Literarishe bleter · 1927-12-30 · 52 (30.12.1927) · p. Seite 1035

1035 ליטןרןריון נלוזװ 52 .1א קריטי ה. -רעצענזיעס* בינליאגואפיע.-כראגיג. ז ▼ װאס מען שרײבט װעגן בינער. װ^יפ2 און רב בז־ם־ן *ון םודעלא, ~;י3ןר איז *רוםנן**רן איגער דןר ח־עלם אין •אר 165( ביז די באשר״בוננןן םון ל״ירי ם*נ- םןאיאר, די םדוי םון טאזןם טאנטןםיאר, װןל5ן איז נעםןןי־ן םיט איר םאן םון ןננלאנד איבןר *ד*נק~״ר קיין ארן״ישראל אין יאר 1838. א םע־יאד םון קארנן זיבן הונדן-ם יאר. אייזנ• שם-ן האם דא נישם ם־ןטענדירם אויף ג-ייםן װיםנשאםםלןכן אויםםוען אדןר אוםםאםנדן אםהאנדלוננען װןנן די װערק םון די -דישע רייזנדע. ז-ן בװןק איז נןװןן א ם־אקטישער: םא3ן *ונןנגלןך םארן הןב־עישן לןזער די װןיק םון די ידישן ר-זנדע און דאם האם ןר דןרנר-כם אין א םילן־ םאם. נישט ואר האם ן- דא בןנױםנןנוםןן װןרק, װאם זענןן זןלםנקייםן בו קרינן. אין א ם-ל םין ז־, װאם זענןי נאך אין םאניםקריסם, נאר ןר האם ז- אױך נןםאכט לעזב^ר דורך דעם, װאם ןר האם אונז נןנןבן די נןאנראםישע םאםןם אין םא־שםענדלןך נעםאכט די נןםןן םון ןרטער או, םן־זאנןן, װאם װע-ן דןר- םאנם םק די ריזנדע אין זןלערן װעיק אין דןד אםאליקער, אין אםםםאל ארםאנראםישיםארנריזםןר םאים. און די ב־אנראםישע נאםיץ םין דעם ריזניץ, ם־ם ןטלןכע םאקטן װןנן װערק װי און װען און דירך װעםען עם איז אויםנעשריבן נןװארן אין אויםנן- היט גןװארן, ניבן דןב לןזער א בןםע-ן באנריף אין בונדיטיננ םאר דעם. װאם ןר ל-ןנם. 0חײם ליבערמאן / א. לובקים בוך לידער .נעמט עם. ם־איז גיס םאר אײך״, נױ־יארק. אין נױ• יןןרקער .םרײע ארבעטער-שטימע״. נומ. 11. הים־שע קליניק-םן אין .היםישן• םטילן נעדיכםעט, האבן ליבקים לידער דןם ליבן טעם אין די זיבן חנןן םין .הי• ם־שןר , .אנם-ארבןם׳ לנבי .םא-בריםשנער■ ארבעם: עם איז הלםיש-געשםינענן ל-װנם, הןינשינןשטריקטע טישםעכלעך, .אלין״ אױםנעניטן בלוזןם, היםישע נןדיכםן. ה-םישע חכםה אםילי ליבקים םאןזיע איז א היםיש-אינםיםע םאןזיע, װןלכן האם נישם. נישם רי םא־ע-נן םאנסאםםיק נישם די נעבאקם• ק-ם םון םאדעינןם נעם ל. נ שט די שםיץ-ז־ניעים םק םאדעד- נעם גע־אנק. כאםש די ה״ם םין לובק־ם דיכםוננ איז די םא- רןרנע ניױםישםאם, דאך שםינלם עי נישם אם די כנואם ניםא ד• שםאם אלכ באשאף, די שםאש אלם נראנדיןזןר סטיל, ד• שםאם אלם ניע םםיכאלאניע. םע- װי די שםאם ניםא םאר• כא*ן אים די קל״ניק״טן, װאס װאלנןרן זיך אױף אירן טרא■ טיא־ן אין אין אירע הויםן, אין ןר זיבם ארינבובלאזן אין וי א װערם, א זלן א רױך םין א״ביקים 1 ליבקי איז ביםיל גן-אםן אין זיך אל-ן. ער איז כםעם שםענדיק דןרזןלבער. אין םאניער. ער דערםאנם א-ך ביםיל, אז איד האם אים שיין םדיער נןליענט. האם םען אים אננעםאםם אין א-ן ללד, האט םןן אים אזנןםאםם אין בןן. ע- איז — א״ן םענםש, אבן־ םאר א קינםםלע- איז װ*ניק א-ן םןנטש. .יענןר נןנםש — זאנם נאזאלים — װאם באשםים;םין םעד װי א*ן םןנםשן. אלו םענםש נעכזלם אױף םןנםש, דאס ה-םם א זשן- ני*. א-ן םםרינן םאכם נישם ק-ן םוזיק. נאך אין ביםן- םאכם רי ן-שטע בןן םאל נרןםע-. ביויז םערל שםריננען ארדם נאנבן, םילקאםענע. , קלנסטלע- דאר#ן װאקסן. זלך םאםלןן אױב אלן ליבקין אלז םאראן נאך א םןנםש, זאל ןר אים װאס שנןלע- אױםנדאבן. װארום דער װיםם בל האם דן־ ע-שםןר שוין ז-נם ניםם באזיזן װאם מ׳שרײבט װעגן ביכער (קורצע אויסצוגן) סש. ניגער ) נניםין ועסלעוס .אויף אלטער ןרו־ (רןןםאן), סארלאג ב. קלעבקין 1927, אין נױ־יןןרקער .סןןג׳. .אױף אלםןר ןרד* איז, אויב איך האב נלשט קין םעית, דאם ןרשםן בוך #ין ב ג י ם י ן רעםיער, אבער נישם דןרםאד אללן נ$ר זענןן םיר נינ־ריק עכ בי לליןנען אוי־אי װילן םיר װיסן■ װאם אם דער ניןר שריבער האם אונז בי זאנן און, װאם ןר זאגם בי, אבןר נישם נאר דאם אל-ן בים אינז בי בום ראםאן. איבערנעל-ענט די ערשםע םאר קאםיםלןך, װןרי םיר םארכאםם םון דן- עבם םעשה ארער, ריכםיקער, #י| יי עבס םעשױת, — װאיים נישט אין נעשיכטע װןרם דא דןר. ב-לם (װיסל האבן םיר ןס ״דישן ראםאנןן, װאס זענען אר״נ- נעםון בלדז אין א״ן סםוד״הםעשה?) נאר ןם װערן נעשילדערם א םך םארשידענן עםיזאדן, װןלכע טוליןן זיך אינן בו די אנ• דערן װי ריננען, װאס זןנען נ ר ״ ם בענולםנןשלאסן בי װןר ן אין א״ן קים. אינו םאראלנםןרעם־רם דער ענין. װאם װןרט דא איבןרגןנעבן, אין נאך םער דער אוםן. װי אזוי עם װןרם איבער״ נענעבן. ם־ר םילן. אז װןן אםילו דןר שר״בער זאל נישם זין קין םנים-חרשות, װאלטן כיר נינןריק נןװען בי לױענען דןם בוך סון דןם ביכס װןגן בניםין רןסלןד קיקט אױף דער װעלט און װ״זס זי אמז קינםםלעריש. זי איז נאך נישם םאדםיק. נישם ריף, אם די קלנסטלע דישק״ט ז״נע. בםח, װי אויך נחםה, אדעד די ןם־זאדישן ס־ניר סין שושנה. װןלבן קיםם דע-מאנןן בםהן אן ז״ן א ם א ל ל ק י לןבן, - זןנען בליםיארעם םיר םילן ז-ןרע שטיםיננןן, אבןר נ־שם זי אלין. םיר זןןן ם״לן םון ז*, םיר זןען זי נישם אינ• •אנבן ■ נאך א בעםןרןר םיםן םון קינםםלע-ישער קראםם איז אבןר די נאנבק״ם טין שםיםיננ, די א״נה-טלןכקים םין ריםם, װאם דןר יננןר דיכםןר האם א־ללננעבראכם א־ן אם דןם םיל סאכ־קן םאבילאריש״בײװאדםענןם און בעריםענןם םאטןריאל ןר האט נענוםען א-נב־קע. אםם אםנעזונדערםן, ןםיזאדן, שם קלעך; ק ברןקלעך און נןםאכם םין זײ א נאנבע. םין אין לעבנםנעםיל דורכנענוםןנע לעבןדיקע יאך... ןר האט נישם אױםנעבוים קין בנין. אבןר ןר האם אונז נענעבן א ררכע אין #ארכיקן םאזאאיק. ןר א־י א נײן האםענוננ אין דןר נ״ןר ידישןר ליםע- ראםור. א םרישןר כוח י. ד. א ײ ז נ ש ט ײ ן .אובר יהודים בארץ־ישראל. סוריה אין נױיןןרקער ,טאג״ ס ב. ב. ג א ל ד ב ע ר ג / םסעות*. קבוץ תױרים של נוסעים םברים וארבות אחרות, נױ-יןןרק. ןם איז א נרױם #*רדינםם םון יהידה דוד א״זנשםײן, װאם ןד האם בןנוי#נעניםען ראס ביםל ארןםקים אונזערם, דאם ביםל רײזע״ליםןראטיר, װאם םיר ■ארסאנן #ון אלםערםים און דאס אינז איבןרנןנעבן א־ן רוכ םא־ן #ילשםןנדיק אין אין אלע םאלן םים אינםערעםאנםן אינליםיננען אין באליכםנרע נאםיבן. זין ביך ,אובר פםעות״ איז אין נדויםן •ארסאם ם״ דרײ הונדןרט אין #וםביק ז-טן, טאסןלע עםודים. אין אנטהאלם ד ררזן״באשר-בוננןן נןשריבן סין ״רן. װאס זןנען אינז באקאנם,