Literarishe bleter · 1927-07-29 · 30 (29.7.1927) · p. Seite 591

ליטערארישע בלעטער ס3 זא 5 91 כ ר א ב י 17 םעאטער אוז קובסמ קײן *דארעע איז געקיםזן זו6ןרן דעי• ב*ק*נםער ײדיםזנר ארםיםש ר. זאסלאװםקי. ז־־י 6ןרם ן■ 6ון ד*נעט קײן װילנא. װעלן םיר סאקע אין װא-שע ביםם ײכה זײן 1י זאן רי חםובע ײדישז כעאטער בעםט םון ןסעריקע? זײ םיזן סאקע נאר שי־לן אין ■ײןןװינץ׳ אין אין רא-שז-נישם? װאלס א6םר דער א-ם*םםי' 'סאריין געשא6ן עיעס א םענלעכקײ^ אז באראםאװ״ זאסלאװםקי. םאסאדקא זא*ן געבן אילניקע א1י.4ם-יסן אין װארסע! .**י אין נאברליםק איז געגריברעס געויא-ן א ײדישע שיל 6אר מא״ערײ. ם׳זענען דע־־־ײל אױםגענורען נעװןרן 30 שילער. ■רן6 אײנשסײן איז א ססארקער ן:העבגער סין קינן. ער האלם סין די לעכעדיקע בילרער, רוײל .זײ ב־ע.בען שײנקײס דער גרױםער מןםע ■ין דער מעבםשהײם״ װןם 6ירט אן אײנזײסיק אין ןן אי־נ״ טןניק לעבן״. אױף ןן ןװנש לנב1ד .הבימה״ 6ןר זײער ןי6ןרן סין אמעייקע הןס ש. נינער 1. געוןגם״ ןז די .יבימח* איז ן שסיק ײדישע קילםור, װןם איז אלעמען םײער אין ליב. ער װײם נישם םןרװןם דןם איז אזײ, נן- די ײדישיםסן בןטרןכסן די .הביםה״ םןר א םײל 6ין זײער קויטור. לס>ף הןש ש. ניגע- בעזןנס: אין אמעריקע הןט די .הבימה- נישם ביײז גום געשםילם, נןר אײך גיט ןשנעשיילס״ ןבדערע ־זןנן נעםןכט ערבער.., .*■י• אין װןרשעװער קןפינםקי-סעןטער גײם נןך ןלץ די!■ערעסע ,אידעלעס בר-מנוה* םיס אײכ קןו■ נראש. דער נענסראלער רראמאםישער קרײז (רע״ זשי משה װײדע) הןס בעגענן אין װענברןװ לםובת דער געז. ןװנסיקירסן 2 םעןפער-6ןרשסעליגבען: ש. ןשס .שגירל ■ערל״ אין א. װײםערס .דער שסימער״. ** סיש דער .הגימה• קײן אײרןיע זעגען םיסגע6ןרן 6ןלבבדיקע ןרסיםסן: י. ח. רןװינא, א. םעסקין, ב. סשעמערינסקי, נ. 6ײדלןנד, ש. 6-יד- קין, י. רוגינשסלין, נח װיניאר, ש. נריק, ד״ ד׳עג- דלער, ם. לױגיסש, ח. ■יריאװן, אלישבע םןקטן־ן• װיץ, הנינה נןװינסקי, א. װיניאר, בן חײם, א. װןר״ שאװער, א. בןרןסץ, 1. אםית סשעםשיק, ממיסה יידילעװ סש, י. בערםאבאװ, תשר ראנינס, ח. אײ• רעלמןן, ח. ■ידיאית. ,■■י דער םןסקװעד ײדישעי- קאמער-שעאטער סין א. גראנןװסקי װעם אין קימענדיקן װיגםער- סעזןן ארויםםרעםן אין םשך 6ין עםלעכע װןכן אין כערלין. דןס סעאשער װעס אויםםירן 10 ייעסעס, 1 אנר, שלוס עליכמס *200,000״ גןלי6אדנם ,כשיםמןכעדין־ יין אײך ,סרוןרעק־. דןם טעןםער װעס אײך נענן גןסס-שסילן אין לײאניג, נרעםלױ שרןנק8ירס׳ װץ, ■רןג, נידאםעסם אין ■אריז. קײן נױ-יןרק װעם רןם סעןסער ןרײסזןרן מסיגשא ערשם אין סעוסעמכער 1928. רעי־• :חםן סײזיל די נײע ■ןרװןלםיגג 6ין ײ ןליײלישע ײדישע זשירנןליססן, װןס איז אריםגעקליכן בעװןרן אײסן װילנער *ידאםענ6ןר, שװײגם דערװײל. װען װעלן בעשטעלס װערן די ערשםע 6עםסע סרים? מאקסיס גןרקיס דעדעײליגג .א װסער• דע-שײנ■ רי סעג אין םןרלןג םין ש גןלד6ןרב, װןרשע. ש. ביבער גיט די סעב ארויס א נרןשיר ,דער קריזים 6 נם ײדישן ■ןליסישן גערןנק״. ** א. סזעריקןװער הןס געלײענם א 6ןרסרןנ אין װאי-שעװער ליםעראסן׳סאי־ײן װעבן דעם ײדישן וײסנשזססלדכן יינסס־־סיס אין װעבן דער ם-עםע״ אײסשםעייגג אין קעלן. אינם ,דער האשער• איז!■געדריקס אן ארסיקל םין מ. ןלגץ װענן י. יע־־עלעס (װענן זײן *לןנירינם״, *ױנגהןרבםס״, ,רןנדאס״ און שלמה םולכו״). ס׳איז דערשינען דער נימ. 2 ,בױלעסען 6ין דער ײרישער קילםיר״זעלנםם6ארװןלטונג אץ עסםי־• די ■וילישע .װיארןמןשזי ליסעייאזהי״ הןם איבערגעדרוקס 6ין רי ,לים בלעםער״ דעם ענס6ער םון קארןל איזשיבןתסקי אײף רער אנקעסע װעגן נןכל״איײז. דער אינסעי-װױ סים קארןל איזשיקןװםקי, װןס איז נעװען אין 6אר״לענםן ניםער .ליס. נל״. איז איבערגעזענט אין .נןש ■שעגלןנד״. װי ש. װיניער שרײנס אץ װילנער .סןנ״ הןלם ד״ר ם. י זןלקינד נײם װײםערדיקן ןרו ס* נעכן דעם תלםוד אײף ײדיש. װי באװוסם איז נוריק מים עסלעכע יןר ארײס ,נרכות״ אויף ייײש אײף װײסער װערס אײך געברןכם דער ןריגינעלער סעקסם. ם׳זענען אינם דערשינען ■רןבע״בײננס 6ין .סדר זרעיס־ אין *דיש אץ קרןקעװער .נןװי רזיענניק״ דריקס זיך אין ■ױלישער איבערוענובג שלום ןש■ ״זינד•. ■ןנסעליעמןן רןשאנןװס רןשןן םונב לעגן 6ון דער אינסעליגענץ אין םןװיעס רוסלןנד .דער לינע״אלןנסער״ דרוקם זיך אין ײדישער איבערזע״ נונב אין ביןליכםןקער .דןס בײע לעגן״. ** ם. דןניעל, דער םחבר 6ין ן רײ גרעסערע דערנײלוגנען אין רןםנוןרכןגד, גים ןרײם בקרוב אץ ״שול און בוך״ ן דערנײלונג ,אוי6ן שװעל/ א קאסיסל סון דער רערנײלונג .•!■יאװע סאננס״ איז!■בעררוקס אין םןםקװער יע*עם״. ם׳אח שײן געװןרן ןזן םץ ,םןדע״. יעדע ■ןר חדשים *ילײבן ן סעדער *י די־ .נןזלעכער* 8ון ײדיש אין זען ני דער *נםש״ לענס נןך. הןס װי *יקערמןן אין נױ-יןרקער #מרײער ארבײםער״שסימע״ רן נישס לןנג נעקרעכנם אײ&ן בורל 6ון ײדיש. אי*ס קומס אץ א. ש.״ י. סואםאן מיס ן1 ארםיקלז *האלס די ײדישע שארןך װירקלעך נײם אונסערגײן?״ ** יןלעםיער שסיםע״ (בריםק) קלןגט זיך, ײאם ער הײם אח נ־שש ארײן אין קרן6ס דער כאשליס םזנס שסןס״ראט אננירוםן א נאס אץ כריסק א. נ. •ין ■רץ. לימעראטור נרוך גלןזםןן איז ןריבערגעסןרן אײף ן לענגערע *ױם קײן װילנע, װו ער װעס, אגב, זיך 6ןרנעמען םיס דעם *וגרײםן די בענדער *ים דרוק אין 6*רלאג *. קלעעקין. איץ דאר נןענסער *ײם װעלן דערשײנען ײײ בענדער: .אײף ןן אינזל״ (װןם איז געגןנגען װי ן ■רעםיע *ו די .ליס. *לעסער״), #אעס רןד״ (נןװעלן) און ״אײף ײ 6עלדער םון דזןשרזשיװא* (נןװע־ ן) יונזערע ײדישע גנבים זעגען גאגץ ליםע. -אי,,־•• ןיי די סענ נאבנכעם שלוס אזיס כרו״ דערס שסינ און געיןזם אזא מץ *עס״: .*יבער שלום אשם *רודער: נעמס אינז נישם 6אריכל און אנםשילדיקס סאר דעם שסיקל ארבעס. םיר דארפז דןך אײך לענן. גריםס של1ם אשן—יעם קענער 8ין נאש-נרןס. אונסערגעשרייכן מןםקע גנב״. דער בערדיטשעװער רב, װןלס געםיבען אויף די ננביס א זכית—#ײדישע גגביםי אםילי בעת ן גבבה־־בעדעב. קען זײ װעגן ליםעראסיר;״ ** ז. סענאלןװיסשעס א ביך נןװעלז .װןם אײנער חלוםס״ דערשײנס די םענ אין בזשאזא* 6*רל*נ. אין *יך גײען *רײן א רײ נײע נאװעל•. איגס זעלבן 6*רל*נ זענען *רײם עםלעכע כעניער 6ון ז. םעבאלןוײסש אץ א נײער אײסלאנע י** זלםן רײזענס *לעקסיקןן 6ין דער ײדישער ליםערןסור, ■רעסע און •ילןלןגיע״ *װײסער באנד׳ דער״ײנם די םעב. דער ערעםקר באנד .לעקסיקןן־ .נײע׳ זײער נוס• ** *ין ק*װעי דערשײנם זינם עםלעכז װןבן * דעפןקר*סיש ייםער*ריש װןבנבי*ס .קזװיער עסיםע״. *— ס׳עיז דערשינען *ין 1זש*ז*־**רי*ג דןםען ר*י*נס .םיקעי *נדזשעי*־, יידיש י. ר*ין**רט .**י ם׳דערסײנם *ינניכן די דר*םע 6ין ד*ר י. נ. ״סײננערג .דער װענ 8ון ■יין׳. סדענעס םון דער ריםיעגדישער רעװןיוייע, ײדיש י. ר**ןי*רם• .■■ד **ריןנ בזשןזן סרעס זו *רויסגונעבן *ין ײדיש .העלדן *ין מורסירער םין סןייןייזם״,— םןנןגר**יעס *ין כ*ר*קסעריססיקעם סון די װיכ• סיקזסע רעװןיוזיןנערע *ערזעניעכקײען, 1ינוי6- געססעלם דורך * רײ שריסםעסעלער• די *ויסגןעע װעס ה*יםן עװיי *ענרער. ס׳װעין *רײן העכער 50 סןנןנר**יעס. .■*י ה. י ײ װ י ק ןרבעס *יזס *ויף * דרוסע .הירם יעקערם״• *ין םינסקער שײ 4ין ײדישעד ססענן• גרןסיע *יז *ןרגעקומען דער ערשטער *רויםיןז סץ ײדישע ססענןנרוםיסםן. ס׳הןבן נעענדיקס 22 שייער• זײ זענען די ערשםע ײדישע סםענ*נר**יססן *ין רןסנרוסיןנד. ״**• *ין .*רײהײם״ *יז *•נעררוקס * גרעםערע דערעױיוננ *זן דוד נערגעיסןן ,ם*סכ*םיע•. ״■*• דער ײדישער םסידענםן״6*רײן *ין ביןיי• סםןק ה*ם נ*שי*סן זין דעקיןרירן *יס סיסנייד סין .*רײנס סינם ײדישן װיםנש*6םיעכן *ינסםיסים״ *ין חוישיעך *רײנסרןנן דע■ מיסנייד-**1*י וין 5 ניידן.- שװןרדע יידישע װורשעװער קהיר., נעם זיך *רן• * בײש*יי *ין די כיןייססןקער םםידענסן!