Literarishe bleter · 1927-09-23 · 38 (23.9.1927) · p. Seite 751

751 ליפזװוי^ן נלװזו 38 זא כ ד א ב י קו טעאטער אױ קונסם די *רםעם אין דעם רינער .נײעם ײדיען סע**אר- איז אין §ילן נ§ננ. ם׳װארן נאםאנם *יע הננית, אין דעם 17-טן םאיסעםנער װזוט ם*ר- קימען די ע&ענינג *ינם נײעם םעי*ן. די הײסט• *נ#ירער *ין טע*םער יענען אליהי שםײן;6ין דער דר*מ*םישעד *■טײייננ) אין שיםה קיטנער ן6ין דער פײיק*יישער ע*םעדיע—*•ערעםע נלע־י) ו• דעם נײעם ײדישן טע*טער װערס געע6נם * דר*מ*■ סישע םסידיע., 400 די •װילנער• אין לעםנערג ה*נן אויסנע• םירס *סיי דים*װם .דער יינגער מין יײן םרייער• אין של1ם-עיינפס .שװער ני זײן ן ײד׳• ם גײם אינפ ןן אינםענםיװע *רנעט אינעד ה. יײװיקס .דער נ1יס״. די סיעםע װעס *ויסנעםירס װערן אין *קט*נער• נ*ך ,ס1ניה דע־ מייניקער״ ה*ס ןד*לף ז*םי*װםקי נענעני *ין װיינע ה. אינםענם .די נײםסער׳, *רער װי ער רי6ם עם ןן ,6*ר דעם 6*םערם זינד׳. אין סר*נן—די סיעסע .דער װיינער נעי-הניתל״ *ין פןרק *רנשסײן. ,■■י דער סןװיססער װי*לענםשעייסס גדייה זןיעםקי, װ*ס װ1ינם די לענסע עסיענע י*ר *ין ניו-י*רק, הןם ם*רענדיקט * עיך .װעים-נןרימסע ײדישע םיזיקער׳, װןם דערשײנם אינגינן אין עננ- ייש. *1יף דעם *וך ה*ט נ. זןיעםקי נעןרנעט עסלענע יןר. נ. זןיעסקי ה*ס ײ לעעטע יןדן 6*ר- 6ןםם עםיענע קןמסןזיניעם. , *■ד יעקב, סרעגער הןס *ינערנענענן דןם *ויםשייסיענע רענם 6ין •וי66ירן זײן דרןמע .נםי1ן'—װן• װערם *יעס געשסייט מים ערםןיג דורך דער ,װילנער סריעע׳ *ין יעמנערג-דעם *ינסערנןעיןנןלן רעסערסוןר-נױרן םס. רענםיענן *ין װןרשע. ■■ך ם'*יז נעקימען נו6*רן קײן ניי-יןרק דער נןװיסטער רעזשיסער נןרים ניןנןלין, װןס איז *רןסנענרןנט נעװןרן קײן *מעדיקע דירך מןריס שװןרץ *1י6נוסירן *דגיקע אײר**עישע ■יעםן. 400 דער ײדישער װײסריםיענדישער טעןטער נרײם זיך אינם *1יסנו6ירן •קרונ ן דרןמןסישע •ןעמע סון א. קישנירןװ ,הירש יעקערם״ און דוד נערנעיסןנס .*יינן *ין אונסן״ (> דדןסןסישע נןןרנעסונג ■ין דער ננקןנסער ערנ״יינג .דער םוינער״). ■■ דןנערשסןנ דעס צ1-םן סענםעמנער *יז *ין יןקןל סין װןרשעװער ייסער*טן-ס*רײן 6*ר■ נעקימען דער *ײעריענער *■שײד 8ון דער *דטיסםין לידין ■ןםןנק*. עם זענען געקימען ניס נןנקעם ו ס5—60 ליסערןטן, *רטיסין *ון קינםטלער. עס זענען *רויםגעסרןטן מים רעדעס װענן י■ ■*טןנק* אין װענן דעס ײדישן סעןסער נ. קוריינםקי, ד׳ר מ. װײנערם, י. נןזשיק, מןרק *רנשטױן, נחמן םײזיי, ש. יןנדוי, װ. װײנסרוינ, ש. מענרעיסןן, ם. קיסניס, הערםןן *ישער, י• ק*ג*ן, איחנן נײס- י'1 *ין סיך ר*װיטש. יױ־* ■ןטןנקו ה*ס נעענס- סערם *1יף ײ נןנריסיננען. *ין *געסיםיענער שסימוננ הןט סען סןרנרןנט ניז אינדערורי. יעי• נחםן פײזיל הויס זיך סינף יןר, *יז עם נןר ן דןנק דער ענערגיע און אינערגעגעננקײם 6ון דעם ש*יין ןנער עריענן סוער ה• י. דרןני*, װןם ש6ײס נײ דער *ײםיננ 6ין ןנהוינ ןן *ין סרןנט אין איר *רײן זײן .יײנ *ין יע*ן״. םיר װינסשן דער זי■ סוננ ארינת-ימים. 4447 דורך דער ניו-יןרקער .6רײהײם■ איז ער• שינען * אילימסרירםער זןמיעוך .יענין-וינןס׳/ רעדןקסירם דורך שננא עסשסיין. דער זןמיניך נ*ש, סײם 6ין 6 סײלן: נײם ן6ענעס קנר, ניןנרןוישע שסרינן, נןרןקסער-ניידער, די ירישה, *וי6ן שסור- מישן װענ *ון קןלענדןר 8ון יענינס יענן. -עאא די נוקןרעשטער קײטיר-םעדערןניע ה*ס נעסײערם דעס סז-םז יןדעײם נןכן םוים סינס ײרישן קויסיר-סיער סתתיהי *רירמןן, װעלנער הןט ניזןםען מים י. נןטןשןנסקי, י• גרןסער *ר1יס- נענענן *ין י*ס• דעס ח1דש-זשירנ*י .יינס• *ון דעס .ה*סער- *ין נרןיי*. מיס רעדעס װענן ײ 6*רדינםםן 6ון פ. •רירסון זענען *רויסנעסרןטן י. גרןסער *ין ד״ר ש. ניקי. ,ן*י'ישעיהו *■ינעל הןט *ינערגעזענס יןרד נײרןנס .קין׳ *1יף ײדיש. וי *ינערזעניננ װעס דערשײנען *ין * װ*רשעװער 6*רי*נ. *ין ,סןמענס״ הןנן זיך *נגעהוינן נו דריקן רי .זנר1נ1ת 6ין מןקם נןרר1י״, ***רנעט נוס דרוק לזיס ז״נע ■ערזענלעגע דערנײיוננען *ין נןםינן דירך זײן סר1י ונגן נןרדוי. .■■ די .נײע *ןיקם-נײסיננ״ *ין װןרשע הןס דעס 16-סן סעוסעמנער נינעגענן * ס<עניעיע נײיןנע װענן דער ײדישער שיי .*ין קןסף ס*ר אונזער שוי, נים ןנהוינ יערניןר 1927—1928״ פיס * ד״ *קסועיע *רםיקיען װעגן ײדישן שוי• װעזן. *ין רינער .*ריסןרנן״ דריקס *יחנן קלמנסןן זײער אינטערעסןנסע זכר1נ1ת װענן די *םןייקע םשניליס אין שרײנער. יענםנס הןם ער ■*רעסנסלענם זײנע זנד1נ1ת *ינער משה *הרן שןנקעס, דער םחנר 6ין .דער ײרישער ע־נ-*םח־. יין *ײניקע *ײסיננען זענען *•נעדריקם ר**ענזיעס װענן דעס *װײסן ניך ,ײדיש םעןטער׳ װןס *יז דערשינען *ין קיע*קין-**רל*ג. שי1מ ןש *יז נעקיםען קײן •1יין, װי *י הןס נרעה *ו 8*ר1יענגען, װי ער זןנ■, * יענגערע *ײם. שוין יװד*י *ים, *ז שי1• *ש זןי זיך *ײנשמןנען *ין דעם ײרישן ייסערןסיר־װןגן *ין ■1יין. 700 יעקנ סינמ*ן, גןך ן םןרנרענגען * ג יןר *ין *רץ-ישראי, *יז נעקיםען * הײם, *ין דער ײײשער הײם. .א■־ *ין קיע*קין-**רי*ג *יז *■נעדריקט רער *װ״סער עןנד זנדונות .*ין גיהינוס״ ■ין ד׳ר יעקב ניגןדסקי• רער ערשםזר *ןנד יין .שסורם״ *יז רערשינען *יריק סיס * יןר. ז4₪ די םעג רערשײנם ד. סשןרניס נוך .משוחה• נרןניק׳ *ץ ווייןג נ. קיעעקין. ליטעראטור 400 רער םורלונ נ. קלענקין נים די סעג ארויס די ע־שטע דרײ בענרער 6ין נריך גיןזסןגם װירק: .*ינס ר*ד״, *ויף .*ן אינזי״ (רןמ*1> *י1 ,אויף די םעידער 6ין דזשארדזשאװ*,. ניײנ*ייסיק װערן געזע*ס נןך *װיי נענדער ,סןר־ סונקיס נןלד״ *ין .שװ*רץ א1יף װײם׳, װןס װעין דערשײנען ניז נײ-יןר. די סינף נענדער הןיםן 1 120 דרוק-*1יגן, זיי נעמען *רײן *ין זיך *1יסער נןװעין *ין קלענערע דעיעײליננען, ״ייך *ײ״ ניקע רןםןנען, װןס *. ניןזמןן הןט יע*סגס *ננע- שרינן. 8יי 6ין די ז*כן דערשײנען *ין בוך-6*רם *ימ ערשםן םןל- 4X7 די נייע *ויםלןנע סון מענדעיעם װערק, װןס 8*רי*ג .פענדעלע״ (נ• *ענסרןל״) הןס ■*רנענומען, װערם נעדרוקס. זען בענדער זענען שוין 6*רם-ק. די גןנזע א1יסנ*בע װעם םןרםיק װערן אץ עםיןנע װןכן *רום. דער בונד ,מעש1ת װענן םענרעיען *ין מענדעיעס *ריװ׳ װעם הויםן * 800 זײםן םים זײער * רײכן ם*סער־*י.?4₪ דער װןרשעװער .װעיס-שוױני׳ הןם *יינ- נעןרונם *ן *נקעסע *װישן זײנע יעזער װענן וער יירישער ןרםןגר*6יע. די *לגעמיינע *ןי ענס6ערס 6 64. 8ין זײ הן*ן זיך *ר1יסנעז*נס 6ןר דער *לטער ןרסןנר*6יע (די *יסעריקע .ה׳, די שסוסע ,ע״, נע, 6יר *. *. װ.) — 426 יײענער, 6*ר דער נײער ןרסןנר*6יע (ווי די ,יים. בי.״ *ון 8יי *נדערע *ייםוננען) — 220. — *ין דעם סך-הנל *רםיקי מענן די ועײיסןסן 6ין דער *נ, קעםע װערס *. *. נעזןנט *ין .װעיס-ש*יני״, ךן .דנר רעזייםןס סון דער *נקעסע, *6ייו *ז1י װי ער *יז *י*ם *1יסנע6*ין, דןרף זיין ■*ר די ני- נער־ס*ריעגער * געניגנדער נרינד װייניקסםנס *י רעװידירן זייער מײנינג *ין *1יך *ון זײער זיימ דירכעיסירן *י *נקעסי, *ײ יױ יינער*י*ײגן, *י די נײע *רםןגרןויע שןרט נישס זײער 6*רש*ריי- םוגנ״. — די .י ם. בי.' הןבן בדעה *יינ*יןרדנען *ן *נקעסע װעגן דער יידישער *יסןנר*6יע. מיר זענען פער װי זינער, *ז די רעזויסןםן 8ין *ינזער *נקעסע װעין זײן *נדערע. 400 דער *וקןנסער ײדישער דינסער 6ין *םע- ריקע *וריס *1יערנ*ך *יז נעקיפען קײן װןרשע• *. *ויערנןך הןס *י*ם נןזוכס נעסןרןניע, *רץ- ישר*י *ון רוםי*נד. — *ין װ*רשע *ןרנרעננם *. *1יערב*ך *דניקע םענ. *ין די קיפענדיקע נימערן װעין פיר נרעננען נײע יידער 6ין *. א1יערמ*ך *ין *װך ן נעשסרעך פיםן דינסער װענן *מערי• קןנער?ידישער ליםערןסײ *י1 *יױ װעגן זײנע *ײנדריקן *ינער *רץ-ישר*י *ין ריסי*נד 400 זרובני, װןס *יז געװען *־[ שייחות 8ין דער *. י. ש. ן. *ין *רנענסינע, נרןזיליען, *יז נוריקגעקוסען. *ין קימענדיקן ניםער װעין פיר נענן * שפיעס פים ח׳ זרונני װענן דער ײרישער קויםור-ןרנעם *ין יענע װײםע יענדער. דעס 18-סן סעוסעמנער *יז געװןרן סינף יןר זינם ס׳הןט ןנגעהויגן עי דערשײנען רי ערשסע ײדישע נײםיננ *ין •ןלעסיע .■ןיעסיער שסיפע״. םיאינעריק ני רערנײין פים װי6יל פי *וז ןנ- שסרעמיננ ״יז *ןרנינרן רןס *רויזנענן * ײרישע וײסוננ *ין שרןתינץ. *1ינ די .*ןיעסיער ששי*ע'