Literarishe bleter · 1927-07-22 · 29 (22.7.1927) · p. Seite 567

ליטערזורישע נלעט ער 19 זא 5 67 7! הלאטער אוז קונסט 7*4 די דאסק-וער ״הבימר״ אױ זיריקגעקיםען סון אמעריקעג קײן אי רןסע, *:*נעיילן/ייק *ין נ*י״ יןיק עםלעכע אײם־־םן מים נ. גמח ברארז, װעל־■ כע םרעסן עי ני מ#כן דןרס זן סשידיע• די טדײע הןט גדעה עי מארבלײנן א לעננערע עײס אין בערלין. װי זי װעט ןןנהײבן * אינסענם־װע ארבעש 6ין עיגרײסן א רײ נײז א('*66יריננען. רער ב*קאנסזר ײר*שער מןלער אבעל יאן הן*ז אינם אן אױםשטעלונג אין בריםעל. דעי *יטיסה ר־שא סיסזןן ד.לי*ס ןן ני גאםשי־אלירן אין נריםעל. ד*י מאסקײע־ ײדיסער קאמער״סעאטער הײבם אןסינם 6י*םן ױלי זײנע גאםםרןןלן אץאדעס, דערנאך כארקאײ,?יעװ. דער ױיגסער*סעז$ן װעם זיך אנהײבן דעכ 25*טן העיסעמבער מים ליאא רעז־ ניקס .דעד אױססשאנד•. די באנעבסע יוננע סעננערין מרימל דײ״ כעס (סין מילנע>, װעלכע איז אלי6נעשראשן מיש בר1יס ערסאלג אין װארמע, לאדז, םארס אינם *רוי־ קײן לעשלאנד, סינלןנד נאין עסםלאנז/ װי ז• איז אײננעלאק געװןרן דירך א קן:*ערס-*ױרא. א םײל ארטיםסן םון קאםינסקים אסערעטן- שעאםער אין װארסע האגן אנגעהױנן *י גאכשרן- לירן אין װילנע. 7*4 אין װילנער ■וילישן סעאםער װעיט אינם נעשאילס *נסקיס .דכזק״ אין איויליש. אינערזעזויננ אין רעזשי — םארק ארנשסײן. ד־ נםיעה 6ין דעם דירעקטאר 6ינס קאמער- סעאסער אין םאסקװע א. גראנןװסקי קײן אויסלאנד איז 6ארבינדן מיס די אינסערהאנדלינגען, װאס עס װערן געםירס מיטן סעאםער װעגן א טירנע אינער אײראיע אין אנלעריקע. אינם .אזאזעל־י״םראנראס, װאס ניס א־נס גאסשראלן אין לעסנערנ, זענען א^ײן אײניקע נײע נימערן: #נ1לפ׳נאלאדעי, א .סארעדאנ א1יף דער ■רןיײגץ* א. א װ. 7*4 אין חררש אויגיסט װעט אין אםסעגדע (בע״גיע) 6ארק*מען איגםע־ץ •ראסעקסאראס 6ין דער בעלגישער קעניגין א גרויםע אויסשסעליננ םין דער סראנזויזישער מאלערײ> ײ ^דער אויסשסעלינג איז גװישן אנוערע א1יך אײננעלאין געװארן דער נאװיססער ײרישער מאלער מאנע קאץ, װעלכער װעס א1יםשמעלן זײגע ,ײרישע םיאן סין ■1ילן״. ** די סעג דעדשײנס אין קלעאקץ-מארלאג דאם *װײטע *יך 6ון קװארסל-זשירגאל .ײדיש סעא• סער/ רעד. ד־ר ם. װײכערם. אין *יך גײם ארײן אן ארבעס סי־ן בח ■רילינקי װעגן אן אײגהייסלעכער ײדישע א1יםשאראך אויף רער *ינע, דער הםשך אין א. םײסלבויםס ססודיע װעבן .נאםיראליזם אין קאנ- װענניאנאליזם אץ טעאהער״ (רי כיאדערנע סעאסער- ריכםונגען), א, אאהאנדלינג 6ון נחםן םײזיל ,■רץ אין דאס ײדישע סעאטער/ דעד סיף 6ין י. לױגא מירםקים ארבעס װעגן .סעאסער אין הײגטיקן ריס״ לאנר״ י. *. װי ייי• נחמן םייזיל ר א ב י א גרדיסע ראלע אין דער ײדישער געשיכסע נבלל און א־ן דער אברװיקלוננ סון דער ײרישער קולםור גס־ם. די ײדיש־װעלםלעכע םכיבה נעםס ארום םײלן סין יענע א״ע שיכטן 6ין ײדישן 6אלק, מאש מען רו6ם אן .די ײרישע םאלקס־מאםע־. יי שי־אד אין אש דער סכיבה איז ײדיש. איר קילכיר איז די םאדע־נע ײדישע קילסיר״ א א. װ. אין רעװעל איז דעם 3־סן ױלי אארגזקימען די 4־סע םעםיע 6ינם ײדישן קילםוריראס אין עסש׳ לאנד. זינט עסלעכע װאכן ערשײנס אץ לינק אן .אימאיהענניקע דעסאקראסישע נײםשריםם ,װאלינער גערא:ק״. די נײםשריאס זענט זיך, אנכ״ סיס א בײעם שרינום. ס״װערס אלגעגענן 6*ל א-ם 6אר קול״ סור״פ־אגן. אין עסלעכע נימעין גײם אן ארסיקל 6ין ל. אלינקי װענן ײרישן װיסנשאםסלעכן אינםםיסיס.?*4 דער עלסערן־קאםיםעס ב־יב װילנער ײרישן טעכנ־קום האס זיך נזײענדם מיס אן אי־יסרוף ני יער ײדישער כאסעלקעריננ װעגן שטינן רעם סזכ• ביקים, װעלכער האס ש1ץ ביז אינט אר1יםגעלאזס אינעד היניערס ײדישע סעכניקער. .דער ײדישער סעכניקים איז דער אײנניקער םאר גןגץ ■1ילן, אין זאםלען מיסלען מוז זײן א געמיינזאםע אקניע םינם נאננן לאנד״. רער אדרעס סונם ײדיען סעכײקים: ,סח11^\ ,שו^יזשו!^ תז11>11חו1סש1 .1>ץ2 18 8>1ח0|11ו1ס? .^\ ■*# מ. קילנאיס ■אעמע .בזניע אין כערע א1י6ן שליאך״ (געדריקס אין ״נוקונסש״, ױני״ניםערן) ערשיינם איגניכן אין םארלאב .סאמאר״ װילנע. עו* די ײדישע שיל״ארגאניזאניע אין ■1ילן האס באקוםען אן אײנלאדינב םון אינסעיינאדיאנאלן דער# ניוגגם״נױרא אין זשענעװע אנםײלנינעמען אין רער א1יסשסעלונג 6זן קינדעיי״ארכעס/ װעלכע תערט ארבאניזןרס אין לאקארנא, *שעת דעם אינסערנאניא• נאלן •עדאגאגישן האננרעס, דאם בױרא 6ין רער ײדישער שול״ארבאניזאניע א־ז שיין נוגעסראסן ני רי נײםיקע ניגרײטונגען. עס װערן סאײאויסגעזען עקסאאנאסן סון וזארשע, װילגע, לאדז אין ניאליס״ טאק. עם װערן א1יך גע6ירט אינשערהאנילונגען װעגן אן אנםײל סין ײד. שול״ארגאניזאניע אין רעם קאנ״ גרעם דורך א םנעניעלן דעלעגאס. ** 6ון ױני אן האס א:געה1י*ן נו דערשײנען א־ן *וענאם אײרעם א רעװאלוניאנער״מארקם׳ססישער .כיידעש״זשירנאל״ #גײ מעלפ/ רעדאגירט ס״ן א קאלעביע. נװישן *ניערן איז דארט אסנעדריקט א שאראער ארס־קל װעגן די .װאישעװער שרי8סן״ — ״אונםערגאנג׳. ** ם׳אח אינס געװארן 15 יןי זינס ס׳איז *אנאננען זעלבססםארד דער סאלאנסאילער העברע״ אישער שרי6ששםעלער י. ל. ■וסם (כן-ישראל). אין ,עתיבים״ איז!•נעדריקס אן ארסיקל װענן רעם סראגיש״אימנעקימענעס *ן״ישראל. אין יילי״גיפעד 6ין גױ״יארקער #דער הא״ מער״ איז א*געדרוקס א גרױסער *רםיקל 6ין י. ד. בערקאװיסש. אן ענםסער נ. שסי6ן 8אר זײן ארנױקל װענן של1ם-עליכם״*וך. דער ארםיקל 6ין י. ד. גער״ קאװיסש איז רײך סיס אינסערעםאנסע *אמערקיננען ■ין כאדאקסעריססיק״שטריכן ** סיאיז דערשיגען דע• נים. 2 ,ביילעסען 6ון דעי יײיסער קויסיר-זעלבססואיװאלםוננ יין עסס ״, כ ל י ס ע ר א ט ד ר מי של1ס אש דאס געזאגס א מיסארבעסער 6ון א נײסונג, האם ער כדעה זײבע אײבדריקן װעגן ארץ״ישראל איײגגעכן אין זלין היכסא-ישן ראמאן מיםן גאמען .דער מזבח־. דער ראמאן װעט הא^פן אײניקע סײלן, *ין װעלכע ס־װעס נעשילדערס װערן דאס ײדיזע לענץ אץ די לענםז נענדליקעד יארן אין 6ארשידענע לעניער. יײן םײל םמם ראמאן װעט זײן געװײמעס דעם אידעאליזסאין ארץ״יסראל. ׳׳**. ס׳איז דערשינען דער סינ8םער״ נאנד 8ין דעם העגרעישן ,רשימ1ת״—זאמלביכער 6אר דערי״ נערוננען, עסנאגרא6יע און סאלק^אר. נװישן אנדעךן זענען אץ כוך ארײן זכר״נית סין אזזד״העם, 8. םינ״ קאװםקי, אין א1יך אײניקע כריװ 6ין מענדעלע ם1*ם. אחד״העם, י. ל. ■*ץ א. אנד. ל1יסן חשכין. מאס דער נױ-*ארקער .תדזאר״ םאכט, זעגען אין *סעריקע רא 110 העגרעישע שרי6ששסעלער. 36 *רסיקל-שרײבער, 23 קריסיקער׳ 18 נאװעליסםן, 12 דיכסער, 10 װיםנשאשסלער א, אז. װ., 6יץ זײ זענען 65*־הז:רעישע לערע״, 18— ײדישע זשזרנאליססן, 7-פעדיקער. ■■ דער רעדאקסןר סון :ױ״יארקער ״טאנ״ ס. דינגאל האש סארגראכס עסלעבע סעג אין װארשע. ער האס באזיכם די רעדאקנ־ע .לים. בלעסער״ 6ין װארשע איז ס. דינבאל *■בעסארן קײן ראסנסארכאנר׳ װי עד װעם פארברעננען עסלעכע װאכן. 7*4 אין כארקאװ איז בעשסארנן דער קילםיר״ םיער אין זשירנאליסס חײס אכרהם םינקעל. זלין ם1ים האס אר1יסגערי8ן א םרױער אין די כארקאװער ײדישע קרײזן. ס׳ררוקן זיך און ס׳דערשײנען כסדי די װײסערריקע העםםן םון נ. *יכארינם .םעאריע סינם היםסארישן סא^נריאליזם״, ײריש שרה לערמאן. 7*4 קארל ק1יססקיס ביך ,אנםשסײינג 6ין קריססנסים״ װערס איבערגעזענם דירך שרה לער״ מאן און ס׳װעס דערשײנען אין סארלאג 8ין מ. יערוכםזאן. *ניםין רעםלער, דער םחבר םון דעס ראסאן ״אױף אלםער ערד/ *רנעס אינס א1יף א גװײסן ברױסן ראמאן א. נ. -ײ לעב״סעג6ץ *ערםרירמאן/ װאס װעם שילדערן דאם ײדישע לעבן אין די לענםע יארן. דעד רעדאקםאר פין דער נױ״יארקער ײדי- שער סאנ״נײםיננ .מארגן״זשירנאל״, יעקב 6ישמאן, אח אינם געקיםען קײן אײראסע יױף עסלעכע װאכן. די .נײע 6אלקסנײסוננ״ 6ירם אײן 8ינםנײ יעדן םרײםיק א .״ליסערא-ור-זייט• *ונ1י6געשםעלם דירך מלך ראװיסש. 7*4 אץ ניו״יארק אין דער נענײדע 6*ן דעם #של1ס״עליכם״6אלקם״אמסםיםוס״ וענען *ארגעקיפען די ײנונגען 8ין דעם יערלעכן נוזאםענ6אר 6ין די שלום״עליכם״שולן אץ אמעריקע. ם׳זעבען געקוםען 94 דעלעגאםן, ■ארשסײער 6ין שולן און 6רױען״ קליבן. *װישן אנדעדע א*ז אנגענוםען בעװארן 6אל' ננײקע דעזאלוניע: #די נײע?ידישע שיל איז נײסיק און םעגלעך געװארן א דאנק דער ײדישער װעלס״ לעכער סביפה, װעלכע אח א1י6געקיסען אץ די יענסע נענרליק יןר און װעלכע איז געװןרן דער ׳*רייטנןרער *ח, װןם אים איז בןשערם *ו שאילן