Literarishe bleter · 1927-08-12 · 32 (12.8.1927) · p. Seite 616

32 זא ליטערארישע בלעטער 616 פעטער אלטענבערגס יררשדה און באגעגענישן, װעלכע ער האט דאן מיט זעלסענער קינםט געשילדערט אין זײנע בארימטע םקיגן. אױף א יעדער םון די דערמאנטע פאםאגראפיעם זענען פאראן אױפשריפטן סון אלסענ• בערגם האנט, אין װעלכע ער דריקט אױס זײן מאמענטאלע שטימונג און באצױנג בו דער באטרעפנדער פערזאן. און דןןס איז פאר אים זײער כאראקםעריסטיש אין אנטפלעקם סאר דעם בושױער דעם בארימטן אלטענבערג שבעל־פה. די דאזיקע ״ירושה׳*, װעלכע איז אין זײנערבײט אריבער אין רשות פון אלסענבערגס ברידער, איז איבט, נאכן טויט פונם ברודער. עפנטלעך אויסגעשטעלט געװארן און אזוי״ארום איז אויך פאר ביײטערע שיכטן געגעבן געװארן די מעגלעכ• קײט צו באװונדערן די זעלטענע אריגינאליסעם םין פעסער אלסענבערג. שוין דאס ערשטע בילדל. װאם מיר זעען, אנסדעקם םאר אונז א סוד, װאם איז ביז יעצט בלויז געװען װײניק באקאנט, נעמלעך. אז א ל ט ע נ ב ע ר ג איז בלויז געװען זײן פ ס ע װ• ד א נ י ם. און געהײסן האט ער װירקלעך ריכארד ע נ ג ל ע נ• ד ע ר, א זון פון א יחוסדיקער װינער ײ ד י ש ע ר משפחה, װאם האט אין דער יוגנט שטודירט מעדיבין און איז שפע• טער, אין דער עלטער פון ,35 יאר דורך א ,בוסאל׳ ״געװןןרך א דיכטער. װי אזוי דאם האט זיך אפגעשפילט דערבײלס אל• טענבערג גופא אין זײן סקיבע: ,אזוי בין איך געװארך; דןןרט שילדערט ער װי די באקאנטע װינער שריפטשםעלער שניב• לער, האפמאנסטאל און אנדערע זענען אויסםערקזאם געװןןרן אויף זײן אופן פון שרײבן, װי קארל קרױם האס זײנע ערש• טע סקיבן געשיקט קײן בערלין בו ס. פישער, װעלכער איז אזױ ארום געװארן זײן שטענדיקער פארלעגער ,און װןןם בין איך געװארךז פרעגט אלטענבערג בום סוף, בדי זיך טאקע דערויף אלײן בו ענטפערן: — ,א שנארעת־ יא, אלטענבערג איז זײן גאנץ לעבן געבליבן א שנארער, װאס האט פון פארשידענע פערזאנען באקומען א קבבה, ןןבער גלאט גענומען הלואות, כדי זײ קײנמןןל נישט בו^באבאלן. ער איז געװען א שנארער םון יענעם זעלטענעם און\אײדעלן מין׳ װאם אפילו ז־יער שנארען פארמאגט אײגענעם סטיל און גרױס• ארטיקן פארנעם. װי געזאגט. איז דער נאמען אלטענבערג בלױז געװען זײן פםעװדאניםן אינם יאר 1880 האט ער געװײלט אין דעם קלײנעם ארטשאפט אלסענבערג (אין עםטרײך) און זיך דארט, װי זײן שטײגער, פארליבט אין דעם פערבניאריקן םײ• דעלע בערטא לעכנער, װעלכע די שטוב-מענשן האבן גערוםן מיט דעם נאמען פ ע ט ע ר. אט אזוי איז אנטשטאנען דער בארימטער דיכסער-נאמען, אז מען האט שפעטער בכלל נישס א טראכט געטון, בי ה$ט ער נאך אניאנדערן, אנ־אײגענעם נא• מען. דאם מײדעלע אבער אויף דער םזןסאגראםיע — אלסעג• בערגס פראטאטיפ, איז א שײנע ברונעטקע, אונסערן גלעזער■ נעם שײבל ליגט אפגעשניטן אײנע םון אירע שײנע האר־לןןקן— ,בום אײביקן זכרון׳!... אין װין זענען אלסענבערגם ,יתוםות״ א שם־דבר! אונםער ,יתומות׳ פארשטײט מען יענע מײדלעך און םרויען, װאם זע• נען בו אים נ$ענט געשטאנען און אים פארלײכסערט זײנע לעבטע שמערבפולע םינוטן: ארטיסטקעס, טאנבערקעם, גימנא• זיסטקעם, בױרא־מײדלעך און אפילו געװײנלעכע גאםן־םײדלעך. י• ט י ג ע ר די ױרשים פון פעטער אלטענבערג האבן נישט געהאט איבער װאס זיך צו אמפערן. װײל די גאנבע ירושה זײנע איז באשטאנען פון א צענדליק מאנוסקריפטן. פאטאגראפיעס פון פרױען און מ״דלעך. הילבערנע סאנדאלן, אין װעלכע ער פלעגט מיט די נאקעסע פים ארומלױפן איבער די װינער גאסן, קאלירטע. געקראסעװעטע העמדער. שטעקנס, שטיקלעך בל־י־ פעדער וכדומה. אטא־דאס איז איבערגעבליבן נאכן טויט פונם אײנזאמען און קראנקן דיכטער. נאכדעם װי מיהאט אים ארויס־ געטראגן פונם בוידעם־שטיבל פון א װינער האסעל, כדי אים מקבר״ צו זי־ן אין אן ערן־קבר פון דער װינער געמײנדע. נאך הײנט. נ־ין יאר נאך אלטענבערגס טויט, װערט דער נומער 33 פונם היגן ,גראבן־האטעל׳, מחמת פיעטעט בום גרויםן נפטר, ק־ינעם נישט פארדינגען. אלטענבערג גופא האט די װענט פון זײן קל־ינעם בימער. װי ער האט געװוינט א משך פון פיל יארן, מיט גרוים ליב־ שאפט אויםגעצירט מיט פארשידענע פאטאגראפיעס פון פרויען און מײדלעך. מיט װעלכע ער האט זיך באגעגנט אין זײן לעבן, פון יונגע און עלסערע. אבער מערנםםנס־ילס פון יונגע—אנ• געהויבן פון גאנץ קלי־נינקע מ־ידעלעך. אין דערמאנטן צימער אין האסעל האבן זיך אויך אפגעשפילט פיל פין די סבענעס