Literarishe bleter · 1927-10-07 · 40 (7.10.1927) · p. Seite 794

40 זא ליטורןריין נלעסער 794 די נאנצן םייט װי נןבליבן >זן!> יײט םין >)ם דעם ם!)ליד#רים־;ש שט־אם. הןלםט םארשטארקן אזנזערן אײןרן פאז־ציעם םין דןײ ־דיש״- קולטוד און שט־אך אין א׳י. פיר הןןםן, אז *ונזעד דיף װעם נע6ינ; דןם װאריםםטן *םקלאננ אין די רייןן םון דןר ״רישןר ארבןטערשאפש םון נ$ר דןר װןלט. צענטרנלע ארבעטער-ה״ש תל-אביב, 5/9 1927. פון צענטראל*ראט פון די פראפעסיאנעלע פארײגען פון די ײדישע ליטע־ ראטן און זשורנאליסטן אין פרילן דןם 16>טן םןםםעםבער 1927 איז ם>)רנןקיםען די ןרשטן זיצ :נ םון צענט־אל־ראט םין די םרןןםןסיאנןלן םארינען #>ן ײרישן ליטע■ .*אשן און זםורנאליםטן אין םוילן, װןלכער איז א־םנן;ליב. נןװןןדן אויםן צוזאםעיםסר םין רןר ײדישער םרעםע אין פוילן (װילנע 12 -13- 14 ױני 1927). סייןנןן סנװןזנד נןװען בלויז די װילנןר םיטגלידןר םון ראם ש. ל. צוטר*ן, דן קאםלאנןז־יטש טשוה ש*לוט, חײם לעװין און א. י נייזדזןנסקי. םיאןז באשל*סן נןװ*־ן אױםן ם*־של*נ םון ם. שאלים *םלװנן דאם קאנםםלטװרן זיך םון ראט צוליבן םןלן םון דל פיטנלידער םון ראט םון ביאליםטאק >.ון לארז און באננוננען זיך םארלייםיק םיטן װײלן א םעקדןםאי. אלם אזעל5ע- װןרט אײנשטים ק אויםגעװײלט א י• נראדזןנםקי. 2) איויםרוםן די םיםנלירןר םון ראט םון ביאליםםאק און לאדז אזן דאן אױסװײלן א םדעוידױם. 3) םארלײגן לעטבןרנ, לובלין א ן גראדנע אויםװיללן 2 םיטנלי■ דער אין ראם לויםן באשלום םו; צוזאםענםאד. 4) דעלןנירן אץ װארשע 2 םיטנלידןר םון ראט פון װילנ או; צו 1 מיטנליד םון די איבןריקע שטןט. כדי צונוםצזרןדן זיך װןנן אנטײל םון װארשןװער םארײן אין ראט אויף די 8 ערםןי, װאם *יז א־ם א־בערנןלאזם געװארן לולטן באשלום םון צוזאטןנםאד■ 5) די װילנןר םיטגלידער םון ,־אט באטראכםן זיך םארלוים־ק אלם ארנאניזיר״ארנאן. 6) איבערגןבן חײם לןװלנען און א. י. נראדזענכ־ל די םראשא- קאלן און רעזאלוציעם םון צוזאםןנםאר. ברי צונרײםן זײ אױף צו סאיןםנטלןגן. 7) ארויםלינן אן אינםאליקן אםצאל אויף דל םארדנןן םון װיל• .ע. לאדז און ביאליםטאק צו 50 נילדן יעדערן לםובת דעם צ. ר. איז ס10 נילדן אויםן װארשןװןר םאדײן. חוצדןם פוזן 10 םראצ• םון אלע אונםןרנןםוננןן םון די םארײנען און זײערן םיטנלידןר נעהעדן לםוכי. דןם צ. ר. די ם־אװלנץ-צײטוננען, װן כע נײען ארײן אלס קערסע־• שאםט אין צ. ר., װערן אױך געבןטן צו שיקן צו 5 אדןר 10 נילדז לםובת דןם צ. ר. די װא־שןװןי צדטוננען װערן םארםליכטןט אריני צושיקן צו 50 נ לדן. 8) קאםוניקירן אץ דע־ םרןםן װענן דער עדשטער זיצוננ. איר מוזט שויין אבאנירן די ל־־יטערארישע בלעטער אױב איר װילט באקומען די נומערן אן איבעררײם. קאאפעראטיװ ,ביכער״, װארשע ןרשט אננעקוםןן של־ונ=1-עליכבש-בוך פרײז 46 זל. נעפא. פארס>) 2 זל. אדרעם: 2 ,אזאובצאזס^ |*1זטנ€1ו8״ רדיפות קעגן ײדיש אױ ארץײשראל א בריװ אױ דער רעדאקציע ״ליטערארישע בלעטער** צו דער רעדאקציע ״ליטער^רישע בלעטער״• חשוכן חבײם! םיר נןסינען םא־ נויטיק איבערצונןבן רןר עםנםלעכקים דויך אײער ארגאן סאלננדןם: װי באיזוכט, א־ז דא אין ארץ־־שראל א ,נדוד םניני הששה׳, װןלכןר האט זיך נןשטעלט רןם ציל צו באקעטםן אוס יעדן *דײז ם־ט אלע םיטלןן, נישט אםצישטןלן זיך םאר םיזישן נעװאלם־ םאט;, די ײדישן שסראך. אט רי יוננןלײםלןך האבן צוזאט־ן םיש *נ־ דן־ן בידנע־לןכן ױננש־א־נאנייא .יןס װי ,ברית םרוםילדור׳ א. > נ■ שױן נישט א־נםאל נןפרוװם פ*כן א דײ אנשאלן אױף אונזע־ן קלובן און א־בןשער-הים אין יםו, ח־םד,, ירושלים א א. װ. יעדןם םאל האבן זי אבע־ נןק־אגן א גאנץ-היבטן אשניש. װעלכער םלענט זײ או־ף א נעװיפע ציט צוריקהאלכ;. נכלל איזדי א־י-דיקן ארבעטןר-באװענוננ אםילו די םילן אירע, װןלכן זןנען גןשםיטט פרינציניןל קענן ״דיש, אנששײרן און :ןנאט־װ נןששיםש צו אש די בירגןרלןכן נדופקןכ-, דןםטא װארןכןר איז די באצױ.נ םין דער בורזעואזין *ון שאװינים- טישן- אינטןלינענץ צי ז־, דןםטא שטאדקע־ נןבט דאפ בירנערפום זי אונטןר זײן שוץ. ד׳ר באנ־אטשאװ דן־ דירןקםאר םון דןר העברעישןר נים־ אזין ,הרצליה׳, האם אםילו אײנפאל אםן און א־ן דןד ןפנםלןכקײט א1־ף א םיםיננ 6ון .גרוד פי.יני השפה״ נןרוםן צו פירן א אולסראטוננם קאפף רענן ײדיש ביז צו ב-ןכן שויב;, שלאזן קעם די נןלן בירגןר• לעכן ם־עםע, װעלכע װן-ט אננןפידט 6ון ירושײיםןר .דאר הױם׳, .הא-ץ׳ *ירן ד.ע6שיק און םלײביק אן םיט דן־ קאפפאניע. לעצשנס, 3-שן םןםטעפבןר, האט די באראכאװ-יוננט אײננןאר־ דנט אן אװנט אץ דןם א־בןטער הײם. נןװידםעט דןס אינטערנאציא־ נאלן אדבעטן־-ױננט־טאנ ם איז בײגעװןזן זײןר א נרױכער ארבעטןר״ עולם. סלוצים, ניבן זיך א הױב צװײ ױננן לײט, הױבן אן צו שװײןן ,עב־ית׳ אין ניבן א צײכן זײערע טיטהןרםןד, װעלכע זןנןן נעװןן ארנאניזירט און צושס־ײט >.ין לאקאל און ארום אויםן נאס. עס הויבן אן *ליען שש״נןר. סיװע־ן אױםנעבראכן די שױבן, 4 חברלם װן־ן פארװונדןט און עם ב־ןכש או ט א םורארלקןר טוםל. אםת, דן־ אר• בןטײר-עולם האט נדיך נןנעבן זײן נעה,ריקע תםובה דו כוליגאנןם. םןן האט זי ארױםנןשםויםן םון קלוב אין בבבד נןװען װי נעהעריק םיאלז קלאר, אז הן די םאל צײ (בשעת םעשה), הן דןר ביר- גןרלןכןר עולם (אויף פארנן) האבן ניסם נאך צײפ נעםונןן *ארנוי־ שיק צי באסשראפן די כילינאגןם, נאר *ארקןדם, *אקטיש האט םען זײ נעגןבן א ײשר־בוח. טיר װענרן זיר דורך אײך, חברים, צו דער עפנטלןכקײט םי■ א בקשה אויפצוהויבן א גדו םן םראםןסט־קאפסאנין קןנן די רדלסות אויף ײריש אין א׳•, קענן די שןנדלעכע פרוװן צו פארשטאםן דאם םויל די א־בעטןר, קענן דער אונטן־דריקוננ פון ײדיש. דאם איז נאך אבעד װ־ניק םיר פארלאננןן און םור האבן רןכש צו פארלאננןן פון ידישן ארבןפער פין וןױ נאנצןר װעלט זײ זאל אונז קיםןן צו הייף טיט פאזיפיװן םאטן. זײ זאלן אונז הןלפן צו פאר ששארקן די פאזיציןם פון דער ײדושןר קולטור אין שסראך אין א״י. אין א׳י איז דא א ישוכ פון 160 םויזנט ײדן. פון זײ א ײדיבן ארבןטןװשאםט, װןלכן צײלט איבןר 30 טױזנט םאן. איבןר 8 טױזנט םאן ארכןשן־ נעםינןן זיך אױ6ן לאנד, אין די קאלאניעם און א־ן די אװעעטןר-זיורשכאםט;. סיאיז װיכטיק צו שאםן אלן באדיננוננןן םאר דןם קולטיװעלן או־פספיג און קלאםן-באװזספזײן פזן די ארבעטער־ טאס;. ןס אױ נױטיק אנצוםי־ן א נדו־םע אין ב־ײםן םיכטןםאםישן קולטיר־און אויפקלןרוננכ־שעטיקיט. ןם זענען נויםיק ביכער, צײטוננען ביבליאטעקן, לןזןיזאלן. קלוצן, אװנט־קירםן, םןאכראלישן טעטיקײט א. א. װ. דו ־דיסע א־בןטערשאפט פון נאר דער װןלם האט שײן בא, װיזן אירן קןננזײםיקן נעםילן פון םאלידאריטןט. איבןדאל קופען ד, יוישן ארבעםער אינן די אנדערן צו הילף. איבעװאל העלםן זי בא- זונדע־ס שטארק צו שםידן דעס נעכײנזאםען קילטור־בלי־זײן. א״י איז *) די װענדיננ 6ץ .ארנעסער-היים- אין א׳י איז נענעשן דא מיס רעד. ^יע־רים.