Literarishe bleter · 1928-03-09 · 10 (9.3.1928) · p. Seite 211

211 ליסעראריש* גלןס זר (201) 10 זא כ ר א ב י לי טעאטער אץ קונםם ,^־ דםר •*װיססםר *רסים• *ביהם ססיזװסקי *יז די םינ *םנ*ם*רן קין *רגינםינ*. #*ר יײן *ײ*ין זםנזן זין *ײניקם *ין זײנינ *רײנד *ין **רזזרזר זינ1י*נ*קיפ*ן גי *. ק*ניזנ• *ין הייז *1יןי * גלזזז״־יײ *ון זײ-גזוזינס• ס'*יז גזניזזנן *װ*ר *1י*ן ה*ר*ן. װ*ס ד*ס ײדי*7 ט****ר *ין *1ײז שםױס *י1יס די בזםםע ײדים• *יסיםםן. *ין װ*ס װ*ס זײן פיטן *ינםםן ײדישן םעןסער, װין *ױ װ*ר װ*ס *ים ב1י*ן *ין *■רןן —. *ס די שװ*ר* *ר*נע *יז ג*װ*ן *ין די *י* קירבן נ*ז*נניננס- ר*ד*ם, װ*ס *ם ה*נן נעה*לםן ײנ1ד *. ם*ר*װםקי נ. פײזײ, י. ק*ה*ן, *הרן *ײסיין, *. *ײנה*רן, *סהר שיפי*םש*ר, נ. ק*דיינםקי, 1. דרײקירם, ם. ר*װיםש, *. ק*1יזנ*. עם ה*נן ניװינםשן ו זײ־ נעזינד קיסר* םעג*י*װיסש, שושנה, ם. זילבורג, *יחנן *ײסיין *. *נד. *נרהם פ*יעװסקי ה*ם נ*• *נםס*רם ד*ם ע1ים, *ון *ין * נערריקםער שסיפיננ *יז ם*ן זיך 1*נ*ננ*ן * הײם. ** *ין נ*רק*װ*ר ײדישן םיינה-ם**ס*ר גײס *י*ס * סוזיק*ייש*'ק*מ*די* .ק1ים*נקערעי* 1ין *י. *מ**ר *ין *י. *ידי, נ*שס*י• דידך *. י1יס*ר, פיזיק — שסײננ*רג, קינם*י*ר—ם. *םשסײן רײ*יף ז*סי*װםקי ינריקם זײנ*ג*םםר*יו *ין 1י*ייסס*ק. נײ מ*ײם שװ*ר*ן *ץ קינםם-ס**ס*ר נײס *יסם די *י*ס* _*יעקם*נד*ר םישקין״ 1י װ*י*נסינ* ק*ר*י*. ס'*יז *ויך •*נײם ג*װ*רן *רנםס ס*י*רם .ניוםיק* נעשינט*' (הינק*פ*ן). ײשנ *ין ס*ק. *װ. ס**ס*ר שוייס ם*ן *יץ די םיזיק*י* ק*ם*די* .*1י, *יז ר*ס * פײדי• םים פ*יי ייק*(. .*** *י ד*ר 25-י*ריק*ר קינססי*ריש*ר ס*- םיקײם סין דזש*ני ג*ידשםײן װ*רם *1יסנ*6ירם די םי*** .*יר גר1יס*ר סיד־. *ין י*דז *יז 1*רפ*נס נ*װ*רן די *יי• ד*ר-*1יסשס*ױננ סין ם. םינק*װסקי. *ין י*דז*ר פייד.*רם*ני* קוםען •*ר נ*סםר*ין םון די *י*ר*סן.*רטיםסן חנה י*רנ*ר *ין דוד זײד*רם*ן די נוםסשויין סין יידי) ם*ם*1קו מיס *יד *נס*מני, װ*לנ* ה**ן זיך *ננ*ה1י1ן *ין קר*ק* ד*ם סו-סן י*ני*ד, ה**ן זיך *נשפ*ס 2 װ*כן •*ריוינן ד1יף 8 װ*כן. די ס*רשס*ײננ*ן זענ*ן נענ*נג*ן םיס נר1יס *ר1*ינ. די ײ*ם* ם*ר װ*כן *יז יידי* ו*ס**ק) *ר1יםנ*סר*סן *ין ד*ר ר*יע ײן מירעי* *1רת. ם'ה*ם *1יינ*םירם די ■י*ס* 16 ם*י, ** ס*יק1יסס* חײז*ד. *ין דעם ז-סן ם*רץ ה1י*ן זיך *ן נ*ססש*יין ײן •*ס*וקן *ין י*ם**רנ. א1ים*ר ד*פ נ*ק*נםן ר*פ*ר*י*ר װ*ם י. •*ם*1;* *ר1יםסר*םן *ין * נױ*ר פי*ם*. 1> *ינםענ• היודקרסססן נ**1ירן*ס*נ װ*ס וויסנ*- ײרם װ*רן ד,*ד* נ*ני*ר פין ה. *י*ס*ן פיס י• •*ס*!ק• *ין ד*ר ח1י*ס ר*י*. ר*זשי 0ון י*ז*י װ*יר*ן. יעי־ נחמד מײזיד־1 ריײם ■דיייםיקס״ אין דער <יל1*״עליבם *ןלקם״עילע סין ניי״יןרק, סיס דער!*סײליקינג •ין די מערםםא ײדיסע םריסםםםעלאר אין קריםיקער. יין גיי״יןרק ייז דערסיגען ן ביך 6ין ריר *ז. נערגסײן י. נ. #בחזון חדורות״, יין װעלכן עס גייען ןרײן עםייען װעגן היסםןריסע ■ערזזננ״ לעכקײסן ױן יידן־םרייםםסעלער. י. ליעסין, ייז דער ייינניקער ײדיםער דיכסער, װןס װערס יין דעם ביך נןהןנדלם... דער םןנןסלעכער זםירגןל ״א*;״זיך•, .זעלכער איז םןר עםלעכע יןי וײס גע־דען דער ןרגןן םין דער .אי.זיכיסס*םער נרייע״ אין ןכע״ ריקע, הײבס װידער ןן נו דערםײנעי, נןך דעם, װי ער יח £ןר ן לןנגער ןײט געװען!•נע״ עסעלס. ן גרועע יידיםע םרײכער״קןלעגן •זן דעס כןקןנסן דרןמןסזרג 6. ב־םקן, הןכן ןרןנזםירס ןן ערן״ןװבס לנכור דעם סריםסםסעלער עו דער דערס״ינזנב ■ין זיינע דרײ נענדעד .ערימסן״. איזי. דןר קעסיר הןס דזרכנעםירס ביםקןם •יעסע: .יעמכעם״. אין נױ״יןרק ד.יז דערסינען ן נזך 6ון םנחם ריבולוב י• נ. *סיר הםסרוז־, ןרויסנעגעבן 6ין דער .הכתררות עכרית״, יין מעלכן עס גײען ןרײן עסײען װעגן העכרעישע יון ױדיסע סרי6ס- םסעלער. רי ײדיסע סרי6סססעלער, װןס װערן אין רעס ביך בןהןנדלס, זענע;:!••״ןסר, ליװיק, יהויס י. ןז. װ. ** נים ערססן ועיררןר יױ םורן ןקןדעסיסן ױריסן װערםערניך, װןס װערס נעזןמלם דורך דער איגװײםקילס אין םינסק, ױיונעסריבן געװןרן 185,000 װערסער 6ין 6ןרסידענע פחנרים. נײם אינטיקן םןםענם װערס 6ינןנדערבעןרנעס דער לעקסיקןן 8ין דער סןװיעזיסער •רעםע, יין דער ערעסער רײ 6זן .עםע•״. דעד לערער קרעםםדןרף ױן בןװגןרןד װןײנסק (ױקרןינע) הןס ניגעסיקם יין דער סירןכקןפיסיע םערמינןלןגיעס סין 23 6ןכן (סנײדער, סיססער, יןנדער, סםריקםןכער סיןסער י. ן.), װןם ןנםהןלסן *יז 90צג ןןערסער! ** יין םינסקער .ןקסןנער״ זענען ן*גע״ ררוקם ייגםערעיןנסע .נןסיין ױן ן ניבליןסעקןר״ (נ. רובינססױן). נװיסן ןנדערן ססעלס ײד ן• נ. רינינססױן ױיף דע■ םןגנל אין ײדיסער בעלעס־ ריססיק: *סון ןלע סעבות, װןס עם רוקן ןרוים די סםעסלדיקע םוער# דןמינירס די םענח — .נישין ק*ן בעלעסרייסיק״, גים יונז ייגסערעסןנםן לײען• סםןף״. בלעסערס ןדורך יי קןסןלןנן 6ון ױגזערע 6ןריובן ױן ייר װעם זען, ןז םער װי 50 ניכער, װן• זןלן םויבן סןר ן בינליןםעק, ד. ח., ׳װןם זןלן אײף ןן יסת געלױעגס תערן, װעס ייד <סוס ױםן ניסם ןנקלײנן... ■ןרװןס זןק עןע• <לויז װןרסעװער #ןרלןגן ייכערזענן יון ןרויםגענן ריםיעק ױן םערכ״אײרןנעיסע סרײנער ןן ן נןל? ■ןרװןם קןנען ע• ױנזערע ■ורלןנן ניסס סו/?״ .*ױ דןס .ײמײפימע הינקל״, ומ״נ 178 6ון ײדיען נןניןנןלן ןרנעסער״םןרנןנד, חןס ננסלןסן *י ען6ן ן •#נד נו •רעםירן די נװײ בעססע ײרי• עע ניכער, װןס װעין ןרויםגײן יין ןסעריקע יין יןר 1928—יײן ביך ױי6ן גענים טין ליסערןםיר ױן דןס נװײםע ױי6ן געניס *ון ײדיעער װיסג״ •#יס. ל י ט ע ר א ט ו ר ,•■ ד*ר 6ײ*רי*נ*ר *װנס, נ*װױפ*ם ו*ר *•*ניננ •ױ ר*ר װ*ך •■רן ײרישן װיםנז*1םי*כן *ינססיסיס *ין ריג*, *יז *דירך פיס נר1ים *ר6*יג ם'*ױ נעקיהען * גרייסער 6*רשױנ*רסיק*ר *1ים, װ*ס ר,*ס * י*נ*דיקן *ינם?ריס 1ים ייד. װיס. *ינםס. — די יידיש* ניידינגס-ם*רװ*ים1ננ ביים י?םי*נדישן 1יידיננס-םיני*ם*רױם ה*ם •ינ*נד*ר- נ*שיקס ני *י* יידיש* שיין .ני שיינן די װ*ך •*דן ייד. װ. *. מיסן •*•1י*רױירן ײ 1יין *ין!*די־סיננ סין *ינסםיסיפ, םיסן נ*סײייקן זיך *י1 ר*ר סיססנססםישנר ז*םליננ .ין *יביי*נר*6־ש?, ג*שיכסי*ג* *ױ 6*יקי*ריםסיש* ם*ס*רי*ין. װי *1יך סיסן *נסײינ*פ*ן *ין ר*ר ז*סלינג ײז נ*ים-סיסי*ן סןר וער ןר*עס וינס וינססיסיס*. ד*ר סחיי 6*ר ייריש*ר קײסיר *. נ, 1ין ם*נר*י* פורר-ססרים (*ד*ס, ג*נ*י 1*ס 011- 2) נ*ס *י* 6*יי*נן *ין ר*ו*ק?י*ס ■1?ישיק*ן ■*רן םעגועיע-ניםער ני 2 עקו םין •לע *1יסנ*1*ס *1( ןרסיקי*(, װ*ס זענען נעװין נעװידםעס םענדעלעם סז*ס; יןרנײט. ** י• ד. **רקןװיסש *■ז ןינ*6ןרן *1-ף * י*ננ*ר* נײס קײן *רץ-ישר*י. •*ש י. קןוײןװס גזך זכרינית .*סןי *ין *ס*ריק*״ (ו*ר וווײסזר *ונר) יין זײן *יך .*סןי *יו נ*װ*ן• דסרשיינם *ין 6*רי*נ *זשןז*. רןס נזך ה*יס * 450 זײםן. ׳. ק**יי*װ הןס ד*ם הן- נןרןר •ין ר*ר נװייססר *ין װײםסרריק* *וי6- ל*נ*ם נ*ש*נקם יס1נת ד*ם י. װ. *. *ין װיינ*. .*•־ *ין ■*רי*ג נ קי*נקין *יז *ינ*רנ*- גינן וים וןץ ■יןרןר סןיןנזנס רןסןן .ר*ר קייעשױ שד״, ייויש ד. ר1יכ*י. ע**, ד*ר בי*נןס-*ײר*ס*ר ייסערושן *1] זשירנןייסםן ■*ריין הןס נ*נים*ן *1יף זיך די *י• ניניןסיװ *ו שןסן *ץ *רגסנםינ* * ס*ק*י* 6ינם ײדישן װיםנש. *ינססיסיס, .**, *ין §*רי*נ *זשןז• דזדשײנס ד*ס*ן רן• י*נס **װיסס* דרןפ* ,ר*גסןן״, ייריש י. ו**ן- •ןרם. סליןזקינס רןסון .*יג■ *רנ״ *יז *י**ונ*ז**ס *1״ף ײויש דורך *רײנדי רייו. .די *יייכ*דידס* װןך״, װן• *ח ו*רשי- נ*ן *יריק םיס * 3 יןר, װ*רס בוניים *ונם*ר ד*ר ר*ו*ק*י* 6ין *. גר**ס*ן. ־*■ ם׳נרײםן זיך *ים דריק *װיי *ענו*ר 6ין ש- ניגער .שדנם-עליכש״ *ין .יעזער, דינסער *ין ץריסיקעד*. .ש*ד *ין קי*װ *ױ וירשינען *1יף *יקרןיניש כענוילזס .װינסש*ינג*רל', *י**רז*1■ דירך דן- נ'י *ין װלןדיפירןװ. *ין י*ר 1920 *יז וירשי. נין *ייף *יקר*יניש *ר**• ,**לקססיםלינ* ני״ ע־כסן׳ (נישס *ל*), *ינערנעזענס וידנן **ריםסן ׳קר*ינישן דינסיר ז*ר*װ. וןס *יך *ױ שוין *י*• ־*י נישס *ו נןקיסין. *ינניבן דירשימש *ויף קיסינישז של1ם-*ליכס• ,ד*ר ס*יל-, **רנעיםןנס ,־וך |ל*סזק**ין *■(סןשזם.*ץ ײילישי װזלויר. *^ לײם ו*ר *יניגיוסיװ *ין ח. לײװיק *ין ■ י*י*ל*ס, װירן *ל* װ*ך *ײננ**רמ• ,ליםירן-