Literarishe bleter · 1928-02-24 · 8 (24.2.1928) · p. Seite 159

159 ליסורורױז נלוסור 3 זא כ ר א נ י 9 טעאטער און קונסם דזר *5וויקי*יני*ער ײדיפער םיינה-סע•- ס*ר הײנם *ן םי שםיין וו־ן כ*רקןמ דםם 5ו-םן םענריזר. *ם* םרײטיק, דםם 3-םן, *זנריםר חןם די *י- קראיניםא רןדי*-גםן1י> אינזרבזנזבן א1יף ײדים * רע**ר*ס .זמיםנםע׳קעריענער ווינערזינם״ אין * קןנעערם םין ײדיעער םיזיע. *ין *רןנר*ם די **•ינגען םין קרײן *ין ננעסין. .**י *. יעיעיעס ה*ס םןרנעיײענם *ין ניי.י*רק זײן נײע דר*םע ,אעו יעםיען״. ** דער דר*ם*םיםעד *נסןםני *ון קרןקעמער ײריםן םע*סער םןרס ןריים *ין די עסעם *םסרן- יענקע, *םסדןװ, יןמזיע, קןינע * *. רער נ*- םסונר םין דער נרויע: ם. רןועי, קרןםןזם, קןםן נןםנערנ, הירםםעיד, פעיניק, *ןזנןנסקי, נירננײס, קוריענדער * *. יײםער 6ון דער סדייע — *. נןד- יעיןמ. ע*^ *ין קןםינםקי-םעןסער נײם *יעס ן נײע קןםעדיע .די יידיםע םיקםע״ רעזםי םםה יי*ס*ן. ** ורץ היריניינס .די ניינע *עידער״ נײען פיס גר1ים ערפןינ *ין ריגער יידיםן סעןסער. *ין די םןסקמער קינןס הןם םען *ננע- הוינן *ו *ןװײזן *יום-עי-נסס .די ניןנדזםענדע םסערן׳• סזענןרי םין *י. נןנעי, רעזםיסער — נריםםערםםעריקןװער. ע** מי םיר דערװיסן זיןי, הןפ רי װיינער *רי- *ע נדזה ןנהייזן זי *•ילן *ין סיף פערץ *ין װןרםע. מען די סרווע זןי מערן *ורםסןרקס *י• נןן *ייניקע נוםע *קםיןרן, װןיס *ין װןרםע די װיינער סרױע נעמןרן די *פןייקע מיינער םרי•*. ם1ין נעקיסען די זיי• •ין *1י*ז*פיען די נעססע קרעוסן נעניג געברעקים זיןי• םען דןרף *ר*•- נרעננען םין ,ניית׳-ןפעריקע די *ןרסרינענע מיי- נער, ם1ין נייסז *ון *1יך * סןרעמםקי רער מיל- נער — דןרף זיין נװיםן רי ,מיינער״- *ין יןדז װערם נעע*נם ןן *•:ײיוננ *ין דער װןדםעװער ייריםער קינםם-נעזעי***ם. די יןדזער *•םײייננ *רדנם גיײננײםיק *יין * םסענדיקע ניידער-*1יסםסעיינג. די *רסיםםן חנה יערנער *ון דור זיידער• סןן זענען זיריקנעקיסען סין *רנענסינע• ײי הײנן ןן זי םויין *ין לןדזער .םייהןרפןניע״. זינסןנ דעם ינ-םן *יז נעע*נם נעמןרן *ין קןסןמיץ ןן *ײסםסעיינג *ין די זיידעי •ין די םןיער *נרהם נײסןן *ין סןוריני ןמםיז) *•על״ נוים. זינם עסיעכע מןנן נײם פים נרײם ער• •ןינ *ײף דער •רןנזײזיםער *ינע ם. *נסקים .דער דאיק־• *ין םןריס םװןרזס קינםס-סעןסער ניים די םיעסע .*יעקסןנדער •יםקין״ *ין װןיענסינן קןרערן (.נענײרן *ין 1831 - נעםםןרנן 95*1) יעי• נחמן מײזיע־־1 נעסן דעם ז 1. ק. ןנריון *ײף םענדעיע■ נןםען * ײדיםע ניםנןזיע. ם'*יז *ײך נןםיןסן נעװןרן זיך םםתדי זי זײן נײ דער מיינער רןדין-ססןנזיע, זי זןי דעם םעגדעיע-קןנזערם פיס ו רעדע *ינער״ נעזן דירנן רודין• ** םןריונ ,וןיםע״ (ין*-*נדזםעיןס, קןיי• סןרניא) ניס *רײם * ביך נייע יידער *זן ■ןעמען •ינס דינסער י םןסעס *ונסערן נןםעו .סזידי*״, 128 זײסן, זייננינגען *ין םןדרן• נעיער. אין *עםער-ןװנם, מןס *ױ *ןרגעקיםען *ין םןסקװע, חןס איזיק *עםער נעיײענס זיין נייע וןעםע .נזסינענע *ינקען־. ם׳הןנז נערערם מענן דער ■ןעםע ק*לבין, ד*ניעי, נןריק, פ. זץ, ם. ייסװןקןמ, נעזנןםיק, װעװיןרקע *ין קיםנירןװ. ס'*ױ *נגעװיזן געמןרן, *ז די ■*עמע ייז ו םרים םןרײס סיי 6*ר דער נןנזער יידיםער דינסיננ *ין רןסנוןרנןנד, סײ *ןר *עוערן ניםע• *ין םעסקער ,ןקסןנער׳ הןס זיך ןנגע- הײנן זי דריקן * גרעסערע דערזייײננ חיים םיני• זןן — .*ין וזעיםיםע םיונםן־. ** דער יןנד-רןס סון די ■־** *ורײנען אין ■ײין הןס *ינם ערםםן יוניןר ןננעהײנן *רויסניגענן * ײדיםן ח1דם *רנןן *ין דער •רן- *עםיןנעיער נןמעניננ *. נ. .*רנעסער-ורןנן׳. עםיי ײדװיג, דער נןמיםםער דײסםער םריםזםסעיער, — דער סחזר םין .ניסטורק״ *ין .נןוןיעןן״, מן• זענען *ינערנעזעזם אין ןיי ■•רןנן *ון •*רם*6ם זייער פחנר * װעיס-נן- םען, — *יז * ײד. זײן *םתער נןםען *ױ םםה קןהען. .קןהען *יז * םיינער זננוייקער נ*סע1 *ין ייך הןנ זיך יחײםין ניםס, װןם זי םעםען פיס *יס״.. עםיי ײימינ *יז גע**רן ק־ין *פערי־ קע זו םסידירן *יזײסיק דןס *יגעםײנע *םעריקן- נער יעזן *ין *ײך דןס יונן ■<ן די יידן *ין *םעײקע ײי סיר הןנן נעםןידן, הןס *ין םיקןנן נעזןים *ון יןניןר ןן דערםיינען * חײם-זםירנןי ,*ויםזרײז״. םיר הןנן נןקיםען * נריװ, ןז זיייז דעם סײם 6ין פיסנײד *ין רעד*קני• *ון *דםיני• •םרןזיע ד״ר סוערן, װעין זיי ניםס קןנען *ר1יס- זינעזן ן ח1דם-זםירנ*י וין דעס *ןרנעס, װןס ײי הןזן נעהןס *ינזינען, דער .*1י*זר1ױ' װעם דער• מײי *ורמןנדים מערן *ין * דרײםןנןם-םריוס. דער ערםסער ניםער מעם דערםיינען רעם 15-םן *עבריןר *ון מעס הןלסן 120 זייסן *ןרםןס, מי די .ייס. ניעםער׳ ** *ץ *ןריןג ב. קיעזקין װערם *יזס גע- גריים זום דרזק דער זװײסעי נןנד .דער ייננער היסיןריקער״ (הייסןריםע םרי*סן). *ץ נונד נײען *ריין *רםיקיען 6ין ו״ר ר. םןהיער, ד׳ר עםנײי ריננעיוײס, נעי* םןנדעיסוערנ, ייוםןן זןםנער *ץ ד״ר *יליו *רױמןן. ד• *רועסן נןהונדיען * רײ װינסיקע *רןניעםען *ון םןםעננן *ון דער ייויםער נעםינםע *ין •ײין. *ץ יעזםן זױיעסן (וין 15-סן יןניןו ה. י.) םין *ינסערנןזיןנןין •ען-קײנ, װןס נײס *רײס *ין יןנוןן *ין רער ענגייםער םויוך, *יז זמיםן די ■ען-זענםרןיעס *ײף וער נונזער װעיס ןננענענן *ײך דער ײדיםער ■ען-קײנ םי■ דער זענםרןיע יץ װילנע. ל_י ם ע ר א ט ו ר דער מןרםעמער ייויםער ■ען-קיינ הןס ןונוחויסן דינססןנ דעס 14-*ן ה. מ. רי *ינע• 0--:ע נן־זןםיונג סין די מןרםעמער םיםגיידער. םי> איבערנעגענן נעװןרן ון *ינעםײנער *ון קןבו :ןריבס. ון ינוערס *יז נןסרןנס נעװןרן וי ויונו װענן זינײסריון * יןנד-זחןםענםןר *ין י-ו ין סײינער *ין *ײין, *ץ װזינן •׳וועין ױן :וםײייקן די פיםניױער *ין וען-קײנ *ין ,-י• וער זיזןפענ*ןר *יז נןםסיםס *ײף חוי• חד-זו *בח. ס׳ייז *ייםנערעוס נעזןרן וער םור- ח-יס *<(ס ג-ז*םענ*ןר. *ײסער ■ רײ *ןרסרןגן װזנן ־עס ניםםןנו, *ויונונן סין וער ייויםער י-סע-אסײ *ײף םןרםױעגע געביסן. מעם סען א-ף דעס דיזוםענםןר נוםי־סן װעגן *ײנןרוענען ײסע־ןי-םע •רעםיעם •*ר די נעססע װערק *ין ײד-ס, װי *ויך ססיוענויעס 6*ר יינזע יייערןםן. ע-י-ען *נועין *יז *1יך נןםיןםן נעװןרן זי 1|■ בי-ס יזם *ןריןנ נ. קיעזקין זי דעם זונײעם ועס זעו־נןל .די ײייםע װעיס״ *ון *1יך ווד ו-תהןרן זים *ר1יסנענן .די עוןכז״ ס׳ייז *ינם- ניי אי-ינעקײנן ועװןרן רי *ריערריקע *ן־װןי- סיננ: נחםן םײזיי, ז. םענ*יןװיסם, *הרן זײסיץ. ז. קןזיזנע *ין םיך רןמיםם. די ןרבוניעןזיע *ו:ס זוזןםענםןר *ױ *ינערנענענן דער *ערמןי• סיננ• *ץ רינע *ױ נענרינדעם * *ןריןג .ני• נעד *ור *יעפען״, מעיבע סרעס זי *רײםזינעזן וי נײםעע װערק םין דער םןוערנער *יירן*עיםער י-םערןסיר יין ייוים ני זײער ן ניייקן •רײז. *ין דער ערםסער ריי נים דער סןריןנ *רײם: סןקס נרןו — די *רײ זי װעינער פען םסרענס: יעקנ װןםערםןן — יײדין *ון זײנע >םק1רנים; *יןנץ װערסעי — וער סיו *ין * םענםםנם יענן גיזבקע *־גאניזם — דער יין-*ינםזיג*נג: ה. *י• זי• —סענסםן, מןס זענען גיײך זו נעסער *.*.װ. יעדעס ניך װעס הןיסן *ין 200 נױ 300 זײסן. ** ד• .קןן*ער*סימע זןװענונג״ *יז *ינס 1 וי־יז *ין יעקסםן יןרנןננ. *ין 1923, יןנוןר, *ױ | ײיסינען וער ערםסער ניפער םין דעם זעירנןי .קוןיע־ןסיװע נומענוננ׳, *ץ •ין ו*ן ןן ערםײנם 1 יזי ןינןן ןן ה*םקה. דער יןניןר-נוםער *ױ נע• 1 ז-דסעס וי 5 יןר *ין וער ײדיםער קןן*ער*סי. |יעי נןױעניננ *ץ •ײין. ׳ ׳י^ נןנן.*ןרמערםם״, מןס רעקיןסירם םסןרק 1 ײ ייפערוריםע .•ײרזם־, *יז נעקוםען וער נױ• ןיויקע־ .סןנ׳ *ץ נרענגס קורזע ,ליםעיוריםע |1־יעס' י סערןסיר *ון נוך װעם *זױ-ןרום מערן |י1-ס עס-ף-קינד *ין דער •רעםז. װןס *ױ *ײ*נע- |קיםען 6ין דער ייסערןםיר, םץ נוך. אאנ ױיס וער *יניזיןסימ סון ייםערןםן-■*- '1 ײעים *ץ מיינע ןרנןנױירם * גרײםע םןיקס־ |ייזיי:נ זים 10-םן יןרזײם *ון םענועיע פ1נר 1•*־•=. ײ *ײערוננ מערם *רגןניײרס דורנן ײד, |־ סנ אינססיסו•, •ען קיו*, ייסערןסן-םןריץ, זםור- ןנןי-ס:; סינייקןם, ז. נ. ק., װיינינ, קייסיר-וםס י י־ןו.-**רײנען *ין יערער-ון־ײן. די *ננע• |ײ*ענע :עזעים**סן ה*בן נןםיןםן זי *ןרײ- ךיקן םזנועיעם נןסען *ין װיינע *1יף *ןי• 1גי'קן י־•: 1) פםתדי זײן זיך נײם סןניםסרוס ן״1 ןנ־-*ן * נןם *1יף פענדעיעם נןםען• 2)