Literarishe bleter · 1928-03-02 · 9 (2.3.1928) · p. Seite 190

(200) 9 זא י יסורןריסו ול?ס זר 190 ב י י ע ב י כ ע ר ■*ן ש*ד*ך. םון םשיל, אינהאלט;ןונער ודץ. טןן נןטם זיך די םי אין םןן טי6ם זיך *ר״ן, װערם םען 3•! לױנט... די ידישן ליטןרןוםור םגן *ןןרנזוננןנן יןןרהינדערםער איז נןודןן נןנונ םילטאראיק׳... אין דןם בוך זענןן *ןנויםנןניםןן עםיידן, װ#ם זןנןן נעשדיבן אין דל י*-ן 19.7-1922. דר• ראם־םלןןװערן דןן נן■ דרוקט *ים ןרשםן ם*ל. אױך די אלע *יבןריקן זןנען שםא־ק איבןדנןא־בןט.. .דןר לייןנןר װעם באקוםען םין ז״ א םןןר• שםןלוננ װענן דןר א־נאנישןר אנםװיקליננ םי אונזןר ליטערא• טיר״. די נןםןן *ין די קאםיטלןך גיבן א םאדשםןלוננ װענן דןם אינהאלט םין בוך: איבןרבליק איבןר דער נןשינםע םין דער -דישןר שם־אך, *רישן ביכע־יזאםלוננןן אין ביכער-בא• שר״בןר; אונזןר ןלטםםע ליםעראטור; זיננער אין םירליענעד אםאליקן זנים;; דאם שםואליבוך; דד אוזנרות םין םארםן; װאם קעיםברידזש *ארםאנט; ר• אליה בחור אין זילן .באבןיםעשה״; םאריז אין װיןנע; זנװי ידישע ק נות אניף כםיעלניזנקלם נזדות א ײדיש ליד װןנן שבתי־בבי; זנװ״ ב״טוננכםןםיקן באריכםן םין 17-טן י־ה; *ין אלט *ו נ״; שלםה עטיננןר; איז-ק םאיר דיק; םעודעלןם אנהייב - םאקס װינרײך איז שו־ן גים בא• קאנט טים ז-:ע *ארשיננןן אוי*ן נןבים םין דער עלטערער ליטןראטוסאאדשוננ, און ם׳איז א גדוים נעװינם 6אד אינזער ליטן-אשור-װ םנשא*ט אם דאם נײ גרױם װןרק, םיאיז באםח א נרוים ם־ײד, װןן אונזןר ניןר ביכער-אלםןר װןרם בארליכןרם םלט אזןלכן װןרק. <> י. י. זינגער — נײירוםלאנד (כילדער םון א רײזע) פארלאג ב. קלעגקין, װארשע, 1928, 248 ז. ןם זןנןן בילדער םון דער ריזן, װאם י. י. זיננןר האם נןטאכט םוף 1926 איבןר סאװיןטןירוםלאנד. .איך האב נןזען אנײ לןבן, נײן באגר ם;, א נײןם לעבנס-שםיגןר; כ׳האב נןזע1 די נרולםן אינםןדשידן *ין אלםן אין נ״ןם ריםלאנד, *ין טילײ טעריש-קאםוניםםישן ריםלאנד בעחן .נן**, װןן איך האב עם םא-לאים, ביז דןם דוםלאנד *ין איבם, נאך ןטלןרע יאר בוױננ. און דאם, װאם איך האב נעזען אין נןהערט, ניב איך איבעד אלן דער *אדם םון בילדער אין אױנדרוקן*. ס ק נ ו ט ה א מ ס ו ן — דאס לעבטע קאאיטל, רןןםאן ײדיש פ. הײלפערין. פרעםיע זיו די ,ליטערארישע בלעטער׳, םארלאג 3. קלעצקין, װארשע 1928. העפטן ¥, ¥1, ¥11 און ¥111 פון די זײםן 257 ביז 536. טיטן בוך (|וע איז *ארןנדיקם דער דאטאן 6ין קניט האטםין ,דאס לןבםע קאם םל״ ס נ. גארדאן — געברןןכענע בןןמען— שטײגער־איעםע אין 3 אקטן. אלפארבאנדישע אםןןביאביע פון פרןןלעטארישע שרײ■ בער (װעפפ), ײדישע םעקביע אין װײסרוםלאנד, םלוכה-םערלאג םון נזײסרוםלאנד, 1927. 64 ז. ס ג. ביװאלי—די עפוןכע (1905—1920), א דראמע־כרןן• ניק אין 13 בילדער, ײדיש ה. קןןזאקעװיטש, קןןןןפ.־פארלאג .קולסור־ליגע,*, קיעװ 1927, 66 ז._ קןןןןסעראטיװ .ניכער* װארשע, נאלעװקי ,2 א כ ט ו נ ג: ןןלע װןןם דהןןבן געקױפט די שריפטן פון בעל־-מחשבוח קענ<ן איבט בבקימסן ו<ס 4-םן בבנד 6*רן ביליקן •־יי 180, סיס ■ןדסא 230 זי. נ<יס םןראליס. י׳ *ורעס *ור בריװז .*2 .,*גנ5ז*ז*י *זסו1סץ8. ס מאקס עריק — די געשיכטע פון דער ײדישער ליטעראסור, םון די עלטסטע צײטן ביז דער השכלה־תקופה. פערצנטער — אכגנטער יארהונדערט. םיט 35 בילדער און מעלאדיעס. פארלאג .קולטור-ליגע*, װארשע, 1928. 4.50. םוף פד-טוף האבן םי,- זוכה נעװןן זני אן עדנםטע- א-ינןנעלעד ארבעם א־בעד דער נןשיבטע * ן דער עלםעדער ײדישער ליטעראטיר. בלז אהער האבן םיד^אין ײדלש אלץ אינ- זנלנע *דבעטן איבע- אײנצלנע װערק און איבער איינבלנע תקיטית *ין דע- עלטעדע- ײדישער ליםע-*םור-נןשיכטע. םיר הןןבן אױך דאם דילעשאוט־שע ביך *ון ד*ר ם. טינעם. םיט דעם ביך 6ין ם. עריק רליטן םיױ כוף־כל-םוף א־ױכ אונזעד ײדישן לישןדאטי־-נעשלכטע *ון *-עטדע, *וי,-ט-ןםדםע הענם. אינזעד אלטן ײדישע ליטןדאםיר האם יארהונדע-םןר אינעריכם גלוח> און א־זנט האם זלך אנגעהױבן דע- ציריקקןד אהדס, *י דער הײי םישעד, אײגענער סביבה — .אונזער ליםעדאכור גןשלבטן — שדײבט טאקם עריק אין דןר הקדםה *זם בוך — איז קודם- בר ד־קםלרם טין דןם װילן א־ויםזנונײן *ון דעד (דןם) *אר• בשוטטן ק־ײז *ון קאטאלאנן און כ-עםטאםאםיןם, א־ן װןלבן ם׳האט זיך באדעגט די ביזיאיזנטיקז אײם־רריש.*זן-שוננ (אין אין *רןם-ע שםדאכן — נ• ם.). םיד האבן נעשטרעבט זני דעד םינשעזע...־ דע- םחבר האט ,נןשםדעבט *ו קדלכטאליזירן א,! װןרק א נןװיסן םיניםים *ו, *אקטן און דאםן *ון דעם נןבלט 6ין דן- אלם־ײדישןד ליםןראםוד*. דיןם ביך איז דןר6ירט אן עיך ביזן יאד 1750, עם באששיט 6ין 10 קאםיטלןן: די ליםןרא־ טיד *ון דער טאט־אנעםע, ײדלשע ם־םלאלםעדלןכע לענענדעסו די ליםעראטיר *ון דעם *דישן שם־יםא;; די אלט-־דלשן ליריק, דער לעבטעד שטילםאן (די לידער און ראםאנען *ון אליהי בחיד.; זיבעזננםןר יאדהונדעדט; דער או־6נאנג*ון*אינה ודאינה ■ די רעאק*־ע קןנן *אינה ודאינה; די אנטװיקלוננ טון דעם ידי• שן פוםר א־ן 17-16 י־ה. די ײדישע דע־צילנדיקע דיכםיננ א־ן דןם 18-16-טן י*ה; עלטןיע ײדישן היסםאדישע שרי*ט;; אלם-ײדישע טעםואװן. — א נענויע אטהאנדליננ װןנן ביך װעט קיםען. דעדװײל דעם יוננן םחבר-6ארשער — א ״שר בח. ס גננים-לידעו מיט םעלאדיעם, געזאמלט םץ שמואל לעהמאן, םארלאג פנחס גראובארד, װאישע, 1928, 246 ז. אין בוך ניען ארײן גנבים - אדעםםאנט;- אין קאטא־זשא• נען־לידער; ליבע־לידעד אזן לםוף אנםע־קונגען און הוסטות ם־ט נאט;. שםואל לעהכאן האט שוין אויף דןם נןבלט סון אולט־ קלײבן טאלקס־שאפוננןן נדויסן *א־דינםטן. אין 1921 איי אדוים זײן זאםליננ ,אדבעם און *דײהיט*, לידער, װאס זענען אנטשםאנןן *ין דער *־ט םין דעד ט־ײהײטס-בױװעניננ אין *א־ישן ריסלאנד.-זלינן לידןד-זאםלוננען זענןן אױך גןדריקט א־ן *א־שידןנן או־פנאבן (אין .בײ אינז ידן׳, א־ן לאנרױ-ביך טינם ״ד. װים. אינםטיטוט). . סד׳ר םאקם װײנרײך —בילדער פון דערײדישער ליטעראטור־געשיכטע. םוןדי אנהײבן ביז מענדעלע מיכר-םפרים. מיט 12 רעפראדוקגיעס אויף באזונדערע בלעטער. םארלאג ,טאםארי* פון ױסף קאםער״ מאכער. װילנע, 1928. 386 ז. נאך א װיכםיק און א־נםעדןםאנט בוך *ו דעד נעשיכטע *ין דע- אײבן־ אי; עלםעדע־ ײדלשעד ליטעױאטיר. ס. װ״נ־ ריך וױל םים זײן ביך ,דערױיזן, *ז אזנזער אלם־ידישן לל- םעדאםור איז נ־שם קײן אלסװא-נ הױל *א- סםןציאליםםן׳. ע- װ־ל ,זי זאל װעדן א לעבעדלק אײננם *ון אונזער נאנ*ן *■ביר.* ,די עלםעדע ״דישע ליםעדאםור — זאנם װײםעד ם װײנרײך — םוז אינםןרעםלױן יעשװעדן אינטעלינענטן םענםשן. אין זי קען *א־אינטן־ןםי־ן אױך םיזענען דא טניעות בלערלײ בשעת םיד גײןן *ו *ו אונזןר ללטעיאיישןר —ושה: טנלעית