Literarishe bleter
- Journal
- Literarishe bleter
- Volume
- 3 (1927)
- Issue
- 51 (23.12.1927)
- Date
- 1927-12-23
- Page
- Seite 1008 (sequence 12)
- Language
- Yiddish
- Belongs to
- journal issue
- OCR quality
- 74% known words query
- IRI
…/4795427-8774843-8800949--02894-4798171- Visual Library
- page viewer of the UB Frankfurt
OCR text
1X1 51 ליסזרןר ױן בייםעי סססו רעגן, װאס האט װײך געפױקם אױף די שויאן, און די פיל• דע װאדעמקײס אין צימער הזןבן אים ביםלעכװײז פװרװיגם אין א לײכסן דרעמל. דרעמלענדיק אזוי, האט זיך אים אױסגעדאכט אז די טיר האס זיך שטיל געעפנס און אויף דער שװעל הזןס זיך באװיזן א פרױענגעשסאלס, אנגעטון אין װײםן-די זעל• כע סרוי, די אױסזעערין. װאס גיס אכטונג אויף די יתומים נאך װאס, א שטײגער, איז זי איצט נעקומעןז װןןם טוס זי דןןז .דער זײדע רב אלטער האס מיך געשיקט אהער נעםען א שטיקל ברויט פאר םײנע קינדער. פאר יופםן און פאר בנימי׳ נען׳.״ אזױ זאגט די םרוי מזןדנע שסיל, קוים װןןס מען הערט די װערסער, אבער די שטים הערט ער קלזןר — ס־איז זײן שװעסטערס שטים. און אט שטײט זי שיין םארן שפיגל, פלא־ טערס מיט די לופטיקע שפיצן פון איר קלײר, און דזןס פגים און דאס גאנגע אויםזען אירס איז װי בײ א קלײן מײדעלע. .די זעסטז—זאגט זי װידער שטיל, קױם װאס מען הערס די װער• סער, — םײנע קלײדער זענען דאך װײס געװןןרן איבער אײן נאכט׳... ער שסרעקס אױם די הענט צו איר אין טיפער בענק׳ שאסט, נאר זי גליטשט זיך אװעק װי א שןןטן און איז שוין װײט. ,אין װאלד ארײן, אין װאלד ארײןז — הערט ער איר שטים פון דערװײטן.—דזןרס איז הײנט יום׳גםור!'... ער לויפט איר נאך. און אט איז געװארן םינססער און זײ קומען בײדע אהײם, צום פאטער אין שסוב. ״שא! דער טאסע שלאפס אין שטול, װעל איך דעריבער זיננען שטיל דזןס ליד פון דער מוטער רחל, װי זי באװײנט אירע קינדער׳... זאגט זײן שװעם םער, און זי צעזינגט זיך, און איר שטים איז אזױ ױנג און זיס, און די גאנצע עדה ײדן ענטפערט איר אפ פון די סי■ סענישן סון װאלד מיט א שוידערלעכן, הארצרײסנדיקן געיזןמער,.. לוי הארציג האט זיך אויסגעכאפט פינם חלום און איז אויפגעשפרונגען סונם שטול. דורך דער פארמאכםער טיר האט זיך נאך געלזןזט הערן מיט א זעלטענער קלארקײט די יונגע צארסע שטים, װי זי פארגײט זיך אין א טיף־מרויערדיקער עלעגיע. מ־ססער הארציג האט זיך געריבן די אױגן: װאם זאל דאם באסײטן — שוין זשע א חלום אויף דער װאר ז א װײלע איז ער געשטאנען און געגאפט. דערנאך איז ער צוגענאנגען און פאמעלעך געעפנט די טיר - און דא האס ער דערזען עפעם אזעלכעס, װאס אים האס זיך נישם געגלויבט. אז ער זעט דאס םיט זײנע א יגן: דער קלײנער בניסין שטײט אין מיטן זאל, אקעגן אים שטײען הערי און םעריז ער ציס־ אויס צו זײ די הענט װי אין געבעט, פארגלאצס רי אויגן ארויף און זינגט פאר זײ מיס גרויס געפיל אן אלט באקיזנם ליד, װאס זײן שװעםטער רחל פלעגס אפס זינגען קלײנערה״ט בײם טאסן אין שטוב: שװארץ דער הימל. פינסטער אלע שטערן, קאלטע כםארעס גיםן טריבע סרערןו םײן נשםה װיקלט זיך אין שװארצן, שװערע שסײנער דריקן אויסן הארצן. גרויס םײן אומגליק, כיהאב פאר אים קײן נאםען. װײ, זון ױסף, מײן טרויער-קינד בנימין! ױנגערהײט װער איך פון אײך סארשניטן — װער־זשע װעס אײך, שעםעלעך, איצט היטןז... די קינדער האבן באמערקס, װי דער פאטער שטײט אין כ טיר. דער קלײנער בנימין איז צעמישט געװןרן און האס אם געהאקס דןןס ליד איגנויסן. — סאסעו איך װעל אים אװעקגעבן םײן שליטעלע, װעם ער זיך קאנען שליטלען אױפן שנײ! — און א־ך — איז אויפגעשםרונגען אויך םערי — װעל אים אװעקנעבן מײן גרויסע ליאלקעז — און איך װעל אים אװעקגעבן מײן גרויסע פילקע! — און איך װעל א־ם אװעקגעבן מײן קלײנע פיאנען — און איך װעל אים אװעגעבן מײן רײטװעגעלע: — און איך װעל אים אװעקגעבן... אװעקגעבן... — שאו שא! — האט דער םאסער זיך אנגערופן צו זײ סיס א שםײכל. — אט האט איר אים אין אײן מינוט שוין אװעקגעגעבן אלצדינג, װאם איר סארמאגט! דער קלײנער יתום איז געזעסן צװישן בײדע אויסגע■ לעבטע קינדער א סארװירטער, א סינסטערער, װי א קלײן חיהלע, װאם איז ארײנגעפאלן אין א נעץ. נאר די גרױסע אױגן זײנע הןןבן פון צײט צו צײט העל און װארעם אויפ־ געשטראלט — םים םיםן סרויער און ליכסיקן סארשטאנד. אז די קינדער זענען ארויס, האט םיםיס האיציג גע• ז$גט צו איר םאן: — װי װונדערלעך שײן דןןס קינד איז מיט זײן פינס• םערן פניםל און מ־ס זײנע סיפע שװארצע אויגןו איך קוק אויף אים, און עס װילט זיך מיר אלץ װײנען... נאר פונדעסט• װעגן איז עם אן אוםזין צו סראכטן. אז ער איז דײן שװעס־ טער רחלם קינדו ד דער געדאנק, אז דער קלײנער בניםין איז נישס זי־ן שװעםסעיס קינד. האס נישט געגעבן קײן רו אױך םיסטער הארציגן. ס־איז שוין אװעק א װאך צײס זינס דאס ײנגל איז ארײן צו אים אין הויז, און לוי הארציג האט יעדן טאג אלץ געפרוװט אױספרעגן און אויספארשן דעם קלײנעם יתום װעגן זײן םאדען, װי אזױ זי האט געלעבט, און װי אזוי זי האס זיך געהאלסן די לעצםע צײט םון זײערע װאנדערונגען. נאר עפעס דערגײן איז א־ם נישט געלונגען. װיפל מאל האט ער זיך אװעקגעזעצט אקענן דעם קינד, געקוקט אים לאנג און פײנלעך אין בנים ארײן. געזוכט בײ אים עפעס א שטריך ןןדער א גױנע, װאם זאל האבן אן ענלעכקײט מיס זײן משנחה: דאס חנװדיקע שטרענגע געזיכט םונם קינד האט אים אבער אויסגעזען פרעמד און סארשלאסן, װי פון א װײמער פרעמדער װעלס. בײנאכט, אויפן געלעגער, האבן אים געמאסערט שװערע חלוםות. און דאם געװײן פין דער געשםארבענער שװעסטער האם אים געװעקט פון שלאף אין געװארפן אין קאלסן שוי• דער. דערװײל האט דער קלײנער יתום ױך אנגעהױבן ביס■ לעכװײז צוגעװוינען צים נײעם לעבן בײם פעטער אין אמעריקע, און ןופטםאל, שפילנדיק םיט די קינדער. פלעגס שוין אױך א שםײכל באלײכםן זיץ טרױערדיק־פארסראכם קינדעריש פנימל. אײנםאל, זונטאג איז דאס געװען. האט אינדרױסן גע• רעגנס, און די קינדער האבן זיך פארקליבן אין זאל, אויס־ געבעםן דערלויבעניש בײם פאטער אנצושםעלן דארט םארן קלײ■ נעם בנימין דעס פאנאגראף. מיסטער הארציג איז געזעסן נײ זיך אין קאבינעס אין טיסן שטול. אײנגעהערס זיך דורך דער סארמאכטער טיר צו די װײכע עלעגישע טענער יפון א סרויענשטים, װאס האט ארױםגעזונגען סון דער םאשין, און פלוצים האט ער זיך לעבעדיק סארגעשםעלס זײן שװעססער רזזל, װי ױ םלעגט מײדלװײז, בײם טאטן אין שסוב, זינגען אױף אן אנגעםער שסים זיסע סרױעריקע םאלקס־לידער. דער