Literarishe bleter · 1927-12-30 · 52 (30.12.1927) · p. Seite 1032

92 זא י ליטערארישע 3 ל ז 8ור 1032 פון פשיבישעװסקים זכרונות (אץ נןרװעגיין.—אין גר*גד־ק*מ©. —* **בלגעבימ מי© קגיט ה*מסין. — *ין װײן-^ע^ר — ■עיניסעװסקים ©•יין. — *נים אי •נים מיסן ס1יס). א זיענדליק זאצן פון דאםטאיעװסקים ,שפילער׳ — ןונגעשייגן אן ענטוזיאםטישן. גװײסױגיקן ארטיקל אין דעם סןןפולערםםן דײטשן װאכנבלאט װעגן האססונם .מיםםעריען׳. איך הןןנ אינם ארטיקל דערװיזן זײן גאנבע נישט־דערגרײכבארע טיף און גרויסקײס אין דעם װײטיקלעכן מדבר, אין װעלכן ס־האט זיך אין יע;ער צײט געפונען במעם די גאנצע ליסעראסור אין אײראסע. איך האב זיך אבער עפעס נישט געסילט אינגאנצן הײמיש, װען ער — דער זיכער מיט א פוםצן יאר עלסערער קינםטלעד, — װעםען כ־האב פארדאנקס דעם גרעסטן טײל סון מײנע טיפססע אײנדריקן אין מײן דעמןןלסדיקן פײנלעכן װאגלען איבער די פוסטענישן פון דער מאדערנער ליםעראטור, — איז צוגעקוםען גו מיר, דעם 26־יאריקן ,סמארקאסש׳ און האט אנגעהויבן דאנקען. כ־בין שײן דאן געװען גוט שיכור, װען האםםון איז בו מיר צונעגאנגען, — און אין דער זעלבער רגע בין מיך גלײך ניכטער געװארן. די לגסרי־פלוצלינגדיקע אויסניכסערונג םונם שיבורן טראנם האט זיך אין מײן לעבן נאך אײן מאל איבערגעחזרס. כ׳בין אמאל געזעםן שטארק צעמישט אין דער לזןזשע םון לאדזער טעאטער, װען גרובינסקי איז נאך געװען דירעקסןןר. ב׳הזןצ געזען, אז אויף דער בינע קומט עפעס םאר, מ׳הזןט דאן גע• שפילט סײן דראמע .פארן גליק׳ — ב׳הןןב אויסגעשפיזם די אויגן. נאר כ׳האב גארנישט געזען. כ׳האב אבער דאך געפילס, אז דארס װערט עפעס װונדערלעכס געטון — ס׳הןןט נישט געדויערט קײן יפינף מינוט. און איך בין געװען אזױ ניכסער, גלײך װי איך װאלט בכלל א גאנצן טאג קײן גלעזל בראנםן אין מויל נישט געהאט, און איך האב דאך געטרונקען סון דער פרי אן ביז נאכם. ס׳איז געשען דאן א נם: עדװארד אלשעװסקי האט געשפילט די רןןלע םון דזשארסקען אין/פארן גליק״ — אזוי װעט מיר שױן קײנער די ראלע נישט אפשפילן,—פונקט װי נאך דעם אלטן לעשםשינ־ סקין, דעם פירשט פון אקטיארישער קונםט, װעט קײנער נישט בפח זײן אזוי צו שפילן די רןןלע םון רושםשיצען אין םײן .גאלדענעם גוס*. דאם איז בדרך־אגב. און אזוי זענען מיר געשטאנען — מיר זענען זיכער גע■ װעזן אן ערך צען מאן — א געװיסע צײס אױף דעם ברײטן נעװסקי־פראספעקט פון קריםטיאנע, — דער איצטיקער סאנאםיש• גראטעםקער נןןרװעגישער שאװיניזם הןס קריםטיאנע איבערגע■ ענדערס אויף .אסליא׳ — ביז דער גראבער חברה־מאן, װןןם איז געקומען מיט האמסונען אין .גראנד־קאםע׳ האט זיך אנגערוסן: — איך פארבעט אײך אלעסען צו זיךז איך הןןב אן אויסגעצײכנטן פארטעפיאן! — האט ער צוגעגעבן סיס עפעס אן אויסערגעװײנלעכן טריומף. ם׳סארשטײט זיך, אז מיר הןןבן םיט פרײד אױםגעגוםען דעם פארשלאג — מ י ר ז איבערהויפט איך, װײל ם־װןןלט םיר געװעזן שטארק נישט אנגענעם זיך צו צעשײדן מיט האסםונען, נ " מיט װעלכן ס׳הןןט מיך געדארםט בינדן א הארציקע םרײנס־ שאםס ביזן הײנטיקן טןג. אין די לעצטע יארן םון 19־טן יארהינרערט האט םט. פשיבישעװסקי באזוכס נארװעגיען—דאם הײכילאנד פון זײן פרוי. די נןןרװעגישע ליטעראסור האט דאן איבערגעלעבט א שםארקן קריזים. ס־זענען פון צײס צו צײט דוגעקומען יונגע צוזאגנ■ דיקע סאלענסן, אבער ס־איז נישס געװען יענע גרויםע באװע־ גונג פון אמאל, װען ם׳האבן געשאפן זײערע װערק איבסען. ביערנםאן א. א. דער אײנציקער, װעלכער הןןט אין דעם ליטערארישן װעלטל סארנומען אן ארט און אלעםען אינטערעסירט. איז גע־ װען קנוט האמםון. סס. פשיבישעװםקי איז דאן געקומען קײן נארװעגיען, װו ער איז שוין באקאנס געװען. די גרעםטע נארװעגישע צײטונ־ גען הןןבן נןןך פריער געהאט געדרוקט אפהאנדלונגען װעגן אים און װעגן זײנע װערק. זײן .אנקום קײן נארװעגיע האט דעריבער ארויםגערופן א פארינטערעסירונג אין די ליטערא־ רישע קרײזן. אין זײן בוך זכרונות דערצײלט אגב פשיבישעװםקי װענן האמסונען, מיט װעלכן ער האם זיך דאן באגעגנט. מיר גיבן דון איבער די זכרונות מיס קלײנע פארקירצונגען. .מיר זענען — דערצײלט סס. פשיבישעװסקי — שוין אלע געװען בגילופן, װען ס׳הןןס געשלןןנן די עלפטע שעה. — די פאסאלע שעה. װעלכע איך האב נישט אײנמאל םארשאלטן, װײל אין דער צײט לעשט םען דארט אויס דאס ליכט אין אלע לאקאלן, נישט געקוקס דערויף, װאס אויפן טיש בלײבט נןןך שםײן א נישס אויפגעעםנט םלעשל. עלף בײנאכס שטארבט־אפ קריסטאניען אײגנטלעך װײס איך נישט צי מ־האט דארט אויסגעלאשן דאס ליבט, װײל אין דער צײט, אין זומערדיקער האלב־נאכט אין נארװעגיען, איז נאך אינגאנצן ליכטיק, װי בײ אונז אי׳ום זעקס נאכמיטאג. אלנפאלם האבן מיר זיך שנעל געמוזט ארויסטראגן פון .גראנד־קאפע׳ באמת שנעל — דער נןןרװעגישער קעלנער איז ברוטאל, צו־דעםןןקראטיש און װײםס נישט קײן קונצן. אױף דער קארל־יאהאנגיאדע—פונקס אזוי ברײט װי דער נעװסקי־פראספעקס אין פעסערבורג — הזןט זיך אנגעהויבן די נאראטונג, װאס מ־זאל װײטער טון: מיר האבן דאך ערשט אנ־ געהויבן צו פארברענגען, מיר איז געװעזן אויסערגעװײנלעך שװער זיך צו שײדן םיט מײנע םרײנט און נאך שװערער צו־ ליב דעם, װאס עישט מיס צען מינוט צוריק איז אנגעקומען קנוט האמסון אין דער באגלײסינג פין עפעס א דיקן חברה־ מאן. — ס־איז געקומען דער קנוט האמסון, װעלכן איך בין אזוי נײגיריק געװען צו זען— ם׳איז געקימען דער, װאס האט אויסגעמיסן און איז אויף סײלן־װ״ס געװען פון דעם אלעם, װןןס האט זיך געריפן ,ליטעראטור׳. ער איז געקומען. בכדי מיר ארויסציװײזן זײן טיםע דאנקבארקײט דערםאר. װאס איך האב זיך מיט אים אזוי ,װונדערלעך׳ באגאנגען. װי ער האס זיך אױסגעדריקט. כ׳הןןב זיך סיף פארשעמט. כ־האב טאקע. אמת, קירץ נאך דעם, װי דער בערלינער ײד, —װעלכער איז אזוי שטארק געשטיצט געװןןרן דורך הויפטםאנען, םעליקם הןןלענדער — איז שסארק ןןנגעםאלן אויף האמםינען, אז ער הןןט אױסגעשניטן