Literarishe bleter · 1928-01-27 · 4 (27.1.1928) · p. Seite 83

83 ייסווןרימו נ<*ם?ר 4 זא 7ו טעאטער און קמסם י*** •ין קןמיבם;י-סז*1£ר *־ז 1ו1'שנ67ירס *ים ססג-סטן ם*י .די ריפקני■*• חתינה־. ** *ין םקולז-סעןסער װערם *ײסגזס־רם ו נײ •רןנרןס: .װי וויי םײ־ חת,?' .*.' אין סן־יס שװןרזס קינסם-סעןסער *יז •1י#נע6ירס נעװןרן יםיי זןין• .םזרעזן רןקען־, רעזשי װןיף בןײוןין. ם׳הןנן גיסוילם ונו *•עי, יןיןר *ריו, נערטו נערסס-זן, װןיף נןיוסיין, י. נןיושםױט *נן סײסינייס •ין •נרהם סײםינ1ים. ** נן־ ועם ז־ננ שס־י .רײזעיע•, װןם *יז נעגעננען עסיזנע חישים מיט מאיי ■־קןן אין וער ה1־*ס-־ןיע, װערם א־נס •1יסנ;#'רם ויוך סןיי •־קןן * נײע קןםעויע וין קויםןנןװיסש .•1'. *יז וןס ן םײוי׳• .**ך *ין עיסער סין סד יןר *יז *ין סיין- וע׳סיע נעשםןיען וער *יסעי ײוישער *קסיןר ס־ייס *יייסעסקן, װןם הן• געהערם ני וי *יןנערן וין וער ײוישער נינע *ין ריםעניען. **ך סין ןנד.1ינ סענויןר ו.1ינס ןן וי .הנימה• אירע נןססרןין •ין *־סןייען. ^א- די װיינער םריסע *ין יעםנערנ הןם *ײנ- נעסירס יעון שנת ן רעװי-|*רשסעייננ *. נ. .םיוה םינת״. קןנוערןסיע—מ. מןזןה. וי םרי*ע גרײ• *ינס ערנסם ה. יײװיקס .נ1ים״ *ין שײ■ *שס .קידיש השס׳. די סענ גײם נײ זיז שי1ס *שם ,םןסקע נננ״ םיס *. סןםנע־נן *יס סןסקע, ש1ין נליס די װיינער זןין זיך .*־*•כןון״ קײן װןרשע, *כער שײן מיסן ,ג1י•* *ין םיס .קיויש השס״. ש*^ *ין ייניין *יז וןרנעקימען נײ * גרײםן ע1ים * ויםקיםיע-ןװנס *ינער רער *״וזיריננ סין ה. יײװיקם .גויס״ *ין סײיישן שסןסישן סעןסער• ס הןנן גערעיס נײיע שסיר*, י. יןזןװםקי, * נרע״ סעיע יעוע הןם געהןיםן סןרק *רנשםײן. ^*י די *ןרװויסיננ וין װיסענסקער וןרײן .רןניס״ (ןרנ.-קינםס) הןם נןשיןסן משתדי ני זײן זיך 1*ין קרליזורןסרןס, *ז וער #*רדינסס. סייע־ ײוישער קיניםיער יהידה ■ען זןי נןקיסען ועם םיםל *רנעםס-העיו. ״•*נ *ין .סקוין״ *יז *ויונעוירס געװןרן * נןיווןונם .קנענזןן *ין היננערםןן*. די םריסע *ין ק*מי-םקי-סע#סער פיס פשה ליוםןן *ין קיןר• םענןיןװיסש נראש םןכס * סירנע *ינער וער •רןװינץ. רי סרי*ע װעם *ײו- סירן י• דרײקירםעס * נײע קןסעדיע .*ינפ רןו *ין יענן*. ,**י וער ײוישער װײסריםישער סיוכה-סעןםער הןס זיך *יסנעקערס םון זײן סירנע *ינער דער סרןװיגץ קײן םינסק, װו ער הןס נןנײם זײנע #ן־שסעייננע;. .**, די *ײרןסעישע .הניםה• נוסטרןיירם *ינס *ין *יסןייען. *ין סערץ *ןרם די סרוסע קײן םנריס *ין *1יף *נח קימס די .הניםה״ קײן *רץ-ישר*י• יעד• וחמן מײזי?־־, כ ר א ב י *■י־ אץ ריגקר .די װןך״ אױ!■בעדריקט םיסגםאבס 6ין .י1יף אץ זייבע כרידער״, דראמא אץ 5 •קסן םין רעם באװוםסן לעסיאן דיכםאר י. ראי־* נים די דראםע איז איבערנעזעזס אץ 6י־ל עיראכן אין י1יםנע6ירס א1יף םאיםידפנע ניגעם איכט איז יי םיעסע איבערנעזעעס אץ ײדיאן דורך פרים כר1ין. *יײ יעקב ריייזםעדער הןפ #*ײענדיקס א נרע. סערע רערנײליגג .אירענ*״ םינם גר1יםעטעסיאן לענן. אין נחןמעגהןנג מיס דעם 2$*יעריקן ליםער*ריען ייבילײ םץ דעם אריםסעסעלער משה סײסש, איז אים די סעג באםסימם געװןרן * מלוכה״ ■ענםיע סין 60 רי*ל * ח1ד*. םעה סײטע װײגם יינס אין םןסקװע, װי ער אמ ןננעעסעלס אין דער ןיםײלינג 6ןר נןניןנן״ע םינרערהײםן נים םןי״ קןםנילר, אין •ןרלןג ב. קלענקץ איז לענטנם דעראינען ן בןנר רערעײלינגען אין לידער םין םי סײשש .*װןנזיק ין*״. יבייהס קןשיק, װעלכער הןם עםלעכע יןר געװ1יגס אין ניי״יןרק, רןס לענסנם ןריבערגעװןנ״ דער• קײן ריםלןנד. יי*ס הןם ער זיך בןזענם אין כןרקןװ, װי ער ם רם ןן אין דער *ײסינג .אםערן״ מים ן ■עדןנןגיםער ןנשײלינב א. נ. .לערנס זיך •י״,״. די ארץ״יעראל״.ס*יחםים״ עסײם *לץ גיעם ןן דער מידיך םיס דער ,גח־ת-דרגא״ מיס ײדיס. די סס1 ס1יז. דןלוי״ װןס דער ״סןנ״ װיל גע*ן, זענען זױ גרײס *י בעםען. ןבער םים אײן תנאי .נןר גיסס ײריס״. םיר װןלםן ןנגעװיזן די בעלי״ ה6ןני אץ נױ״יןרק ן גיסן *דרעפ: נענן די 100 ס1יז. דןלןר דע■ ײריסן װיםנסןםםלעכן אינסםיסיס א1יף אײננוןרדענען ן ײדיסע קןסעררע איז װילגע. װעגן ד םעןרגים .פשסחה״ברןניק״ זעגען גע. רוקס געװען ןרסיקלען אין רננענזיעס אין ,םןלקס־נײסיבנ״, אין ריגער .די װןך״ק אץ נױ״ יןרקער ״םרײע ןרבעסער״עסיסע״, אין ריגע- ,סרימןרנן״, אין ביענןס״אײרעםער ״די ■רעסע״• 6ןרלןנ .קילסיר׳לינע״ •לןנס ןרויסני״ גענן ן גר1יםן ײריען זעירנןל אין װןרסע. ס׳אמ סןרגעקימען ן נןיןםינג, א1יף װעלכער ס׳אמ כן״ הןנדלם נע־וןרן דער כןרןקסעד ■ינס זסירנאל. די ײריסע ■'•עםע״סעקניע נײם ײרישן ■ןתיליןן אײף רער אינםערנןניןנןלער ■יעסע״ א1יסשםעלינג אין דײםעלןנר הןס אײננעלןדן סלס סעקרעםןר דעס ה׳ א. רןזץ. ם׳איז *ינעטרןסן ני ןן עגערגישער ןרבעם *ים ערםןלנ 6ין דער ײדי״ סער!■םײליגג איז נויסיק ון ענגער קןנםןקם םיסן ײדישן װיסנשן6סלעכן אינםסיסיס, װעלכער 8ןר• םןגס רײכע א1נר1ת סין דער ײריסער ■רעםע. די נערלינער סיסגלירער 6ין יװ.א. דןר6ן סן6ן די 6ןרביגרינג. ל י ם ע ר א ט ו ר ^אװ די רעדןקניע *ליכערןר. בל ״ הןם נן• קומען ןן אײג״ןדיגג א1יף דער 6ײערלעכער עסע- נינג 6ין דער 6ןרשיננס״קן#עדער 6ןר ײדישער;ילםור בײ דער איקרןיבישער ןקןדעפיע םץ װיםנ. עןםםן אץ קיעװ, װןם קיםס 6ןר זונסיק דעם 5 וזברוןר ה. י. — די רעדןקעיע חןס ןרויסנעשיקם ן עריםםלעכע בןגריסינג. ײײ דור גערגעלכןן איז *ייײקגעקיסען קײן בערלין 6ץ רןסנסןרבןנד. ־ייא• א. רןזין (בן-ןדיר) איז *וריקנעקיםען 6ון ארץ׳ישראל, װי ער הןם םןרברןכם 2 י6י• קײן בעי־לין• ** סיץ הירשבײן הןם נעהןלסן ו רעסערןס אץ דזן-שעװער קןםינסקי-סעןסער א. ד. ם .די ױעלס װי איך זע זי״. 6ןרן רעסערןם הןנן בא״ גײ:ס דעם גןסס ז. סעגןלןװיסש (סען קליס אין *•טער קןניזנע (ליסערןסן-6ןרײן׳. ךער רמיקער?יים הןס אויסגעהערס דעם רע&ערןס סיס ברויס *־י6םערקזןםקײס, *יי אץ װילגע איז יײנגעןרדנס ן נר1יסער!■עײד״ןװנס לנב1ר בריך גלןזםןן *י זײן ןס6ןרן 6ין ױילן קײן ומעריקע, יין 8יל שםעס 6ץ רןםנ6ןרנןנר װערן אײנגעןררנס םענדעלע-6ײערינגען. אין יײניקע שסעם װעין ן:גערי6ן גןסן א1יף םענדעלעס נןסען. ״יסא• די נןרןכןװ-ביבליןסעק אין לןרז הןס אינם 1600 לײענער,-מענער 1100, םרױען 500. ס׳וענון יץ חודש דענעםבער געלײעגם געװןרן ניז 2000 ביכער, סון זײ 1500?ירישע און ו 500 יײלישע. ׳ײי ס׳איז דערשינען אי, כןרקןמ ן בוך 6ץ אכרהס קןהןן *םעגסשן 6ינס ןלקער״. "׳יײ לננ1ד דעד דערשײנינג 6ין ו לוזקים ביך ,איםקםיק און ירײלעך״ איז אין װןשינגםןן אײנ• בעןידנס נעװןרן ןן ןװנס• *■י זיגסיק דעם 15-סן ה ח איז אין יןרז געע6נס געװןרן די אײזגשלןם-ניבליןסעק. *י רער ס־יערונג זענען געקימען םןישםײער סין סרעסע יץ סין יײישע געזעלשן&סלעכע אינסםיםיסיעס. דעם 1יסן יןגיןר אמ אין קיעװ אײננע• ןרדנס נעװןרן ן קװיסקן-ןװגש. ס הןכן נערעדס װענן ל. קװיסקןס שןסן װײגער, ד װןלקנשם-ין אץ ■ דןרקיש. ל• קװיסקן הןם נעלײעגס אײניקע לידער. *יי אין םסןגיסלןװןװ הןס זיך יעגרינדעס ן קןייסעש אױף ןר1ים*ונענן 4 ביכער 6ון דעם מי־ייישסשעלער ראיכן 6ןהן, מעיכער 6ײערי אי*ס יײן 50״סן גענורסס״דןג אין 30 יןר סץ זײן לי- יליויישער סעסיקײם. אין קומענדיקן ניםער ״ליטערארישע בלעטער- װעם זײן >זן ארטיקל ,בײם װיגעלע פױ דער ײדישער טעגלעכער פרעםע אין רוסלאנד׳ (א בלעטל ערינערוגגען) געשריבן סון דעם רעדאקטאר סין .םרײנדי שאול גינזבורג, װןןם מיר הןןבן באקומען םין לענינגראד מיט א פארשפעטיקונג. אין די קומענדיקע נוםערן װעלן םיר אויך םארעפנםלעכן אן ארטיקל םון י. יאשונםקי, רעדאקציע-סעקרעמאר פון .םרײנדי,