Literarishe bleter · 1927-12-23 · 51 (23.12.1927) · p. Seite 1012

51 זא ליסןוןריי? נלעם*ר 1012 א פעהל־־ בריװ פון מענדעלע מוכר םפריכמ נחמן מײזיל ׳ װארשע קײםן קאכףאויף פײן בלוט א־ך העב קײן אײן נ$ענסן םענםשן נישט, פים װעםען א־ך זזןל קןןנען זיך אדורכשםועסן. זיץ א־ך שטענדיק פארצארנט, א־ן פעם און שתײג. איר װײסט דאך, אז םאריקן זוםער האבן םיר םים םײן פרוי געװױנס אין שאבןן5), גענעסן דארם װײבטרויבן גו זאס. דעם קומענדיקן זומער װעל איך םיך אויך באפרײען םון םײן ארבעס און װעל ארױספןרן ערגעץ אין לאנד אדער אםשר קײן אויסלאנד, אין ביז יענער בײט, האף איך, װעלן םיר נאך שרײבן אײנער דעם בװי־סן אין װעלן מודיע זײן װאס ס׳װעס געשען. איך האב צו אײך א בקשה, טײערער, און כ׳האף אז איר װעט םיר נישט >פ א ן. עס פא־ט קײן װילנע א ױנגערםאן םעד• װעדיעװ צו זוכן פאר זיך א פקום׳מנוחה, איך קען אים סאר אן ערלעכן א ן לײשישן מענטש. איך בעט אײך, איר זןלט אים או פנעמען פרײנטלעך און װאס איר קאנט טון פאר אים—םוס, איר װעט םיר דערמיט פארשאפן א נחתירוח.- ידידך ואוהבך, הדבק בך בכל לב ובכל נםש ש. אבראםאװיטש 5 ן*זן ד.ענרזני■*) זשענעװע, 8 יאניאר 1908 שלום לך אהובי וכחכד־נפשי! אײער םײערן בריװ הןןב איך באקומען אינם טאג םון מײן געבירסס-םאנ, א ן אײערע און אײער סרױם ברכות זענען געװען סאר פיר א סרײד. די ידיעה, אז אײער פרוי איז שוין זעקס װןןכן קראנק, האש פיר םארשאסט יסורים אין טרויער. איך בין םתסלל צו גאש, ער זאל איר שיקן ארםואה שלםה, זי זןןל גןןר אינגיכן געזונס װערן. א־ך בענק נאך אײך, מײן טײערער, און װען איך רעד װעגן אײך, גיסן םיר״זיך פרערן םון םײנע אויגן. עם זענען געװען גוסע צײטן, װען מיר זענען געװען צוזאםען װי ברידער,— צײסן, װען ס׳האט אויף אונז נערוט דער גײסס און םיר הןןבן געכראכט אין נעשריבן און געשםועסם װעגן דעם פןןלק־ישראל אין װעגן זײן ליטעראטור. און א צס... . מעגלעך, אז אין א קורצער צײט ארום זןןל איך זיך אופ• קערן צו מײן ארבעט קײן ןןדעס4), און דאן האב איך א הןפ׳ נונג צו סןרן פ־ן דאיט קײן סעטערבורג אין צו באזעצן זיך דןןרט פיט מײנע קינדע־■ (מײן זון םא־ר5), און םײן טןןכשער נאדיעזש• דא, זי פיט איר מאן און קינדער װוינען אין סעסערבורג), װעלן םיר זיך זען און װעלן באגײען אונזער םרײנטשאםש װי אפןןל. םיר טוט זײער באנג, װאס םײן םאראיןןריקער בריװ איז צו אײך נישט דערגאנגען, און איך בעס אײך זײער און זײער פיר פיסײלן, צי איר הןןט מײן איצטיקן בריװ באקופען און דער• םיס מיך צו בארויקן — — — אוהבך בכל לב ופחבקך פרחוק ש. אבראםןןװיםש־ 6 (§ין העגיעימ) ןסין דימזעלנן^יןר, די מטןס ניעם ןנניװחןן טײערער א ן ליבער דובנןןװ! א־ר האש םיך, טײערער, דערםרײט פיט אײערע קירצע װערטער און פיט אײער הבסחה צו שרײבן םיר בקתב, הלואי זןןלן אםת זײן אײערע רײד. אויב איך בין נישם זוכה צו זען *) ש*נ*, ם־נירירש ניי םזניעלזן י־ן זײן וזרז״יוננ .יינ היסיף׳. .ש*נ* הן׳ןנ־ע נןר *ן *נסיק מ־ם *עידזר פים װייגנערםנער, ײןס די סרויפן זײערע זענען מחיה, נ-זן זי קרזנהע וו שסיק גזזונס*. נ. 8. י) מענדעיע זזיז *ין 1906 *נשי**ן *ון *יעם 8ין די §ןנד*פען וון *ןרנרןפש * זװײ יןר *ין דער שװײץ. נ. 8. *) ם*יר,-סענדעיעפ *ײנזיקער זין, םינ*יי *נר*מ*װיםש, נע*. *ין 59*1, **רעפנסיענס שירים *ין ריםי•, * סײי *ינזרנעזעזס *ין *ױי• ג. ). (ײף) 3 (8׳ן הענרעיש) ןןדעס, 5 יאנואר 1904 שלום א־־ך, סײערער פרײנס1. אײער סײערן ברױו הןןצ א־ך באקיםען אין אװנס ם׳ן ם־ץ נעבורטס׳טאג1), בעת דער הײפישער עולם הזם זיך צ נויפגע• קליבן צו םארברענגען םיט םיר עסלעכע שעה, װי דער שסײגער איז יעדן יאר,—איך הזןב מיך שטארק געפרײט םיטן בריװ. א־ך האב אײך, מײן םדײנט, דערמאנס דעם נאנצן ןןװנס, און װען א*ך הןןב גערע־ם װעגן אײך פיט םיינע נאענםע פרײנם, האט כײן הארץ זיך געצויגן צו אײך און אין םײן סאנטאזיע האב איך םיר פא־געשטעלט, װי איר, אײער סרוי א ן הויז־געוינד זיצן קעגן םיר,—אבער דער כוף סין פײן םרײד איז געװען לײד, װײל פײן געליבסער איז אװעק און פארכריבן געװןןרן פון םיר. שװער איז פאר םיר די צעשײרונג, פײן טײערער)... (די דןןזיקע װערסער שרײב איך פים סרערן). אין די פינוסן, װען א ך בין פ־ײ פון פײן ארבעס, בין איך אײנער אלײן אין פײן ציםער, איך לײען, טראכט און שרײב, טראכס זיך ארײן אין *יל׳םיס דעם צער סון אונזער סאלק, א־ך ציםער, איך בין אויםגערעגט און םארצארנט און ד.)ב קײן נחת־ רוח נישט. באכת, סרײנט םײנער, א־ך בין דא אײנזאם, איך האב קײן נןןענטן םענששן נישט, פיס װעםען צו פירן א שמועס, אין װעלכן ס׳ואל זײן ת רה ליבשאסש און םארגעניגן. אלע זענען איצט .םצוינים־*2), אלע האבן אײן ש־ראך און אײנע רײד און דו־כדעם הזןבן זיך איצט פארפערס פארעטאפסע קעפ און הער• צע ־. און אז איך זע אט די אידיאטן(אין העברעיש—,הםופספים׳— נ. פ) א ן איך הער זײערע פארטיקע פראזן, װער איך שטארק אויפגערײצם און אויםגערעגט, און דעויבער אױ מיר די אײנ• זאמקײט ןןנדנלײגט. טײלט םיר םיט, טײערער, װעגן אײער געװנט און װעגן אלץ, װאס ם׳סום זיך בײ אײך, און װאס םזם א־ר איצם אויסער דער ארבעס איבער דער ײדישער געשיככע. שוין לאנג זענען נישט געװען אײערע ארניקלען אין .װאסכאד־. גריסט אײער חשובער סרוי און אײער הױזגנעזינד. פײן סרוי און הױזגעזינד נריסן אײך אלעפען פרײגםלעך. אוהבך וםוקירך בכל לב בל ה־פ־ם ש. אבראמאװיטש 4 (8ין הזני*••) ןןדעם, 26 דעצעפבער 1904 ירידי וחביבי בנםשי. סון טיםן הארצן דאנק איך אײך א י אײער תשובער פרוי סאר אײער ברכת, די בדכה שון שדײע פרײגס צו פײן געבורטס• טאנ. אײער בריװ איז אנגעקומען בעת דער שכחה אץ אבאגרי■ םוגגיבו־יװ אץ דער רעכשדר צײט אי ס־ך אזוי א:נעלײגט! איך הןןב אײך דערמאגט אין יענעם א־ונש אין פיל גערעדס װעגן א־יך. װאס זזןל ״איך אײך זאגן אין װאס זאל א־ך א־יך שרײבן סײערער,—עס איז פיר שװער די בענקשאפט נאך א־יך. ױנט םיר האבן ױך צעשײדט אײנער םונם אנדערן, בין איך איױזאם און האב נישס םיס װעמען אויסצירעדן אװארט. איך קיק זיך צו צו דעם אלעם, װאס ס׳טוס זיך אין דער װעלט בכלל און איין אינזער אינעדלעכער װעלם בפרס, איך הער זיך אײן צו די אלע געשרײען, דרשות, וינוחים סילןןזאם־עס, אץ אם די אלע נאריש• *) םסנדע־עס נענירנס שןר *יקגס סיז י*ח יןר שײערן וזס 20*8ן ווזסנזו (ױיסן *י:ן סםיי). נ. 8. י) ד*ס סיינם-ניוניססן. דעפזעינן *ויםדריק ננ1נז די ח1נני-נױן *ו1 נייניססן נןנונש פענדעיע *1יך *ין *יינער זין זײנע דערני׳ייננען *ין יןננר נייע. נ• ם■