Literarishe bleter · 1927-12-30 · 52 (30.12.1927) · p. Seite 1038

52 זא ליסןרןריון נלעםער 1038 רעדאהציע ״לי־ט. בל.״, װארשע ח• חי איך סעס אייך םיססיסילן. *> *יל■* סעסיס, ױןלכע *יך נע#לן דערװייל סאד ניםם׳ראשיאס איסערזנונעסן. ה*ננ איך םיך *יריקנןסױנ( ס ן שיסנלידערשאסם אין דעד •אייניקוננ סין א **ל װילנעד שריסם- שםעלער. װאס האם זיך א-נאנלזידט נישס לאננ *וריק אין װילנע אינםערן נאםען סין .אלװעלםלערן ידישן סען״קליג*. םים א3םיננ פרוך גלאזמאץ װילנע• 27——26 צו אלע ארטיםטץ, אמאטארן*טרופעס און פרעלעגענטן *וליב דעם, װאם די סארװאלכוננ סין די ידישע סיער־-לעשער אין םעזריטש האט נישט בא*אלט דעם קינםטלער ח׳ אסעלבולם סאר זין דעקאדירן דאם סיערלעשער-טעאטער, נישט קוקנדיק אױף דער אינטןדװןנץ סין קי כםלערינראסיקער סאר״ן, — סאדערן םיר אױף אלן ידישן ארםיםםן, סרןלענןנםן אין נעזעלשאסםלעכע םוןר אויסאו- *ום״דן דעם םןאטןר״זאל סון די סיערלןשןר ** זיןרע *אזוכן אין טעזרוטש. די אונםןרנןםוננןן קיזנןן ארננעארדנט װןרן אין די ארםיקן זאלן, װי *. 3. *יםרין, םאװשע3נן א. א• װ. נליכגיםיק בעטן םיר די ארםיקן ״דלשע אינםעלינןנץ נישם *ו *אזיכן דעם זאל *וז דער םכםיך װןט ןרלידיקם װערן. םים דרךיארץ סארװאלטונג םון םארײן םון ײדישע קינםסלער-גראםיקער אין װארשע. זײער געערטער רעד. פון די ״ליט. בלעטער״ן װארשע. איך *עט אסדרוקן סאלננדע שורות: אין .הדאר׳ סין 18 נאװןםבער 1927 האם א. ר. םלא3י אסנן• דרוקט א נאטיץ א. נ. ,הסקרוח*, װי עם װןרם דערבילם, ו ז א נעװי• םןד דאנאװםקי סין נױ-יארק האם איבןרנעדרוקם דוד סרושםאנס אן ארט־קל אין .די ײושע נאזןטן׳ אונטעד ז״ן נאםןן. דןרבױ װיזט ער אױך אן. אז א *װיםער העברןושער שריבןר האם און .םולדח• סו ה״נםיקן יאר אסנןדריקט אן א־םיקל װןנן ױסף הלוי און .זיך באסי*ם םום םרןםדן סןדעדן״, םיר װינדעדם זױןר, װאס שריבנדיק די דאזיקע נאטיץ האם הי םלאכי סארנןםן אײן קלױנוקיט: עי האם זיך נעדאיסם *אס-ען א קיק םאן אין ,די ״דישע נאזעטן• סון 5 און 12 אוינוםם 1927, װי ןר האם אסנעדריקם אן ארםיקל א. נ. ,שלםה שסי*ןר*. דער ארםיקל איז בוכשטעבלעך איבערנןזעבם סון איננאץ רי3ם *וך ,בות- אל־, װאם איז דןרשונןן (אין דיםש) אין בידאסעשם, 1867 י (זז. 162-157). ה׳ םלאכי האם נןדאדסם אנװ״זן נאך א זאך. נעםלןך. ,נז דור ס־ושםאנם ביאנראסין, װאם ןר האם נעדרוקם אלש ארוינסיר *ו^דוד ■רישםאנם ני װ (.אנרוח דוד סרושםאן, נזײיארק, מדם״ז) איז ם׳רוכ, נעניםןן סין 0. לאכאװןרם ביאנראסישן ארםיקל אין .םסר הבקרח* װאס איז איננאנ*ן נעװורםןם סרישםאנןן זדערש. אין װארשע. .*ןנ• טראל״, 1914). אםח, סןן רארף םאקן קןםסן קןנן אזא סאראזיסארע דןר• שיינוננ, װי דאנאװםקי און דןר שריבער םין .םולדת״, אבער נישם ה׳ םלאכי רארף אויםשםןל, אזא םאםןװאםן סנים און שריןןי• ,3אסם דעם ננכ!' םום דרך-ארץ מ• הןןסאװער 5 חל״אכיכ שלו־ם אש װעגן דעם נײעם ײדישן שול־פאר־ באנד אין פרילן אין א *ריף, װןןס ה׳ נחםיה םינקעלשטײן האט באקוםען םון שלום אש, שרײבט שלום אש *װישן אנדערן. ...זעלבסםםארשסענדלעך, האבאיך זיך וײער דערםרײט םים דער :ריגדונגם־םארזאםלונג םון א םארבאנד םון נאציאנאלע ײדי• שע שולן, װאס איז םערגעקוםען איז אײער דויז. שױן' לאנג *ײט געו ען. איך הןןף, אז איר װעס באלד ןןנהײבן *ו סון עסעס םפשותדיקם, און איך װינסש אײך םיטן גאנ*ן ה*ר*ן ערסןולג. עס איז איבעריק *ובוגעבי, אז איך בין פים םײן גאנ*ן האר*ן 6יס אײך, און םיט װןןס איך װעל נןןר קןןנען, און װי אזוי איך װעל נאר קןןנען, װעל איך אײך העלםן. איך זע נישט אײן, פאר• װןןס, למשל, די ,סןןלקסצײטונג*׳ זאל זיך נישט, םון איר אײגע• נעם שטאנדפונקט אפילו, פרײען םיט דער ערשײגונג און אויך *וגעבן פוט. װאס, פײנען זײ טאקע *ו באזארגן די גאנגע ײדי• שע באסעלקערונג פיט שולן סון זײער שניטז״םארקערט, זײ הןןבן דןןך דאס געזאגט שסענדיק: ״פארװאס פזיכט איר נישט אײערע אײגענע שולן?״ און איך האלט אויךינישט. אז עס איז אי*ם די *ײם צו זוכן א סאדשטענדיקונג םיס זײ צוערשס םווס איר בא■ שאםן א נעץ םון אײגענע נאציאנאלע ש לן און װערן שטארק. דערנאך אםשר װעט נויטיק זײן *ו זוכן א קאםפראםיס און *ע• נױסבינדן דןןס נאנצע ײדישע שול-װעזן. איצט םוז יעדער סון אונז גײן זײן װעג, װי אזוי זײן גייװיסן און זײנע איבערצײגונגען דיקםירן אים. איך פון םײן זײס םארזיכער אײך נאכאמאל, אז פונקט אזוי, װי איך האב ארויםגעװיזן מײן אינטערעס ״צו די ײדישע שולן, װןןס די ארבעסער האנן געשאסן, פונקס אזוי װעל איך סון אלץ צו העלפן אײערע שולן, און האף, אז נאכדעס, װי איך װעל םארםיק האבן םײן אר*עט, װעל איך קוםען קײן פ־ילן (איר װײםם דאך, אז מײן ןןםרו איו *ו םזןרן קײן פוילן) און פיר װעלן איבעררעדן, מיט װאס פאר אן אוםן איך קאן אײך בײהילםיק זײן. פאר דער ײדישער גימנאזיע רש־םה נום׳ 15 ליפא לערער, נױ־יןץ־ק . ... 25 נ־לרן 8ון א נרופע שילןר אין דער גיםנאזיע ״פש־אםשעל װיערול״ או״ו׳ן נןןםןן םון נןןשבערנ, ראדןןם 11,60 * נעזאםלם דורך י*חק קאנםןןר ני די שילער פונם קןןלןןטעןר אוקר. ניםנאוין —.15 , 51,60 נילדן רשיםות 14—1, 4 םונט׳ 1 דןןל. 1314.45 *וזאםע;: 3 6ינם 1 דןןל. 1366.05 נ צג דער רעדאקציע ,ליטערארישע בלעטער״ ־ םיר בןטן העסלןך די חשובן רןדאק*וע אס*ודרוקן אין נןןןנםסטן נוםער סון איר *יםוננ סאלננדן בריװ: די הויסס-סארװאלםוונ סין סראסעסיאנעלן לןרןריסאד״ן סון די ,סאװשעכנן-שולן• אין סױרן האם, אױף איד 17 סלענאר׳זי*תג סונס 11*םן און 12<םן נאװןםבער 1927, באשלאםן אויס*ודרוקן איר סרא• םןםם קענן דןם, װאס די ״דיש־װעלםלןכע שולן אתסער דןר ל״םמ* סץ דןר *ענסראלן ױדישן שוליארנאניזא*יע (*. י. ש. א.) סאװסאינן די לןדןד סאר זיןרן סאליםישע איבןר*״נוננןן.ן טיד *עםן אנדעדע *ייםמנןן דןס בריװ איבער*ודרוקן םיש אכסוננ־• הױסט-סאדװאלםוננ סזן סראס. לןרןר*סאדי[ 0ון דד .אאזשןכנןישולן״ אין סױלן. װי*ע׳סרןזעס (אונםערשריןםז סןקרןםאר (אונסןרשריסם)