Literarishe bleter · 1927-07-08 · 27 (8.7.1927) · p. [Seite]

םערטער יארגאנג פרײז 50 גרןןשן פרײטיק *־טער ױלי 27<ן 1?חםזןדאריפזע .רזדויל א־־?וסםדירםגי װאכנשדיפט פאד דיטעראביוד טןןאפומרארןקונםט פארהאג ^קקעעקין,וזארשע סקולפטאר נחדם אראבסאן װעגן זײז שאפן ארן װעגן זײו נםיעה. אין ראסן־רוסלאנד הןןט דערןידעבױטאנט נ. ארןינסןןן געזיויגן אויף זיך די אויםמערק• זאםקײט םון דער קריטיק. דער דאזיקער .ערשטער ארויסםןןר״ הןןס דעם ײנגן קינסטלער געבראכט א םױרירױ: די םארװאלטינג פון אט דער קונםט-גאלעריע הןןט אים אײנגעלאדן אין דער זשורי םאר םארטײלן אויםצײכנוגגען םאר שײנער קונםט. נאך גרעסער איז געװען דער ערפןןלג םון ײנגן סקולסטאר בעת דער גרויםער אויסשםעלונג אין פאריז אין 1900. דאן איז ער באשןןנקען געװןןרן םאר דעם בעסטן םקולפטןןסװערק מיט א גןןלדענעם םעדאל. ס׳הויבט זיך אן ארןןנסןןנם םרוכטבארע טעטיקײט און זײן פאפ לאריטעט אין דער פראנבוי• זישער קינםסלעסװעלט. םון יןןר בו יאר װאקסט זײן רום, יעדעס נײע װערק םארשאםט ארןןנסאנען א גרעםערן נןןםען און אזיך זײן םאטעריעלער מבב םארבעסערט זיו• אין יןןר 1901 װערט ארןןנ־ סןןן אײננעלאדן קײן האאג, װו ער הןןס געהעםערט די ברןןנז• בױםסן םון די סירער םון טראני־ סילװאנישע םלחםה: בןןטא, דע• װעט און דעלארעי. איבט געםי• נען זיך די דאזיקע װערק אין מוזעאום םון פרעטןןריע(אםריקע). אין דעפזזלבן יאר םןןזירט םאר ארןןנםןןנען דער גאון םון יאס• נאיא פןןליאנא, גראף לעװ טאלסטאי, װעלכער האס אײנגעלאדן דעם קינסטלער אין זײן גוס ארײן. בםשך םון 2 װןןכן האט אראנ• סאן געפאכס טאלםםאיס 80 בײכנוננען און ג בראנז־בױסטן. הײגם געסינען זיך די שאםונגען אין די םוזעאוםס םון םאםקװע און אץ אײניקע בײםונגען איז געװען א קורבע ידיעה, אז נחום אראנסאן, דער נאװוסטער סקולפטןןר, איז אדורכנעםארן לאדזש אזיף זײן בוריקדײזע םון םןןװיעט־רוסלאנד קײן פאריז. פונקט אזוי באשײדן, װי ארןןנסןןן איז אין זײן שאםן און אץ זײן פריװאסן לעבן, אזוי נא• שײדן איז געװען די נןןטיץ װעגן זײן נסיעה, הגם זעלםן-װען רירט זיך ארוים דער קינםטלער םון זײן הײם-שטןןס פאריז, װו ער לעבט שוין (א פרןןדוקטיװ״קינםט• לעריש לעבן) 36 יאר. נחום ארןןנסןןן הןןט דורכ• געפאכס זײער א רײך לעבן. גע• בוירן אין דעם רוסישן שםעסעלע קרעםלאװקע אץ יןןר 1874 בײ רײכע, אינסעליגענסע עלטערן, געלערגט אין חדר ביז 13 יןןר. שוין אויף דער חדר־באנק הןןס זיך בײ דעם ײגגל דערװעקט א חשק בום בײכענען אץבו קנעםן םענשעלעך םון לײם. בו 18 יןןר הןןס ער זיך ארויסגעריםן םון דער הײם. ער װיל ןןנקופען אין דער פארױער קונסס־אקאדעםיע, ןןבער ס׳הןןס אים געםעלט די קלײנע םוםע, װןןם סען הןןס גע. דאדפס אײנבןןלן אץ דער אקא• דעםיע. ארןןנםןןן, ןןבער, הןןם אומ• ערמידלעך געארבעט אויף בײן אץ מארםןןר, און ענדלעך דך דערװארט אויף דער באלױגונג םאר די גויםן, װןןם ער הןןט געהאט. אין 1896 הןןם ארןןנסןןו בום ערשםן םןןל אויםגעשטעלס זײגע װערק אץ אײנעם םון די גרױסע קונסט-םאלאנען אין פאריז. םץ בװישן די 6000 עקספןן• נאיץ, װןןם הןןבן זיך געםינען אויף דער דןןדקער אויסשטעלונג, נחזם ןרןבםןן גײ ינד #ינזזרז