Literarishe bleter · 1927-07-08 · 27 (8.7.1927) · p. Seite 514

27 זא ליסערארישע נלעסער 514 ןר הץם םיר געזןוגס! ןס ה;ס *יר די רײד: (אין םרערן שםיקן זי.) .חברפע, ד*כס זיך, ןן איר זענם די קןםירערין. ב-ים *סרעכזנען הןןב איך £ןרנעסן *ײך גז ם*נען ס*ר עמײ םרןםװײען עזם נ§ן און §זן נןןן א־ן װןישע, ניס םיר <ז די 40 נרןןשן...* נ*ר דןןס איז נןך ג*רנישס, םילא דןןס איז סערוענלעך. ןנער דןס װןרס, דאס װןרס, װ*ם איר נרענגט. דןס לענעדיקע װןרס. ןסס איז עס אייםגעדרןשן אין ןלם און םיר הןגן עס נײ א־יך ש1ין ןליין עען םןל נעלעזן• װןם זןלן םיר םון, ןז סיר הן<ן ןז1י §יל גײס און ןזן גוסן זכרין. און ן!ס איז דןס לענעריקע װןרס ןזן, װןס םיר האבן עס ש1ין §ון ןן ןנדערן נעהערס ןדער נןר <ײ ןן אגדערן געלײנס. און ן!ס כינרס זיך נישס ן װןרס <ו ן װןרם 6ץ דעם, װןם איר רעדס. װןס זןלן פיר סון פיס אונזער זכיוןז װאס זןלן םיר םון, ןז פיר הןנן איס!ןרסז כוס ע&עס, סוס עועס חב־־ים, שן)ס ןן ןרנןניזןגיע, קןנםרןלירס אײנער ד*ם ןנדערן. װןרום ןזיםם װעס וון דעם לענעדיקן קןנסןקס אין בןרירונג סין שרײנער און לעזער <װןם חבר רןװייש הןס דןס ןםןל ןז1י שסןרק נעריםט.) װערן 1 קו־ ריקןםור און ן סוםםע ורןזע. אײך <ו שןדן אין *ינז <ום גי1יםן און םי6ן <ער. קײו קןנקרעסע ע<ה ברענגען םיר סןקע אײגנם• לעך א1יך נישם. ן ין חביםע. ןז םיר הןבן נישם קײן קןנ• קו עםע ע<ה1 נײן חבי, םיר הןבן נישם ןסגערעדם ן קןנקיע• סע עבה, אײדער םיר הןבן ןס דעם בריװ געשריבן• םיר דןכס זיך, הביסע, ןז םיר הןבן ש1ין ןלץ געזןגסו ין ןלץ געזןנס■ — בוליב דער שסעסער שעה שיקן םיר דעם דעלעגןס סון די שולן און שול־ענינים דירעקס <ו דער שול־ןרגןניזןעיע• פ־ר קענען לײדער דעם זיבעםן דעלענןם ש1ין פער נישם א1ים• הערן, הגם םיר װײםן, ןז ער הןס אונז װןם װיכסיקעס <י זןגן. נאר ער איז דער אײנביקער, װןם תןס ןן ןרגןניזןביע, װןם הערם א1יס זײנע סענ1ת און דעריבער קענען םיר אים פיס ן רויק הןרץ שיקן ןהין. און דןס לעבםע װןרס א־ן דער דןזיקער דענןסע איו דןם דןזיקן .דעלענןםן-*וזןםענםאר*, װעל איך םיר ערל1יבן אין ן װןך ןדער אין <װײ װאנן ןרום• — םיר זענען געקוםען זןלנענװײם. ן חבר, און ן חבי־םע• ם־ר נןזוכן ס־ןיןרניןנעל די רעפערןםן און םיר םװן זיך פראסןרביןנעל ן־ויסזןגן... הןס נישם קײן סןריבל, װען םיר װעלן רעדן װןרם אץ װןרם דןם זעלבע. םיר זענען סײ װי מנכיס אײנער *ו דעם ןנדערנס רײד. םיר גײען *ו יעדער סןרלעזונג און *ו יעדן רעוערןם, װןס ברעננס אונז ן לעבעדיק ילןרס 6ון אײך, סון דעד גר1יםער שסןס, סון דעם *ענםער םון אונזערע חל1ם1ת. אין װעלכע שעה םען זןל אינז נישש א1י6װעקן בײ-נןכס, און װען םען זןל אונז נישש ןסשטעלן נײ סןנ, זענען םיר גרײם *י קוםען און <ו הערן ן.לענעדיק װן־ם*, װי םיר רו6ן דןס. װײל אונזער גארן איז נר1יס און אונזער <ענקשן6ס אױ גר1יס און סיר זענען יידישע קינדער (םיר זענען נישם קײן שןװיניםםן). און די ערד אונסער אונזערע 6ים 6ילן פיר נישם, װןם זןלן םיר סץ, ןז םיר 6ילן זי סןרם נישס• םיר גןרן *ו דער ברײסער װעלם, װייל אונז אױ אוםעסיק און סקוםשנע. דערינער בא• העוסן םיר זיך אץ אײן רעוערענסן. םיר בןםרןצםן אײך װי דעלעגןםן סון דער גרויםער װעלם, װי הערןלדן 6ון דער װעלס. דעריבער שםעלן םיר אייך בלערלײ סרןגן. װײל אונז דןכס זיך, ןז א1יף דער גר1יסער װעלם װײסס םען אלץ אין איר זענם אװדאי און אװדאי ד• ןלץ־װײסער. דעריבער לןכס <ישס ס*ן אונז, װען איר נןקוםס ןםןל ן *עסעלע מים ן(ורן■ גע: זןנס אונז הבר ןז1י ןדער ןז1י, *י א־ז דן ן גןס ןדער נישםז םיר די דעלענןסן ןס ן דן װעלן אײן ןזן סרןגע נישם שםעלן, װןרום םיר זענען ש1ין בןװוםסזיניקע און װײסן, ןז ןזן 6ר*נע איז נישם *ו סןרענסיערן, נןר די ייננערע װײסן דןם נןך נישם, אין זײ ששעלן אײך ין ןזא סרןגע. ןבער םיר זענען נישם *וורידן םים אײן. םיר אנסוישן זיך ןן אײך. םיד װילן, ןז איר זןלם םיס אײערע רײד 6*רל*סן דןם גר1י• םע װײסיענדיקע לןך אין אינזער הןרץ אין איר צעיאםרעם עם ן6ם וןך םער. ואיצס רעדס די דעלעגןםקע *לײן). ןם ערשס נישס לןננ אױ נעװעזן נײ אונז אין שסעםל ן רע6ע רענם, םיר הןבן איס *לץ בןבןלס, װי עם איז געװעזן ןס• גערעדס און םיס נענקשןסם הןנן םיר אים בןנלײס <ו דער נןן. און א ך הןנ איס גענעבן אסילו ן בלובם א1יך און איך הןב אים געקישם אין ד• א1יגן *רײן. און װײםם איר, װןס י באבעל־פריז אין 1927? װעמען קוימט דער פאר ליטעראטור גןרקי איז *לץ נןך דער אײנציקער אין דער רוםישער ליםערןסור און אששר נישס נןר אין דער רוסישער. ער איז גרויםער דיכסער אין גר1יסער םענםש גלײכצײסיק. ם־ם דער א״נענער סרישקײס און ז*6סיקײס װי אין דער סריםסער ױננס, איז ער א1יך איצם אץ זײנע ײערק, זײ• ענדיק קרןנק און ןלס. די עלסער הןס א־ס נל1ױ ווגעגענן דעם גר1יםן יש־ב־הדןת 6ילןזן6ישן נליק, םײססערש*6ס און סשטות• זײנע לעבסע שןסונגען װי ,קיגדהײם/ ,<װישן םענםשן׳ ,םײנע אוניװערםיסעסן*, דיעלן ןרסןםןנןװיך״ *. *נד•—זע• נען װעלם״װערק. נןרקין קוםם <װײ םןל דער סדיז, אי *לם דיכסער, אי *לס סןרשסרײםער סון הוםןנױס און 6רירן. װײל *לע מערק י. י. זינגער א1יף דעד סרןנע, סןר װעלק װערק דןרף םען נעבן דעם נןנעל־סריז, אױ שװער צי ענס6ערן• ל1ים םײן םײנוננ, דןרף פען נישס נעבן דעם שרײבער ן סדיז סןר * װ ע ר ק• נןר סןר זײן ג * נ * ע ר ל סערארישער סעםיקײם. װען םען זןל נעםען, לםשל, ןזעלכע נר1יסע דיכםער װי של1ם-עליכם און סרץ און 6רעגן פאד װעלכע װערק םען װןלם זײ נעז*ר6ם געבן ן סייז, װןלם געװען שװער *ו ענסםערן. *נדערש איז װען םען ש**ם ןס וײער ג ן נ * ע דיכסערישע שןשיננ. יסון ןזן ששןנדסינקם גענוםען, םײן איך, ןז דער נןבעל• זײו קיםש םןקםיס גןרקי,