Literarishe bleter · 1927-10-07 · 40 (7.10.1927) · p. Seite 795

795 ליסן וןויין נ ל ו 8 ן ו 40 זא <7 י נ כ טעאטער אוז קונסם ״ קײן ײריש ו'*8*ס'ש!וע*טער *ין ױ*רז<ע איז נ*ך *לץ ניסטן *ן עננער קר-ז סין ייסער*סן *ון *רטיסטן ר,*ס *-ננעןרו-ט *ין ױיינע * נ*נקי״ט יפניו רױ*יף ז*סי*ױםקי *ין בערט* ז*סי*ױסקי. ס׳ייזיז נערעדט ױענן דעם י-רישן טע*סער *ין ױענן רי נעםט ז ר-זען, שרר■ רייזען, ש. ררײער, י. ױײס״ ה*ף, ח. יעױיז *. *. .הביסר,, הייבט *ן עי ג*םסר*יירן *ין װיןי דער נ*ריפםער ײרישער קינססיער י■ *י- ייכ*ױסקי *ױ געקיםען קײן ױ*רשע. ער ר.*ט נדעה *-נעי*רדנען *־ן *נ-ין *ויסשטעײננען 6ין זיינע כיירער. *ין דער ערססער ריי — *ין ױ*רשע. ר. ז*םי*ױסקי נים *ין ױיינע *ירי נער- שםײנס ייעסע .**ריזער יעבן• (*עייקס). װ*ס נײש מיט נריים ע-**יג *ין ■*ריז. *ין עיםער *ין ו8י*ר *ין *ין נוד**עשס נעשט*ר״ן דער <נ*ריסםער ייטער*ר-שער קריייקער ייםף קעסלער. ער ד.*ט *רייסגענענן * רײע *•- ה*ניײנגען װענן דער #-*ננו זישער ייסער*סזר *ין *ויך ס*רע6נטיענט *ין משך סין ם־י י*רן יי- סערןר-ש-קריטישע *רטיקיען *ין דער ד*יםיקער *רעסע. .שס*רקע נעסען• *יז * װינטיקער ענין נײ *נ*נםן. *נער סיםנריינן מים נעסען, *יז *ן עױיה. *ט ה*ס סען *נןנסירם ן ני-בו #*רשסעיונג >י• ױןרשעױער עירק מיט *זן שטןרקן נ#=זז -יי נןירענע ק־ס־, *ון *ר-ננענר*קם *ין דער .נ*י- דענער קײט־ ני-עריײ סעשענע, *ייזערנע *ון ניע- כערנע ריננען... רי ילדישע *רט-סםן *ין *סעריקע הןנן ייב *מןי נו זינריקן סים דער ענגײשער נינע *ין נײיכבייםיק דערקיערן זײ זיך *ין נעװןידיקער ייבע בי דער ײדישער נ-נע. *ז> סין ייבע-דער- קלער גג בי וער ײדישער נינע ה*נן מיר *ין .6*ר- װערטס״ םון דער *רסיסטן בייי *דיער. .די יידישע נינע *יז סיר טייער, — שרײבט זי — *ויף דער יידישער ביגע ב-ן א-ך ערבייגן געױןרן אין הןב מײן נןסען זיך נעש**ן. *ן *רסיסט מיז *סך *ינעריענן *ון דורביײון, נוי בײ זיך בי נןשייסן *ין ן *רעסרן סעןטער בו ש*יין״... *. ױןיסשסןט ה*ט *ין * רײ שסעט גע• נעבן רעביסןביע-ןױנטן, *רנוניזירם ויוך וי י.ש.*. *ין װ*ײן. װי סיר דערלו־סן זיך, ױערן *יבט געטירס נ*נץ ערנםנע *ינםערהןנוײננען װעגן ןרנןניזיר- *ין װ*דשע *ין ק*סינסקים-טע*סער * גוםן דרןמן- שישן סע*טער. *רטים — >ין קימענדיקן נימער. מןיי *יקןן טרעס *יבס *רויס *ין * ניי- ער *•ערעטע *ין ״נ* נןםעםסעיד .רײזעיע־. י״י וער סןיער בנביון בוקערמ*; ױײיס *יבט >וי| ױיינע. *ינגינן ױעט *ײננעןרונט ױערן *ן *וים ש'"*ײנג פין בוקעומןנס ביידער *ין ױןרשע רעי• נחםן מײזיל דאר •י־ײבער ארץ״6ןרײן אין ניי׳יןרק הןש ס .רע6נסלאכס *ן אוישרזף נו בײהילמיק זײן זײן דים ארכיװ <ו*בם ייריען װיםנמא#סל6כן א־ינ• םס״סיס. ** ס׳זרסײנס נןרינ ןן אנסן״ןניע ,״ידישע דיבסעימס״, װןס װעס ןנסהןלםן די סאימגאז 6ון אייבעײ 50 ײדיסע דיכסארינס, *י:ײ6:עשסעלס דירן ע. קןרדאן ■** רי -•ןלעסיער •טיםע־ שײערש א**ס איר יום-סונ, דעס 5*טן יןרסןנ סץ א ר דעראיינעז, עם איז דע״פינען ן גרויסער ייבילײ״נוסער 6ון סג זײסן מיס א״סיקלען״ לידער און אינערזיכסן געםריבן- דודר די דםזב־יקע מיםןדעעסער 6ון דער .עס־מע״ עם איז ן הםיק געשיכסע סין ן •־־ןװינץ-עסןס אין די לעעסע עסלעכע יןר: די םרײדן און לײרן, דיר חורבן און אוי6*וי. י*ם נוםער זענען *יגעגענן ם*ל *־לדער 6ון די ןרו*םגעבערס מישןי׳בעטער און או ך װ*כסיקסםע *לל־סוער םון נריםק און 6ןר בריםז. די ,■ןלעסיע־ שסיםע״ הןלס זיך בעיקר ן דןנק דער איבערבענעבנקײס 6ין מ ה. ררןכלע. ס׳איז אינט גע־זן־ן <>4 יןר ז־נס ס׳איז נעסםןרכן אץ עלסער סין 28 *ןר דער העכרעיאער ריכסעי- און סןלער מרדכ* *.י מןנע. י. ד. בעי־קןװ״טע מןכש אי*ס ו רײזע 6ון נױ״יןרק קײן א־ץ־ישראל. ,**י םןריןנ כי קלעיקין איז שײן *ונעסרןסן *ו דעי אײםנןבע םץ קבוט הןרסעס װעיק אץ ײייש אץ ס־סך 6ון קוםענדיקז ין־ װעלן ערשיי־בען ן*10—12 *ענדעי םץ הןסםונם *עםסע װערק. .*•י דער רעדןקסןר םון סןרןנםער סןנ-יײ־שוננ ״*ידישער זשורנןל־ ןנרהס רײנװײן הןלס ן םןר״ סרןנ אץ ליסע־ןס;*6ןרײן װעגן ,״די ײדן אין קן- נןרע*. א־חנן קלםנםן ררוקס *־ױסער זײנע אינסע״ רעםןנסע זכרונית אין רינער .םר־םןרגן״. לענסנס דריקן זײנע *רסיקלען ײעגן ״די ערשסע םןניוליםסן ױיף דע־ ײדישער בןם*. כןזונדערם איז אינסערע• סןגס דער ן־סיקל װעגן דעם םערקװירדיקן השגלה• שרײבער און ע־שסן -ײדישיםש״ י. ם, ייישיץ. אלחנן קלםנסן בושא, — אי*ס שײן ן בן-שבעיס, — איז װערם מ׳זןל װעגן איס דערזײלן. מיר װעלן בקרוכ אין די ״ליט• *ל.״ עס סון. 1קױב דערשײנט מטה נןדירם ו *וך .םעשהלעך ןן מןרןל״ אין קלענקיז־םןרלןג. ■רןם. ■ שניאורםןן 6ןרס אינגיכן ןײיס קײן ןמעריקע אײף עשלעכע חרשיס. מןקסיס גןרקיס .*װישן ניענסשך. (דער המשך םון .^ינדהײם״) װערס אי*ס געזעזס אין קלע*קין״םןרלןג אץ דער איבערזענונג 6ץ א. און ם. זילבורג. יאש^ ם׳ערשײגם?. סעגןלןװיסשעס ן גײ נוך לידער ,לידער 6ון נעכםן״ אץ רי װןרשעװער ליסערןײשע קרײזן װגיש גענרײ*' דער 5 2 יןריקער ױ*ילײ 6ון ױאל פ*#ס*ײםס ליסערןרישע סעסיקײס. ל י ט ע ר א ט ו ר דער לישערןשן״קל ג נײם 6ןרײן 6ון ײדישע ליטערןסן אין זשורנןליםשן אין װן־שע, װןן ן־גןניזירס לויםן בןשלום 6ון לענזץ קןגנרעס ■ון *־*װעלסלעכן ■ע;-6ןר*ן:ר רעם ײרישן ■ען• קלו*, איז שוין בעקומען *ו ן הסגם מיט דעס גױ־ ין־קש־ קי*גץ 6ץ ײרישע שרײבער װעגן ןים 6ון ײדישן ■ען-קלוב דער ןםיניעלער ןרס םין ײריםן ■ען-קלוב װעם זײן אין װילנע. אין װןי־שע אין נױ-יןרק װעלן זײן די 2 גרעשסע!■סײלוננען. אינס זענען שײן קײן שום 6ןרמעלע שסערוננען נישסן, איײ, ןז םען קןן שײן בןסדןכסן דעס ײדישן ■ען״*ע:טער ולס בעשן6;. גרי דורכ*ו6ירן די ן־גןניזןזיןנעלא סןײמן־יסעסן, װעס דער 6ןײ• זינער 6ון ײרישן ליסע־ןםן-קייב, ז. םענן״ןװיסש,!■6|<־ן די רעב קײן װילנע. דער 6ןרשסײער כ6*ן נױ-יןרקער ײדישן ■ען״קלוב איז!■ןסןשו. ■רץ הירשגײן איז אי*ס געקימען 6ין ירץ״ישראל קײן •ןריז, װו ער הןם געהןלםן ן 8ןרסרןג װעגן זײנע נסיעית איבער כינע, איג- דיען און יןיןן. דער לע*םער נומער 6ין גיו.יןרקדר .הןמער״ איז נעױידמעם דעם ליטערןרישן ױבל 6ץ־ם. ןלגין. יין נומער, װןס איז רעדןקשירס סון שכגא עזשסײן, זענען ןרײן ןרםיקלען, לירער לגבור דעם בעל-היוכל. **י פררבי נײדין הןס םן־ענדיקס די אינעד• זע*וננ סון ״זכרונות״ אין .דןם געשעםש 6ון רי ןרסןםןנןיװם״ 6ין כיוקסים גןרקי- די װעייק דער• שײגען כקרוב אין םןי-לןג .*וחות״. ** שלמה רןזגגערג ןרבעס אי*ם יי*ער דער איגערזעגוננ 6ון סםעםןן זשערןמסקי• .דער װעג 6ון זיגד״. דןס נוך װעס דערשײנען אין 6ןרלןנ .*יחות״. אין ,װיןדןמןשגי ליםערןנקיע״ איז גע- װען ן*בעררוקם ןן ןרסיקל 6ון ה ןרלעד װעגן מנחס בןרײשןם .דער גלגוז״. דער .קענערער ןדלער״ הןט *ום נװןנ״ *יק-יןריקן י1בז ןרויסגענענן ן םיעגיעלע ױנילײ״ אײסגןנע—ן םןנומענס לנבײ רעם 20 יןריקן דער״ שײגען םון דער עלסססער און םןרשארײםםסער ײדישער *ײסינג יין קןגןד* םים 6יל ןרטיקלעף םקינן, דערנײלונגען און לידער. אין ניו-יןרק רערשײנען בקרוב די שרי6ם| סון א. לונקי — ״לידער יון אימםרןװיזןניעם (6יר ביכער אין אײן בןנד). א. לונקי איז *יז אי*ס ז*, ער װײניק *ןקןגס אין אײרן■*, זײנע לידער דדדקן זיך אין ןמעריקןנער ייריםע *ײםשר־סםן. אי*ס װעלן םיר הן*ן רי פעגלעכקײם *ו בןןןנען זיך םיםן אײגבןרםיקן םןלןנס 6ון א. לונקי. דער הומןריסם ן. ל. װןל6סןן, װןס 6ןי״ עםנסלעכם אין ניו-־־ןרקער .םן־װערסס״ יעדן זונםיק ,לוססיקע לירער״, לןזס ןרײס ן *יך ליוער א ג. ,דער הןן״. ן״איז ןרויס 6ון דרוק ן *וך .םלןמסןלן״, געזןסלסע לידער 6ונס ױנג״םןרששןרבענעם דיכשער אין ןמעריקע בלרגןרד לואיס. *ום נוך איז *יגע״ נעכן ן 6ןררעוע 6ץ א. לעיעלעס אין ן נןכװןרס פון א. עסעלין