Literarishe bleter · 1927-08-05 · 31 (5.8.1927) · p. [Seite]

פערטער ♦ןןרגאנג פרײז ס5 גר• פרײטיה 5׳. א1יגוסט דבוננהאריעזפ ף-ץ^ךףך ■— א־יװסםדיו־םגי!—' י״ 1 װאכנשדיפםםאד 9זי־פעראבװר 1■ פארהאג ב.קילעצק*ן,װאו־ש(^ ©;יאטקדאוןקונםמ די ״רעװיזיע״ פון פרצעם גרויסקײט און פרצעם פארנעכם אין דער ײדישער ל־^יטעראטור גחפן מייזיד־1 / ווארשע װאדנ־ט געשװינד מיט פלערלײ םתם׳געדאנקען, ער ציס ײן מויל בלישםשענדיקע אםאריזמען־לענטעס, רופט ארױם װײםע טײבן און גיפטיקע שלאנגען,—און דאס אלץ איז בײ אים נישט געבונדן מיטן ממשותדיקן לעבן, מיט קאנקרעטער װירקי לעכקײט. ער װארפטי א שנעלן אויבערפלעכלעכן בליק, ער קערס אים אהין און בוריק. און װײכט םון קאנקרעטע נעמען םון דיכטער און װערק. נעמען, זעט איר, איז שוין מחײב צו קלארקײס. בײ אים איז עפעס א מין .האקוס־פןןקוס׳*־ ער רירט ןןן א געדאנק און שפרינגט םון אים תיכף אפ, ער זשאנגלירט אן אויםהער מיט זײן סלינק־פליםיקער מײסטערהאםסער שפראך, מיט זײנע װערטלדיקע װערטער אין אנהויב פונם ארסיקל, זןןגט משה גראם, אגב, ארײן דער מןןדערנער ײדישער ליטעראטור. און דערבײ װײזט ער ארויס א שפאר ביםל ביסול און א ספעביעלן געםיל און ליבע צו פײניקן... ״די גײסטיקע נע־ונדיקײט סון דער ײדישער ליטעראטור — זאגט מ. נראס — בװישן די גרויסע אידעישע מיםפאר■ שטענדנישן פון דער לעבטער - עפאכע, איר אינערלעכע םארלוירנקײט בװישן אלערלײ אריגינעלע באנאליסעטן, װאס הןןבן זיך אויסגעםטראיעט מיט נײער בײזער מרה שחורה און איבערגעשרןןקן מיט זײערע מינןןריעס דאס רײנע דיכ■ טערישע געםיל, נישס געלןןזט קומען די ליטעראטור בו זיך, בו איר אײגענעם י<> שעפערישן װילן א. אז. װ.״. ם׳קןןן, םארשטײט זיך, סאדלען דעם ןןדער יענעם דיכ• סער םאר זײן םארלוירנקײט, םאר זײן פובן זיך אין סרעםדע םעדערן, םאר ןןנהענגען אויף זיך געבןןרגטע גלעקלעך׳—ןןגעי םתם אװעקמאכן די גאנבע ײדישע ליטעראטור סון דער לעב• טער עפןןכע׳ אין ארויםצװינגען אויף איר עפעס א נײזע אין דער ײדישער 1 אין זײנע ארטיקלען .װער איז שולדיק: *די ליטעראסור, בי די קריטיקז״—א מין ענספער אויף ישראל שטערנם ארסיקל ״קרוינען בום קאפ םון דער ײדישער קריטיק•—האט משה גרןןס בינו־לבינו געכאפט און אראפגעריסן די קרוין םון פרבעס קאפ. ״א רעװיזיע םון פרבעס פארנעם ליטעראםור—האלט גראם—איז די היסטא־ רישע אויפגאבע פון דער מאדערנער קריטיק״. און דערװײל ביז יענער גרוי• םער ״רעװיזיע׳־, מאכט ער בורעכט פרבן און זײן שאםן װי אויף א שטאנד■ געריכט: קורץ. גיך און שארף. אײגנםלעך װאלט מען געקאנס ןןגװענדן בו גראסן גוםא זײנע אײגענע װערטער, װאס ער ברענגט אין אזא שםע, בנוגע בו די .אינסעליגענםישע נודניקעם און בלל־ליטעראטוערם׳, װעלכע האבן ״משיג געװען די אלע בל ביקע פעליעםאניםטישע אײנםאלן, װאם פרץ האם געהאס סאר זײערטװעגן׳; אײגנט■ לעך װאלט מען גראסן געקענט שמײסן מיט די פאמסלעם־ריטער, װאס ער האט בוגעגרײט מיט אזא םולער האנט םאר די ״גײססיקע בװישנהענדלער, װןןם האבן זיך באנובט מיט פרבעס שאםונגען נישט װי אוממיטלבארע קאנסומענטן, םאר זײער אײגענעם גענוס װעגן, נאר װי םפעקו■ לאנטן, םאר יענעמם װעגן׳. און — װעל שטארקע, שטארקע בולהכעים געםילןז משה גרןןס אין זײנע ארטיקלען איז אן אמתער קונבנ• מאכער (װןןם פרץ. ליבער גרןןס, האט אזױ גלענבנד און אזוי קינסטלעריש געשילדערט),—ער װײזט גאר סײנע קונבןו ער דוד!רן^&ן; (װ זײן מינסםן יןרנײס) גזגנײכנם מון 9. ••םםערנסק סןסקװזנ איך צוגעבן — מיט