער סןןרשער. גרױסע זאכן דארסן מיר םון אים דערװארטן און... שטרענג, זײער שםרענג םוזן מיר זײן בו זײנע אױםסוען. װןןרום ער קןןן און דארף אונז געבן מער, א םך םערער, װי אנדערע, װןןם קןןנען זיך ריפען בלױז םיט םלײם און צום װײניקםטנם מיט... טאלענס. ם־איז קלןןר דעריבער, םארװןןם איך הןןב אזוי אומגעדול• דיק געװארט אױף זײן .ליטעראסור־געשיכטע׳, װעגן װעלכער איך הןןב שוין געהערם זינט א לענגערער בײט, אז זי האלס נןןענם בײם רעאליזירן. סוף־סוף הןןס דןןם בוך דערזען די ליכסיקע שײן און םיט א הײם־הונגער הןןב איך זיך געװןןרפן אױםן דןןזיקן איםסןןזאנםן װערק םון קנאפע 450 זײטלעךו איך האב עס דורכנעלײענט אין אײן ןןטעם, םםש םארשלונגען (קײן װונדער נישט: אזוי םיל גרא<ןןמאניע, םיל־שרײבערײ אין אונזער װעלסל, איז מען אויסגעהונגערט נןןך א גוםן בוך...). און איך שטעל זיך איבט םראגן: בין איך בארײכערט געװןןרן מים נײעםן, מיט פערער װיםןז בין איך באםרידיקסז און איך ענספער אין םלוג: װןןם שײך מערער װיםן, טא הןןט פיר עריקס בוך א סך, גןןר א םך נײעםן געגעבןו װןןם שײך ןןבער בא• סרידיקוננ, הןןב איך באקוםען א םך, א סך װײניקער, װי איך הןןב געהןןםט, דערװארס... בקיבור: אי בוםרידן, אי אומבאי סרידיקס! איז דןןס אםשר דערםאר, װןןס איך הןןב בוםיל געהןןםס און װןןם דער בוגאנג םײנער בו עריקם שריםסן איז א בו־שםרעגגער. עריקם בוך איז געװאקםן גאנבע 5—6 יןןח אזױ לאנג