Literarishe bleter · 1927-12-09 · 49 (9.12.1927) · p. [Seite]

פערטער יזרגצנג ■רײז 60 גר• סרי׳גױה ס דעצעמבער 1039 דבוננהארזמנ א־קוסםדידםננ 1 װאפשדיפםפאר ילימעראבװדפ■ טןןאטןןראוןקונםמ ידחריל פארקאג 3.קקעצקין,וזארשע צו וער ארבעטו *ום ערשטן םאל סרעט אי*ם עו דער ײדישער װיםנשאפטלעכער אינםסיסוט גו א גרויםער געזעלשאםטלעכער אקציע, גוס ערשטן םזןל װענדט זיך איצט דער ײדישער װיםנשאססלעכער אינסטיטום צו די גרײסע שיכטן םון די ײדישע םןןלקס-םאסן נאך הילף. עס איז זײער א זעלטענע זאך — מען זאל צוערשס אפטון א גרויסע אדבעד און ערשט דערגאך דך װענדן נןןך םיטהילף און שטיצע. דער ײדישער װים. אינםטיטום האט םאר די צװײ יאר ארבעט אויםגעטון דןןס, װןןס ם׳איז נישט אויםגעסון נעװןןרן אין לויף םון צענדליקער יארן. עס זענען אויפגעקליבן געװארן גאנצע אוצרות סונם ײרישן קולטור׳שאפן פאר הינדערטער יןןרן, עס זענען גע• מאכט געװןןרן ןןנהויבן םאר א טעאטער-מווײ םאר עטנןןגראםישע, סילןןלןן■ גישע, עקאנאמיש-םנאטיכסי־שע ארכיװן, עס איז געלײגט געװןןרן דער גרונט־שטײן פאר א ײדישן ביבליןןגראםישן אינםסיטוט, א. אז. װ״ א. אז. װ. עס זענען ארויםגעגעבן געװןןרן און ם׳װערן ארויםגעגעבן א רײ ערנםטע. װיםנשאםטלעכע זאםלביכער (די שריםטן םון די םארשידענע םעקציעם בײם י. װ. א.), אין װעלכע ס׳באםײליקן זיך די װיכטיקסטע םןןרשער און װיםנ■ שאםטלער מיט ערשטיקלאםיקע ארבעטן. דער י. װ. א. הןןס באװיזן םאר דער גאר׳קורצער צײט צוצוציען די נעלערנטע, װןןם זענען לאנגע יןןרן געשטאנען אין דער װײט םון ײדישער װיםנשאםט. א דאנק דעם י. װ. א. איז געװאקםן דער ןןנזען םון ײדישן װןןרם בײ זײטיקע און םרעמדע, און דער דרך-ארץ, דער פארנעם — בײ נןןענסע און אײגענע םאר דעם ײדישן װןןרט, םאר דער ײדישער װיסנשאםט. די זאםלביכער אלײן, װןןם דערשײנען דורך דעם אינםסיטוט, זענען בלי-סםק אנײער גליקלעכער ןןנהויב אין אונזער יונגער מןןדערנער װיסנשאםס, װןןם זאגם צו פיל און װעקט הןןפנונגען און גלויבן. ביזאהער זענען די ײדישע װיםנשאססלער און געלערנטע,—די םןןר• שער אויף די סארשידענע געביטן,—געװען צעשפליטערס, צעריסן. יעדער אײנער הןןט געארבעט אין זײן װינקל, אױף אײגענער אחרױת, ןןן דעם מיטשאםן און מיטארבעט םון די איבעריקע. איצס גײט די קןןןןרדינירונג םון ארבעס, דןןם צוזאמענשאסן אין אײן ריכםונג. םאר אײן ציל. עם - גײט איצט די ערשטע באקאנטשאפט. בארירונג, װןןס װעס זיכער ברענגען םיל נוצן דעם םארװןןרלןןזטן ײדישן װיםנשאסטס־םעלד. באגלײך מיט דער ארבעט סון די יחידים, םון די געלערנסע, גײט אריזיקע ארבעט םון הונדערסער און הונדערטער העלסער, זאםלער אין םארשידענע עקן װעלט. םים אבאזונדערער באגײססערונג און ליבע װערן געזאמלס בלעטלעך און ביכלעך, מעשיות און גלײכװערסלעך, לידער און נןןסן, און דןןס טוען די אלע םרײנט םון ײדישן אינסםיםוט אין ניו־יןןרק אק אין גריצע, אין װארשע און אין כעלם, אין בוענןס־אײרעס און אין ה. ד. נאמצערג זײן לעצט בילד •רןונ<נו9■( וין ןסװןגק, * ■$ר װןכן <*ר זײן ס1יס, דורך מ. קייני•. יןס וילר װקרס ■•רנרוסורס וון ס׳װעס ■1י•- נקהןננקן װקרן •ין לןקןי וין װןרסקתקר ייסקרןסן-סרײן.