Literarishe bleter · 1927-12-30 · 52 (30.12.1927) · p. Seite 1029

1039 לים^רןרייןנלװןר 52 זא ב י י נ א כ ט דעלעדא שװעסטער^נדערן איז ןןט, ז$ג איך, פראנציםקע איז געװען זײער א דרײססע און גוטע םרוי. נור עפעם הזןט זי אין זיך געהאס משונהדיקע שטיק. אז איך האב מים איר חתונה גע■ האט. איז איר נור װאס געװןןרן 15 יןןר. נור הויך איז זי געװען און שטארק, װי א םאלדאט: זי איז געםןןרן רײסנדיק ןןן א זןןםל, און שלענג און עקדישן הןןבן םאר איר מודא געהאס. מער װי זי םאר זײ םון קינדװײז אן איז זי געװוינט געװען ארומבלןנדזשען אלײן איבער אונזערע מקומותז זי םלעגט זיך ארויםקלײבן בום םןןטערם שןןף־שטאל אויסן בארג, און אז מ׳הןןס באדארםט, םלעגט זי אויף דער םשערעדע אכטונג געבן און אלײן נעכ• טיקן אונטערן פרײען הימל. בו דעם אלעמען איז זי נאךיגעװען שײן, װי די װעלט. האר הןןט זי געהאט אזעלכע לאנגע, אז דעם ים װןןלט מען געקןןנט מיס זײ גרונטעװען, און אױגן גרויםע, און גלאנגיקע, װי די זון. מײן אנדער װײב םאריא איז אויך געװען שײן, — דו געדענקםט זי. םרעדוסארי, איר זענט געװען געשװעםטערקינדער, נור בו םראנביםקען קומט זי^ נישט, אזוינע, װי סראנביםקע האב איך מער נישט געזען. אלבדינג הןןט זי געקאנט, אלבדינג האט זי םארשטאנען, און א פרײלעכע איז זי געװען, אוי, ברידער, א םרײלעכען סינף יןןר הןןב איך מיס איר אפגעלעבט אין אזא םרײד, װןןס קינדװײז האב איך אזעלכע יארן נישט געהאט. זי םלעגט מיך אמאל אזױ אױסװעקן, נאך אײדער דער מארגענשטערן איז אויםגעגאנגען םון אונטעי דעם בארג און פלעגט זאגן: שטײ, אויף, טאנע, לאמיר גײן אויםן ױם־טוב קײן הןן■ נןןרע, ןןדער קײן סאן־סראנטשעשקא, אדער ביז םאן שיאװאנע— און אין אײן מינוט םלעגט זי אראםשםרינגען םון בעט. בו• גרײטן א יןלומיקל אויםן װעג, םארשיטן עסן די פערד, און מיר םלעגן אװעקגײן פרײלעכע, װי בװײ סאראקעס אויף א בװײג, בײם ערשםן קרײען םונם הןןן. װיפל יום־טובים האבן מיר זיך דארט געםרײט! זי הןןט קײן מורא נישט געהאס בו גײן אלײן בײנאכט דורכן װאלדז אין יענע בײטן, געדענקט איר, ברידער, זענען אין סארדיניע געװען נאך א םך בװײ• םיםיקע חזרים. ןןהןז אסך אזעלכע גזלנים הןןב איך אין םנים געקענט, אנדע• רע הןןב איך אלײן אסןל א טובה געטון און דערםאר הןןבן מיר םאר זײ קײן מורא נישט געהאט. אט די דןןזיקע םראנביםקע חאט אםילו. קןןן םען זןןגן, א חםרון געהאט: זי הןןם סאר גןןר נישט מורא געהאט. זי איז נישט געװען םארזיכטיק, און ם׳איז איר עפעם אלבאײנס געװען. זי םלענט זאנן: כ׳האב שױן אזוי סיל געזען אויף סײן לעבן, אז עם ארט מיך מער גארנישט. און זי איז גןןרנישט געװען נײגעריק. װי אלע װײבער. װען אויפן גאם איז א געשלעג םארגעקומען, סלעגם זי אסילו די טיר נישס עםענען. אײנמןןל בײנאכט װארט זי אויף םיר. איך הןןב םאר• שיעטיקט, א שקאםע איז בײ מיר אנטלאפן. און איך הןןב זיך בוםים אהײם אוםגעקערט: סראנביסקע, הײםט עס, הןןט געװארט אויף מיר, זיבנ• דיק בײם םײער. ס׳איז געװען שוין שםעטיקער האבסט, און א קאלםע נעפלדדיקע נאכט. םלובלינג — דערנןןך שוין הןןט זי םיר דןןס דער• בײלט — הןןט זי דערהערס א שרעקלעך געשרײ אין מיסן א ג ע ש ר י י גרןןזיא דרײ בנבוידיקע אלטיטשקע לײט, װןןס די יןןרן, און, אםשר, אויך די געװוינהײם בו זײן שטענדיק אינאײנעם הןןט זײ בוגעגעבן עפעם א ברידערלעכע ענלעכקײט, זיבן זיך א גאנבן לאנגן םןןג, — און אין א שײן װעסער, אויך א היבשן שםיק ןןװנט, — אויף א שםײנערנער באנק, װןןס איז בוגע■ רוקט בו דער װאנס סון א הײזל אין נױןןרןן.) אלע דרײ זיבן םיס שטעקלעך בװישן די קני. בײטנװײז מאכט אײנער םון זײ םיט זײן שסעקל א גריבעלע אויף בו באגרןןבן דןןרם א מײרעשקע אדער א זשוקל, ןןדער גןןר אויף זיך אױסבושםײען אהין. אמןןל קוקן זײ אויף דער זון און טרעםן װיםל ם׳האלס דער זײגערז אדער זײ שמײכלען זיך איבער און זײ םארסירן שםועםן םיט די גאס-ױנגלעך. אזעלכע פרײלעכע און אומשולדיקע, װי זײ אלײן. ארום און ארום הערשס די שלעסעריקע רו סון דעם נויןןרןן־װינקל, װןןם איז אינגאנבן םארבויט מיס די קלײנע שטײנערנע הײזעלעך סון פויערן און פאםטוכער. װו נישט װו הענגט זיך א םײגנבױם אריבער איבער דעם נידריקן שטײ■ נערנעם פארקאנדל סון א קלײן הויפל, און זײנע הארטע בלע• טער קלאפן םיט א מעטאלישן קלאנג אײנע ןןן דעם אנדערן, בעת עם לױםט אן דער װעט. פון װײטן דערהויבט זיך דער גרינער שפיץ םון דעם בארג ןןליען. םון זינט איך געדענק זיך, זיבן זיך ןןט די דרײ אל■ סיסשקע לײט, פונקס אזוינע, װי איבס, בלאסינקע. רײנינקע, מיט װײס״גןןלדענע הןןר און בערדז די פנימער זײערע הןןבן א זשאװער׳קןןליר, גלײך, װי דער ןןטעם פון דער בײט הןןט זײ סאררויכעדט, און די שװארבע אויגן זײערע זענען פול מיס גלאנץ. אין יןןרן םון סארטריקעניש םלעגט אונזערע א דינסט גײן נןןך װאסער .נישס װײט םון דןןרט. איך םלעג זי בא■ גלײסן און זיך אםשטעלן הערן די שמוםן םון די דרײ אל• טיםשקע. ארום זײ םלעגן זיך ארומזעבן ױנגלעך. װער אין שסויב, און װער בו דער װאנט זיך בוגעטוליעט. מען הןןם זיך םיט שטײנדלעך איבערגעװןןרםן און דערװײל געהערט. די אלםיסשקע הןןבן דערבײלט מער םאר זיך װי םאר דער חברה. אײנער םון זײ איז געװען א סראגיק, דער בװײ■ םער א קןןמיק׳ און דער דריטער, דער םעטער טאנעדו. ער איז םיר םער םון אלע געװען געםעלן, חײל אין זײנע מעשיות םלעגט דןןם טראגישע זיך שםענדיק אויסמישן מיס דעם קןןםישן. אסשר האב איך שוין סון דעמןןלט ןןן דערםילט, אז אזוי איז סאקע דאם לעבן: אביסל בלוילעך, אביסל רויס• לעך, װי דער היםל אין די לאנגע זומערדיקע םארנאכטן, װען די דינםט אונזערע סלעגס װאסער ןןגשעםן און דער סעטער טאנעדו, דער םעסער ױבןןנע און דער םעטער םרעדוםארי םלעגן דערבײלן זײערע געשיכסעם, װןןם זענען דעםאלט מיר געםעלן געװען דערםאר, װןןם איך האב זײ װייביק םארשטאנען און איבט געםעלן זײ מיר נישט װײניקער דערםאר, װןןס איך םארשסײ זײ בו גוט. ןןט איז אײנע םון די געשיכסעלעך, װןןס דער םעסער טאנעדו הןןט םיר אײנמאל דערבײלט. — גוט, גוט, םויגעלעך, איך װעל אײך הײנט דערבײלן א בוםאל. מײן ערשם װײב. םײן ערשט װײב, םראנביםקע, - דו. יובא, הןןםט זי דןןך געקאנם, איר זענס נעװען גל-ד-נע•