Literarishe bleter · 1927-07-01 · 26 (1.7.1927) · p. [Seite]

פערטער יזזרגאוג?פרײז גראשץ פרײטיה 1*טער ירלי ד2מ1 דםסהאו־ייפזע יזייריד א־קוסםדירטני װאכנשדיפמ פאד?יטעראטוד טעאטעדאוןקונםט ^קקעעקין,וזארש<< פאריקאג װלװש סלאװאצקוי (צו די םלאװאצקי פײערונגען) נאסירלעך איז דאס שטארק איבערגעסריגן און אין םארגלײך מיט דער איגסיקער םארגעסערונג םון םלןןװאבקין, איז עם םשוט א לעסטערונג. אין וזוך גענומען האט טאקע סלןןװאבקי אין די הױםט־עטאםן םון זײן שאסן זיך תמיד געהאלטן בײ א ןןנלען, אויך אין זײן פוילישםטן עטא■ איז םלןװאבקי נישט געװען םרײ סון מיגקעװיטשעס השםעה. .קןןרדיאן״ איז דאך א קענטיקע נןןכא• םינג םון םיצקעװיטשעס ,דזשאדי׳, קןןרדיאן און קאגראד באװעגן זיך כפעט אין אײן אי• דעען׳קרײז. די צעהיצסע סאנסאזיע און איבער• געטריבענע אםביציעס האבן םלאױאצקין נישס געלאזן רוען און אופאויסהערלעך אים געשטויסן אין דער ריכטונג סוןכסדרדיקער קנאת׳םוםרים. בעת די פוילישע עםיגראציע ה$ט סון גרויס אנטוישונג און םארביטערונג ןןנגעהויבן מןןראליש צו זינקען, איז םיצקעװיסש געװארן איר גײסטיקער סירער. אין זײנע ״סילגרים• ביכער םון פוילישן םןןלק׳ סארװאנדלט זיך מיגקעװיסש אין אאסאסטןןל, װאס סארשסרײם עװאנגעליש ליכט צװישן די דערשלןןנענע און סארחושכטע. סלןןװאצקי קןןן נישס בײשסײן דעם נסױן און שאסט אויך א נאציןןנאלע ביבל — .אנהעללי״, אין װעלכער ער שטעלט זיך דעם זעלביקן ציל, װןןס פיצקעװיטש—צו דערהאלטן דןןס לױטער• םענטשלעכע בײ דער ,צעסלןןשעטער ססאדע׳,. םלןןװאצקיס צוגאנג ןןבער איז א גאנץ״אײגנארטיקער, ס׳םעלט םיצקעװיטשעס באלערנ• דיקער מוםר־טאן. ״אנהעללי* םארםןןגט םובטעל־סלאםטישע שיל• דערונגען סין דער פוילישער פארסירןןלןןגיע, די עטיק-מןןפענטן קוםען נישט ארויס אזױ בולט װי בײ םיצקעװיסשן, זײ זענען דןן גיכער םארהוילן אין שסיםונגען און אין סיםבןןלישע ןןנדײסוגגען. אין א פןןעטיש־צעװיגסער שסראך, און םיט אםוזיקאלישן ריטם אנטסלעקן זיך כסדר סיף-װירקנדיקע בילדער. אלץ איז אדורכגע• דרונגען פיס א ביבל־סשטות, םיט טיסן טרויער און װײטיק. די דןןזיקע סןןעםע איז א סרןןדוקט סון א םערקװירדיקער נאכט, װןןס סלןןװאצקי הןןס סארנראכט אין ירושלים בײ קריססוסעס קבר, דװײסער *רױיקי סלןןװאצקיס נןןסען װערט ס׳רוב ארויסגעזאגם אין אײן ןןטעם םיט די נעמען םיצקעװיטש און קראשינסקי,—אלע דרײ צו. זאםען רעפרעזענסירן דאס קלאסישסטע אין דער פוילישער ליטע• ראטור. םיצקעװיסש איז דער םאיעםטעטיש-קרעסטיקער, זײן װןןרט איז באוליגלט םיט נביאישן שװונג, ער הןןט אין דער סוילישער ליסעראטור ארײנגעבראכט אנײע װענדוננ. ק־אשינםקים שאםונגס-װעג שלעגגלט זיך איבער נײע שסחיס, ער האט אײנגעסירם א רעליגיעז־פילןןזאסישן, לירישן סאן. בײ םלאװאצקין דאקעגן קוםס שוין דער• הויסט צום אויםדרוק די םײםסערשאםס סון קלאנג און סארצ. אויסער מיצקעװיטשעס ״פאן טאדעוש״, אױ סשוט שװער זיך צו דערמאנען נאך א סויליש װערק, װאם זאל םארםאגן אזא אוםגעהויער־רײכן םוזיקאלישן װוילקלאנג ם.ין װארם און סארבן, םיט װעלכע ם׳צײכנט זיך אזוי םײםטערהאסט אוים םלאװאצקיס שאםן. צי איז םיצקעװיטש גערעכט, באהויססנ• דיק, אז םלאװאצקים סרעכטיקער טעפסל איז גאטלאזו ס׳אח שװער ױך סארצושםעלן; דער דיכטעד, װאם האט געצאפלט אין רעליגיעזן שרעק סאר דעם אײביק׳סארנעםלטן סוד היצירה, װאס האט געבלוטיקט סון יסורים, אויסזינננדיק זײן הארצוזאגנדיקע בעגקשאסט צו דער סראכט םון םודותדיקע װעלט, אט דער דיכ• טער איז נישס און קאן אויך נישט זײן םרײ םון דעם פענםשנם אײביקער קללד״ — םון גאם־זוכעניש. זײנע אידעישע װי אויך די קינםסלערישע ריכטליניעס זענען אםך םאל באאײנסלוסט סון דרויסן אין דער הינזיכם איז נדאי צו דערםאנען די פאר שארםע װערטער םון דער לירישער דעאטי• םא װעגן סלאװאצקי: .שסענדיק האט זיך םיר געװארסן אין די אויגן זײן םאגגל אין זעלבסטשטענדיקײטן שטענדיק האט ער אדער קאריקאסורעל קאסירט בײראנען, אדער גאר אן חרסה בארויבט שעקססירן, םון װעםען ער האם אן שום ענדערונגען געגנבעט גע• שטאלטן, כאראקסערן און סצענעס.״״